Türkiye ekonomisinin 2021 görünümü

Geçtiğimiz yılın sonlarına doğru Türkiye'nin ekonomi politikalarına yön veren makamlara yapılan atamalar, alınan sıkılaştırma tedbirleri, iletişim ve şeffaflık konularına dair verilen sözler sayesinde ülke ekonomisinde birtakım toparlanmalar görülmeye başlanmış ve istikrarlı bir yola doğru ilerleyen bir ekonominin beklentileri oluşturulmuştu. 2021'in ilk ayında ekonomiye dair alınan kararlar, açıklanan göstergeler ve atılan adımlara dair görüşler, bu yılın Türkiye ekonomisi için kritik bir yıl olacağını doğruluyor.

• Bütçe açığı: Hazine ve Maliye Bakanı Lütfi Elvan, geçtiğimiz günlerde Twitter'da yaptığı bir paylaşımda "2020 yılı bütçe açığımız, hedeflenen 239,2 milyar liranın altında 172,7 milyar lira olarak gerçekleşti ve 66,5 milyar lira tasarruf sağladık," ifadelerini kullandı. 2020 bütçesinde bütçe açığı hedefi 139 milyar lira olarak belirtilmiş ve Eylül 2020'de açıklanan Yeni Ekonomi Planı ile bu hedef 239 milyar seviyesine yükseltilmişti. Bu durumda, bütçe açığı ilk hedeflenen seviyenin 33 milyar lira üzerinde gerçekleşti. Öte yandan, enflasyonla mücadele politikalarıyla uyumlu kamu maliyesi politikalarına devam edeceklerini belirten Elvan, 2021 yılı bütçe açığının %3,5 olarak hedeflendiğini kaydetti.
   
• Eleştiriler: Bakan Elvan'ın açıklamaları bazı ekonomistlerin eleştirilerine neden oldu. Uğur Gürses, Elvan'ın açıklamaları hakkında “Bu nasıl bir çarpıtma? Ayrıca 10 milyon işsiz ve iş başında olmayan kişi varken bütçe açığı tahmininin altında kalmakla övünülecek bir durumda değiliz,” derken Cüneyt Akman, "Maliye bakanımız sorumlu olduğu bütçe hedefini bir 100 milyarcık şaşırmış. E, olur o kadarcık hesap hatası," ifadelerini kullandı. Gelecek Partisi Genel Başkanı Ahmet Davutoğlu ise “Lütfü Bey benim başbakan yardımcım olarak bu rakamları önüme getirseydi iki şey söylerdim. Bir, eski bakanın yaptığı gibi rakamlarla oynama. İki, beni Merkez Bankası döviz açığını 2 yıl fark etmeyen cumhurbaşkanı zannetme. Bu verdiğin rakam doğru değil halkı yanıltma,” yorumunda bulundu.
   
• Faiz kararı: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2021’nin ilk Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısını 21 Ocak’ta gerçekleştirdi. Politika faizini piyasanın beklentileri doğrultusunda %17'de sabit tutan TCMB, karar metninde sıkı duruşun uzun müddet sürdürülmesine karar verildiğini ve gerekirse ilave sıkılaştırma yapılabileceğini belirtti. Bazı ekonomistler, karar hakkında TCMB’nin kendisine faiz artırımı bakımından alan açtığını; böylece erken ve aceleci bir gevşeme döngüsüne girilmesine dair endişeleri gidererek kredibilitesini onarma sürecine devam ettiğini düşünüyorlar.
   
• Öte yandan: Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 22 Ocak'taki bir konuşmasında "Yüksek faize kesinlikle karşıyım" ifadesini kullandı. Uzun zamandır “Faiz sebep, enflasyon neticedir” söylemiyle düşük faizin yatırımları destekleyerek istihdamı, üretimi ve ihracatı artıracağına yönelik açıklamalarda bulunan Erdoğan, yaptığı konuşmada ABD ve Avrupa gibi bölgeleri örnek vererek faizlerin düşmesi gerektiğinin altını çizdi.
   
• Yazarın yorumu: ABD ve Avrupa gibi bölgeler, düşük enflasyonla mücadele ettikleri için genişlemeci para politikaları izleyerek ve faizleri düşük tutarak enflasyonu yükseltmeye çalışıyorlar. Yıllardır yüksek enflasyonla mücadele eden Türkiye'nin durumunda ise pandemi döneminde yürürlüğe konan ve kredi genişlemesine yol açarak enflasyon üzerinde yukarı yönlü baskı yaratan önlemler de göz önüne alınınca sıkılaştırma politikaları izlenmesi gerektiği görülüyor.
   
• 2021 öngörüleri: Uluslararası Para Fonu (IMF), Türkiye ekonomisine dair yaptığı bir açıklamada pandemi başında alınan önlemlerin kredi büyümesini hızlandırdığını, bu nedenle enflasyonun hedeflenin üzerinde kaldığını, hızlı para ve kredi büyümesinden uzaklaşan son politika dönüşümünün ülkenin toparlanmasına katkı sağladığını vurguladı. Ayrıca, Türkiye ekonomisinin bu yıl kaydedeceği büyümeyi ekim ayında %5 olarak öngören IMF, tahminini bu ay güncelleyerek %6'ya yükseltti.  Bazı ekonomistler, söz konusu beklentinin yukarı çekilmesinin son zamanlarda Türk lirası cinsinden varlıklara yönelik artan ilginin devam etmesini desteklemesini ve ekonomiye olumlu etki yapmasını bekliyor. Diğer yandan, geçtiğimiz yıl haziran ayında yaptığı açıklamada Türkiye'nin 2021'de %5 büyümesini beklediğini belirten Dünya Bankası, bu ay başında büyüme beklentisini %4,5’e indirdi. ABD merkezli yatırım bankası Goldman Sachs da 3 aylık dolar/lira kuru beklentisini 7,50’den 7’ye, yıl sonu beklentisini 8'den 7,50 lira seviyesine düşürürken “Türk lirasındaki değer kazancı trendinin Merkez Bankası'nın döviz rezervlerini yeniden inşa etme çabasıyla sınırlanabileceğine" dair bir uyarıda bulundu. Erdoğan'ın yeni bir piyasa dostu dönem vadettiği ve yeni bir merkez bankası başkanı atadığı kasım ayından bu yana Türkiye’ye 15 milyar doların üzerinde portföy girişi gerçekleştiğini belirten Reuters analistleri, yabancı yatırımcıların Türkiye’ye döndüğünü belirtiyor.