ABD’li Greg LeMond tarihin en büyük bisikletçilerinden biri. Büyük tur kazanması asla şaşılacak bir olay değil. Bir dünya şampiyonluğu kazanması da öyle. Ancak 1989 yazında başardıkları onun gibi bir efsane için bile unutulmaz. Üstelik bisiklet ve hatta hayat onu bırakmaya karar verdikten sonra.
Fransa’nın Chambery kasabasında koşulan 56’ncı yol bisikleti dünya şampiyonasına Greg LeMond favorilerden biri olarak gelmişti. 21 kez geçilen La Montagnole, kısa ancak sert bir yokuştu ve bu yüzden yarış genel klasmancılara uygun görünüyordu. Herkes LeMond ve Laurent Fignon arasında bir rövanş bekliyordu. İkili daha birkaç hafta önce tarihin en yakın biten Fransa Turu’nda dramatik bir finale imza atmıştı. Ancak işlerin sprint finişine kalması halinde bu alanda dünyanın en iyisi olan İrlandalı Sean Kelly aportta bekleyecekti. Ne de olsa Kelly’nin kariyerinde sonuncusunu o sene kazandığı dört Fransa Turu yeşil mayosu vardı.
O yıllarda dünya yol bisikleti şampiyonaları bugünkü gibi sekiz gün ve 13 yarıştan değil sadece bir hafta sonu ve üç yarıştan oluşuyordu. Cumartesi koşulan kadınlar yarışını kazanan Jeannie Longo dördüncü kez dünya şampiyonu olmuş ve bu alanda hem kadınlar hem de erkeklerde bir rekora imza atmıştı. 1995’te beşinci şampiyonluğunu kazanan Longo’nun rekorunu halen kırabilen bir bisikletçi bulunmuyor.
Ertesi gün koşulan erkekler yarışında işler Sean Kelly’nin istediği gibi gidiyordu. Arka arkaya çıkılan La Montagnole’de peloton bir bir dökülürken, Sean Kelly kalan küçük ancak güçlü gruba tutunmayı başarmış ve sprint finişi için hazırlıklarını yapmaya başlamıştı. Son tura girilirken bastıran yağmur yarışı da hareketlendirmişti. Atağını yapan Laurent Fignon belirleyici hamleyi yapmış gibi görünüyordu. Ta ki, o yaz pek çok kez yaşadığı gibi, LeMond’un nefesini ensesinde hissedene dek.
1989 Dünya Şampiyonası’nı konuşurken, henüz sadece bir ay önce biten o yılın Fransa Turu'na değinmemek olmaz. Tarihin en unutulmaz finaline sahne olan 1989 Fransa Turu (özür dilerim Tadej), aynı zamanda birinci ve ikincinin en küçük zaman farkıyla birbirinden ayrıldığı tur olma unvanını günümüzde de koruyor. Son gün Versailles’da başlayıp Champs-Elysees’de biten 24,5 km’lik zamana karşı etabına ‘83 ve ‘84’ün şampiyonu ev sahibi Laurent Fignon, ‘86’nın şampiyonu Greg LeMond’un 50 saniye önünde başlamıştı. Her ikisinin de pelotonun en iyi zamana karşıcılarından olmaları sebebiyle, LeMond’un bu farkı kapatması pek mümkün görünmüyordu. Ancak imkânsız gibi görünen gerçek oldu ve ABD’li bisikletçi Fignon’un sadece sekiz saniye önünde genel klasmanı kazanmayı başardı. 1989’daki Dünya Şampiyonası, tarihin en unutulmaz Fransa Turu’ndan çok kısa bir süre sonra LeMond-Fignon rekabetinin buharı üstündeyken koşulmuştu.
Chambery’de arka arkaya gelen yokuşlarda gruba tutunmayı başaran süper sprinter Sean Kelly’den başkasının artık dünya şampiyonu olması büyük sürpriz sayılacaktı. Ancak LeMond yokuş alma konusunda Kelly’den çok daha mahir olduğundan son düzlükte rakibinden daha taze kalmıştı. Üstelik ABD’li bisikletçi saf yokuşçu bir genel klasmancı değil, sprint de atabilen çok yönlü bir isimdi. Bunu da finişte gösterdi. 1983’ten sonra ikinci ve son dünya şampiyonluğunu kazanan Amerikalı efsane bunu yaparken tarihin en güzel bisiklet fotoğraflarından birini de bize armağan ediyordu. Yüzünde kazanmanın coşkusu vardı belki ama son iki yılda yaşadıkları muhtemelen aklından bir film şeridi gibi geçiyordu.
