Melek yatırımcı-seri girişimci

Kıvanç Ünal, 2007 yılında Boğaziçi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği bölümüne başladı. Dijital Pazarlama dünyası ile tanışması da bu süreçte gerçekleşti. Dijital dünyayı girişimciliğe ve veri kullanımına olan yatkınlığı sebebiyle kendisine çok yakın hissetti. Rocket Internet Türkiye ile başlayan süreci, Trendyol takip etti ve sonrasında da kendi girişimi olan AnalyticaHouse’u kurmaya karar verdi.

AnalyticaHouse’un kuruluş hikayesi de okuduğu bir makaleyle başladı. Cambridge Analytica isimli dijital pazarlama ve büyük veri şirketinin, insan davranışlarını sınıflandırarak dünyanın kaderini değiştirebilecek büyüklükte bir problemi incelediğini ve amaca yönelik bir iş yaptıklarını okudu. Makalede, dijital platformlar ve sosyal medyanın kullanıcılar üzerindeki davranışlarını sınıflandırarak, o yılki seçimlerde Amerikan Başkanının kim olabileceği ihtimalinin hesaplanabilmesi tartışılıyordu. Oy verecek olan kitleye bu kararı almalarını sağlayacak seviyede içerik ve reklamları göstererek, seçim sonucunu değiştirebileceklerini gördü. O günden sonra her şey onun için çok farklı bir noktaya doğru evrildi. Kendisinin de böyle şeyler yapması gerektiği düşüncesiyle Trendyol’dan ayrılarak, yakın arkadaşı Görkem ile birlikte AnalyticaHouse’u kurmaya karar verdi.

İlk kurdukları günden bugüne AnalyticaHouse’da en büyük amaçları; dijital dünyada bir hedefi ve bir değişim-dönüşüm ihtiyacı olan markaların bu ihtiyaçlarını karşılayabilecekleri stratejileri oluşturarak ve insanların dijital dünyadaki verilerini kullanarak, gelecekte nelere ihtiyaç duyulacağını ve bunu kendilerinin nasıl çözebileceklerini ölçümlemek oldu. Bu amaç çerçevesinde yazılımlar ve projeler geliştirerek bir ürün haline getiriyorlar. Şu anda hem bu çözüme ihtiyacı olan markalara hizmet veriyorlar, hem de insanların ilgi duyduğu konseptlerin daha iyi çalışmasını ve ürünleşmesini sağlıyorlar.

Pera Games ve CRwizard girişimlerinin ortaya çıkışında ve bir seri girişimciye dönüşmesinde ilk girişimleri olan AnalyticaHouse’un büyük bir katkısı var. AnalyticaHouse’da veriyi kullanarak neler yapabileceklerini, nelerin ihtiyaç olduğunu ve hangi alanlarda gerçekten işin doğru yapılmadığını görmüş oluyor. Pera Games’i de bu hareketle, oyun dünyasındaki eksiklikleri ve ihtiyaçları düşünerek kurdu. CRwizard ise, bütün partnerlerinin ve uluslararası markaların çözülmesi gereken problemlerinin ve ihtiyaçlarının olduğunu düşündükleri bir noktada bu konsept üzerine ortaya çıktı.

Kıvanç Ünal; girişimlerin en büyük probleminin gerçek bir sorunu çözmemeleri ve gerçekten o ihtiyacın net bir şekilde talep görmemesi olduğunu, kendilerinin ise bunların hepsini yaşayarak tecrübeledikleri için girişimlerinin daha uzun vadeli ve daha başarılı olduğunu düşünüyor. Hem şirket içerisindeki girişimleri yetiştirip ürün haline getirme kısmının hem de ihtiyacı ve veriyi önden analiz edebilme ve sektörün gerçek dinamiklerine göre belirleyebilme kısmının girişimlerini daha başarılı ve yıkılması daha zor bir noktaya taşıdığına inanıyor. 

Kıvanç Ünal’a göre Türk girişimcilik ekosistemi olması gerekenden ciddi anlamda geride. Hem girişimci hem de yatırımcı tarafında hızlıca sonuca gitme çabası, belli şeyleri taklit etme ve aynı şekilde devam ettirme yanılgısı var. Global düşünme ve ortaya daha büyük şeyler çıkarma konusunda ciddi bir eksiklik var ve kaliteli insan kaynağına olan ihtiyaç sürekli artarken buradaki kaynak sürekli yurtdışına kaybediliyor. Ciddi anlamda kaliteli ve yetkin iş gücü konusunda eksik kalınıyor ve bu insanları yetiştirmek konusunda da yeterli inisiyatif olmadığı için her geçen gün sorun derinleşiyor. Ayrıca maddi kaygı, önde gelen girişimlerin mutlaka belli bir noktada tıkanıp, belli bir çevre ve hedef kitle üzerinde durup kalmasına ve gerilemesine sebep olabiliyor.

