Madagaskar’da neler oluyor?

(Görsel: Tsiory Andriantsoarana, WFP üzerinden)

Madagaskar'da son kırk yıldır görülen en kötü kuraklık, ülkenin güneyindeki izole tarım topluluklarında büyük yıkıma yol açtı. Son dört yıldır yağmur yağmaması nedeniyle aileler, hayatta kalabilmek için kaktüsleri ve böcekleri yemeye başlamış durumda. Birleşmiş Milletler (BM) yetkililerine göre 28 milyonluk ülkede, nüfusun en az 1,5 milyonu kronik açlıkla karşı karşıya. Beş yaşın altında, en az 500 bin çocuk ise akut ve yetersiz beslenme riski altında. Bu durumun, bir sonraki hasattan önceki yalın mevsimin başlamasıyla daha da kötüleşmesi bekleniyor.

2021 BM İklim Değişikliği Konferansı (COP26) öncesinde manşetlere yansıyan felaketin birkaç nedeni var. Öyle ki geçtiğimiz günlerde Tesla şirketinin CEO’su Elon Musk ile girdiği diyalogdan hatırladığımız BM Dünya Gıda Programı'nın (WFP) patronu David Beasley, verdiği bir televizyon röportajında şöyle demişti: “Madagaskar, dünyanın iklim değişikliğine belki de hiçbir katkısı olmayan bir bölge, ancak şimdi en yüksek bedeli onlar ödüyor.” Gazete manşetleri ise bu duruma dünyanın ilk iklim kıtlığı diyor.

COP26’da konuşan ülkenin çevre bakanı Baomiavotse Vahinala Raharinirina, Madagaskar'da iklim kaynaklı ilk kıtlıkla karşı karşıya kalan en az 1,5 milyon insanın “Avrupa'daki ucuz uçuşların ve gazlı ısıtıcılar gibi çevre dostu olmayan cihazların bedelini ödediğini” vurguladı. Zira insan kaynaklı yaşadığımız mevcut iklim krizi, dünyanın dördüncü en büyük adasını inanılmaz derecede etkiledi. Kuraklığın bölgede yaygın olduğuna yönelik toplumsal algıya rağmen; son defa 1943'te kıtlık kaydedilmiş. Kıtlık koşulları altında, bu yılki manyok hasadının yüzde 60 ila yüzde 90 oranında daha az ürün vermesi bekleniyor. Bir diğer temel bir gıda olarak pirinç fiyatı ise durmaksızın yükseliyor. Söz konusu tabloda, COVID-19 salgınının etkileriyse belki de en öngörülebilir gelişme niteliği taşıyor.

Madagaskar'ın ekonomisi, hızla büyüyen nüfusuna rağmen geçtiğimiz yılda yüzde 4,2 küçüldü. Ada ülkesi kendisini dış dünyaya kapatmış durumda ve bu durum dünyanın cennet köşelerinden birinde turizmin yavaş yavaş çökmesine neden oluyor. WFP girişimiyle tüm dünyadan bağışçılar, belki de yüz binlerce insanın açlıktan ölmesini önlemek için devreye girmeli. Geçmişte biri sosyalizm yanlısı üç ayrı cumhuriyet denemesi yaşanan ülkede, söz konusu rejimler ekonomiyi bu denli uzun süre ve bu denli kötü yönetmeseydi; Madagaskar hiç değilse bu tip şoklarla daha iyi başa çıkacak kadar müreffeh olabilirdi.

Madagaskar'ın yaşadığı iklim krizi, dünyanın sera etkisine dayalı metan gazı üretimini neden acilen ve dramatik şekilde düşürmesi gerektiğine işaret ediyor. Şu aşamada Madagaskar halkının acil yardıma ihtiyacı var. Uzun vadede ise, yolsuzluklardan uzak, halkın çıkarları için çalışacak daha iyi bir hükümete ihtiyaçları...