KKTC seçimlerinde sürpriz: Ersin Tatar galibiyeti

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde 18 Ekim Pazar günü yapılan Cumhurbaşkanlığı 2. Tur seçimlerinde bağımsız aday ve mevcut Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı ile Ulusal Birlik Partisi adayı Başbakan Ersin Tatar yarıştı. Yarışı yaklaşık %3’lük oy farklıyla Ersin Tatar önde bitirdi. Yüksek Seçim Kurulu, Tatar’ın 67 bin 385 oyla oyların %51,74’ünü, Akıncı’nın ise 62 bin 858 oyla oyların %48,26’sını aldığını açıkladı.

• Ne olmuştu? Birinci turdan sonra hazırladığımız hikâyede seçimin dinamiklerinden ve beklentilerinden bahsetmiştik. Maraş bölgesinin sahillerinin bir kısmının halka açılması, Akıncı’nın KKTC siyaseti üzerinde Ankara’nın tesir yaratmak istediğine dair açıklamaları ve Cumhurbaşkanlığı seçimlerinden hemen önce Ersin Tatar’ın Başbakanlık yaptığı koalisyonun küçük ortağı HP’nin çekilmesiyle hükümetin düşmesi gergin bir seçim atmosferi yaratmıştı.
   
• İlk turda Tatar ve Akıncı’dan sonra %18 oyla üçüncü sırayı alan Tufan Erhürman’ın partisi Cumhuriyetçi Türk Partisi (CTP) Parti Meclisi’nde aldığı kararla ikinci turda seçmenlerini Akıncı’yı desteklemeye çağırmıştı. Nitekim 2015 yılında yapılan seçimlerin ilk turunda yine Akıncı dönemin diğer adayı Derviş Eroğlu’nun ardından ikinci sırayı almış, ancak bir sonraki turda diğer partilerin desteğiyle %60,5 oy oranını elde ederek Cumhurbaşkanı seçilmişti. Ayrıca, UBP adayı Başbakan Ersin Tatar’ın merkez ve sağ bloğu bir araya getirse dahi salt çoğunluğu elde etmesi beklenmiyordu. Dolayısıyla bu tablo Akıncı’yı ikinci tur öncesinde favori kılmaktaydı.
   
• Tatar nasıl kazandı? Seçimlerin birinci turu %58,29 ile KKTC tarihinin en düşük katılım oranının görüldüğü Cumhurbaşkanlığı seçimi olmuştu. İkinci turda ise bu durum değişti ve sandığa katılım oranı sürpriz biçimde %67,29’a yükseldi. İkinci turda 18 bin seçmenin daha sandığa gittiği tespit edilebiliyor. Yani, sandığa gitmeye ikinci turda karar veren seçmenlerin ibreyi Ersin Tatar lehine döndürdüğü düşünülüyor. Türkiye'yle karşılaştırıldığında elbette 18 bin gibi bir rakam sonuç değiştirici bir etkiye sahip olmayabilir, ancak yaklaşık 200 bin seçmenin bulunduğu bir yerde bu rakam ciddi anlamda fark yaratabiliyor. Tatar’ın da seçimi yaklaşık 4500 oy farkla kazandığı hesap edilirse sandığa gitme oranının yükselmesi Tatar’a seçimi kazandıran başat faktör olarak değerlendirilebilir.
   
• Demeçler: Seçimin kaybedeni mevcut cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı “Neler yaşandığını hep anlattım. Tekrar etmeyeceğim. Sanırım neler yaşandığını da görmeyen kalmadı. Bu normal şartlarda yapılmış bir seçim dersek gerçeği söylemiş olmayız. Sayın Ersin Tatar'a hayırlı olsun. Bu sonucun çıkmasında rol oynayanları da tebrik ederim. Bundan sonraki süreç siyasi hayatım bakımından 45 yıllık bir dönemin sonudur” şeklindeki açıklamasıyla sonuçları kabullendi ve siyasi kariyerini noktaladığını duyurdu.
   
• Yarışın galibi Ersin Tatar ise “Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan'a ve yardımcısı Fuat Oktay'a teşekkür etmek istiyorum. Kıbrıs Türk halkı bu topraklarda yaşam mücadelesi verirken bizlere her zaman yardım eden Türkiye Cumhuriyeti'ne teşekkürü borç sayarız. Seçim malzemesi yapmak için anavatan Türkiye'ye laf uzatanları kınıyoruz” açıklamasıyla Akıncı’yı eleştirdi.
   
• Cumhurbaşkanı Erdoğan, kesin olmayan sonuçların gelmesiyle beraber attığı “Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı seçilen Sayın Ersin Tatar'ı şahsım ve Türk Milleti adına tebrik ediyorum. Türkiye, Kıbrıs Türk halkının hak ve hukukunun korunması için gereken her türlü çabayı göstermeyi sürdürecektir” tweet'iyle tebriklerini iletti.
   
• Uluslararası ajanslarda ise seçimde asıl galibin “Ankara” olduğuna yönelik birtakım haberler yapıldı. ABD merkezli haber kanalı Bloomberg seçim sonucunu “Erdoğan'ın desteklediği aday Kuzey Kıbrıs'taki seçimi kazandı” şeklinde verirken Fransa merkezli haber ajansı AFP, seçim sonuçlarının sürpriz olduğunu belirterek “Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın açık bir şekilde Tatar'ı desteklemesinin tartışmalara neden olduğu” yorumunu yaptı. Birleşik Krallık merkezli The Guardian ise “Türkiye milliyetçi adayın seçilebilmesi için hatrı sayılır gücünü kullandı” cümlesine yer verdi.
   
• Şimdi ne olacak? YSK’nın kesin sonuçları açıklamasından sonra Mustafa Akıncı’dan koltuğu devralacak olan Ersin Tatar bu şekilde de mevcut görevi olan başbakanlıktan ayrılmış olacak. Hâlihazırda koalisyonun da dağıldığı KKTC’de hükümetin baştan kurulması için Tatar’ın hükümet kurma görevini sırayla siyasi parti genel başkanlarına vermesi beklenecek. Dolayısıyla KKTC’de ilerleyen haftalarda hem cumhurbaşkanlığında koltuk değişimini hem de yeni hükümet kurmaya yönelik çabaları izleyeceğiz.