Müteahhitler kendi kendini denetliyor

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Kahramanmaraş merkezli depremlerden etkilenen 10 ilde yıkılan ve acil yıkılacak bina sayısının 105 bin 794 olduğunu açıkladı. 42 binden fazla insanın hayatını kaybetmesinin asıl sebebi, depremlerin büyüklüğünden ziyade bu kadar çok sayıda binanın yıkılması oldu. Hükümet, kısa süre içerisinde yıkılan binaları yapan müteahhitleri ve diğer sorumluları göz altına alarak kamuoyu vicdanını rahatlatmaya çalışsa da şantiye şefinden Cumhurbaşkanına kadar uzun bir zincir halindeki ranta dayalı inşaat sektörü, on binlerce insanın hayatını kaybetmesinin temel nedenlerinden biri. Bu zincirin halkalarından birini de yapı denetim sistemi oluşturuyor.

1999 depreminin ardından 2001'de yürürlüğe giren 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun, 2011'de yapılan yasal düzenlemeyle 81 ili kapsayacak şekilde genişletildi. Yapı denetiminin kapsamının genişletilmesi olumlu bir adım olarak görülse de denetim görevinin meslek odalarından alınarak özel şirketlere devredilmesi yönetmeliğe uygun olmayan ve depremde binlerce kişiye mezar olan binaların yapılmasına ve onaylanmasına zemin hazırladı. Yeni Şafak gazetesi, o dönemde bu düzenlemeyi “Mimar ve Mühendis Vesayeti Bitti” başlığıyla haber yapmıştı. Ancak biten şey vesayet değil, kamu yararını gözeten bağımsız ve liyakat sahibi kurumların denetim göreviydi.