Girişimcilere; girişimciliğin psikolojik olarak çok zorlu bir süreç olduğunu kabul etmeleri, bir girişimi ya da bir fikri “Ben bunun için gerçekten yaşar mıyım, bunun için her şeyi yapabilir miyim?” diye düşünerek planlamaları, psikolojilerini buna hazırlamaları, sadece girişimci olmak için değil gerçek bir katma değer yaratma odaklı bir pencereden baktıklarından emin olmaları, girişimciliğin bir amaç değil ancak bir tutkunun aracı olabileceğini idrak etmeleri, problemin ve ihtiyacın gerçek dünyada bir karşılığı olduğundan emin olarak başlamaları ve de en önemlisi gerçek bir amaç bularak ona odaklanmaları, asla daha az ve rahat çalışacağım kafasıyla girişimci olmamaları tavsiyelerinde bulunuyor.

Yakın zamanda yatırım alan son girişimi CRwizard’dan yola çıkarak yatırım alma konusunda girişimcilere; özellikle girişimlerin büyük bir kısmının ilk yılda yok olmaları sebebiyle erken aşamada yatırım almaya gayret etme, ürünü daha fazla anlatma, amaçlarını ve ulaşmaya çalıştıkları noktayı gösterme, fikre aşırı olarak bağlanmayıp mutlaka mentorluk alma, yanlarında girişimcilik ekosisteminden olan bir insanı bir danışman veya fikir lideri olarak konumlandırma, yatırımı ürünün büyümesine ciddi katkıları olabileceğine ve fark yaratabileceğine inandıkları “smart investor” olarak adlandırılan yatırımcılardan almaya gayret etme tavsiyelerinde bulunuyor.

Melek yatırımcılığa geçiş sürecinde; bu zamana kadar gerçekten beğendiği bir fikir üzerine kendisini ve etrafındaki insanları birlikte gerçekleştirmek için zorladığını, geriye dönüp baktığında tüm bu süreçte etrafındaki insanların hepsi için ortaya bir emek koyup, çok fazla parçaya bölündüğünü, böyle olduğunda da işlerin verimli olmayan noktalara gittiğini, mevcut girişimi ile daha yakın çalışması gereken işlerdeki sonuçlarının düşmeye başladığını gördüğü anda her şeyi tek başına ya da etrafındaki insanlarla birlikte yapmak zorunda olmadığını fark ettiğini, eforu doğru noktalarda sarf etmek ve belli şeylere daha fazla vakit ayırmak gerektiğini, tüm bunları yapabilecek akıllı insanlar olduğunu, onlara destek olmak ve kendi çabası dışında o insanların neler başarabileceğini görmek gerektiğini belirtiyor ve bu noktada yatırımcı olmaya karar veriyor.

Kıvanç Ünal; Türkiye’deki yatırımcı ekosisteminin en büyük problemlerinden birisinin birçok süreci oturmuş ve rakamlarıyla kendisini anlatan bir girişim olmadığında potansiyelinin anlaşılamaması, özellikle erken aşamadaki girişimlerin potansiyelini anlayabilme konusunda ciddi eksiklerin olması, bunun yanı sıra yatırımcıların en büyük probleminin ise çoğunun gerçek bir girişim içerisinden gelmemiş, daha çok kurumsal hayatlardan gelen veya başka konseptler içerisinde bulunmuş insanlardan oluşması olduğunu belirtiyor. Rakamsal verilere bakıldığında, belli bir satışı ve cirosu olan bir ürünün büyüme potansiyelinin anlaşılabildiğini ama erken aşamadaki bir girişimin, bir fikrin değerini anlayabilmek ise o sektörün içinde olmak ve bir girişim yapmış olmaktan yani neyi nasıl konumlandıracağınızı bilmekten geçtiğini vurguluyor. Yatırımcılara en büyük tavsiyesi; fırsatları ve daha iyi sonuç çıkarılabilecek girişimleri keşfedebilmek için masalarından kalkıp, sunumları uzaktan dinlemekle yetinmeyip girişimcilerin yaşadığı zorlukları görüp, onlarla birlikte vakit geçirmeleri ve çalışmaları. Birlikte çalışıp üzerine bir şeyler koyabileceği girişimcileri de dahil edip farklı bir ekosistem yaratmak istiyor ve yakın zamanda bununla ilgili projeleri olacak.