Soldan sağa: üçüncü Sean Kelly, şampiyon Greg LeMond ve ikinci Dimitri Konyshev (Velominati)
Greg LeMond’un 1989 yazında yaşadığı iki olağanüstü başarı bir bisikletçinin doğuş hikayesi değil, yeniden doğuş hikayesiydi. LeMond 1986 yılında kazandığı Fransa Turu ile zaten rüştünü ispat etmişti. Fakat 1987-1989 arasındaki iki yılda yaşadıklarıyla bırakın Fransa Turu’nu ve dünya şampiyonluğunu kazanmayı, hatta bisiklete binmeyi, hayatta kalması bile bir mucizeydi.
Kader ağlarını 1987 Tirreno-Adriatico’da örmeye başladı. İtalya’da koşulan bu bir haftalık bahar turunda düşerek el bileğini kıran LeMond tedavi için ülkesine döndü. Burada yaşadıklarıysa, başlı başına filmlere konu olabilecek bir talihsizlik öyküsüydü. Tedavisini tamamladıktan sonra Avrupa’ya dönmeye ve Fransa Turu şampiyonluğunu korumaya hazırlanan yıldız bisikletçi, babasının California’daki çiftliğinde amcası Rodney Barber ve kız kardeşinin eşi Patrick Blades ile hindi avına çıktı. Av sırasında birbirinden ayrılan üçlüden Blades birden arkasındaki çalılıktan bir ses duydu. Duyduğu sesin bir hindiye ait olduğunu düşünen Blades döndü ve pompalı tüfeğini ateşledi. Fakat bu ses bir hindiden değil Greg LeMond’dan çıkmıştı. Sırtından 60 saçma tanesiyle vurulan LeMond’un hayati tehlikesi bulunuyordu. Neyse ki o sırada yakınlardaki bir ambulans helikopterle 15 dakika içinde hastaneye kaldırıldı ve hemen ameliyata alındı. Ancak kanının neredeyse üçte ikisini kaybetmişti. Buna rağmen hayatta kalmayı başardı. Doktoru, 20 dakika geç kalınsaydı kan kaybından öleceğini söylemişti.
Hayatına mal olabilecek bu kaza ve ameliyat sonrası oluşan komplikasyonlar doğal olarak LeMond’un 1987 sezonunun heba olduğu anlamına geliyordu. Bisiklet belli ki LeMond’u artık bırakmak istiyordu, ancak onun bisikleti bırakmaya niyeti yoktu. Vücudunda, üçü dış kalp zarı ve beşi akciğerinde olmak üzere, 35 saçma tanesiyle yaşamaya devam eden ABD’li bisikletçi 1988’de spora geri döndü. Ne var ki, geri dönüşü aşırı antrenmandan kaynaklanan tendonit sebebiyle yarıda kesildi ve yeniden ameliyat masasına yatmak zorunda kaldı. Böylece 1988 Fransa Turu’nu da kaçırmış oldu.
LeMond Champs-Elysees'de zafere doğru pedal çeviriyor. (Bicycling Magazine)
Aslında 1989 sezonu da kendisi için çok iyi başlamamış, ne Paris-Nice bir haftalık turunda ne de İtalya Turu’nda başarıya ulaşabilmişti. Pelotonun diğer yetenekli isimleriyle artık rekabet edemediğini düşündüğünden olsa gerek eşi Kathy’ye Fransa Turu’ndan sonra sporu bırakmaya niyetli olduğunu söyledi.
İşte Greg LeMond tüm bu badireleri, fiziksel ve zihinsel bariyerleri aşarak 1989 yazını sporcu kariyerinin en özel iki ayı haline getirmeyi başardı. 1990 yılında bir kez daha Fransa Turu’nu kazanan büyük efsane 29 yaşında üçüncü kez sarı mayoyu sırtına geçirdikten sonra dört yıl daha bunu denemesine rağmen tekrar en üst seviyeye çıkmayı başaramadı.
Greg LeMond ölüme karşı savaşını kazandıktan sonra iki Fransa Turu ve bir de dünya şampiyonluğu kazandı. Bu, yaşananların ilham verici tarafı. Üzücü tarafınıysa Greg LeMond kendisi dile getiriyor: “Kazadan sonra sanırım benim için işlerin iyi gittiği sadece üç ay vardı. (1989 Temmuz’da kazandığı Fransa Turu, Ağustos’ta kazandığı dünya şampiyonluğu ve 1990 Temmuz’da kazandığı Fransa Turu) Geri kalan zamanlarsa sadece ıstırap, çile ve sürekli yorgunluktan ibaretti…Tabii ki yarış tarihini yeniden yazamazsınız. Ancak şundan eminim ki av kazası olmasaydı [rekor olan] beş Fransa Turu zaferi kazanırdım”
Kaydet
Okuma listesine ekle
Paylaş
