Orta Vadeli Program: ayrıntılar ve yorumlar

Türkiye ekonomisinin 2022-2024 dönemindeki yol haritasını belirleyen Orta Vadeli Program, 5 Eylül Pazar akşamı Resmî Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı’yla onaylandı.

Temel amaçlar

Nitelikli istihdam oluşturan, enflasyon ve cari açık yaratmayan, ağırlıklı olarak yurtiçi tasarruflar ve doğrudan yabancı yatırımlarla finansa edilen, verimli alanlara yönlendirilmiş yatırımlara ve ihracata dayalı, yeşil dönüşümü dikkate alan istikrarlı, dengeli ve gelir dağılımı adaletini gözeten bir büyüme yapısının tesis edilmesi salgın sonrası toparlanma sürecinde Türkiye ekonomisi için temel amaç olarak belirtiliyor.

Öngörüler

Nasıl yorumlanıyor?

Dünya Gazetesi'nin görüş aldığı ekonomistlerden Istanbul Analytics'ten Güldem Atabay; Fed'in para politikasını değiştirmeye başlayacağına işaret ederek 2022'de TL'nin istikrarlı kalmasının ya da enflasyonun tek haneye düşmesinin beklenmeyeceğini belirtiyor. BGC Partners da enflasyon tahminlerini "iyimser" buluyor ve tek haneye yaklaşmasının ancak faizlerin önümüzdeki 5-6 aylık periyotta sabit tutulmasıyla mümkün olabileceğini savunuyor.

Hürriyet'e görüş veren Tera Yatırım Başekonomisti Enver Erkan TCMB'nin %14,1 olarak öngördüğü yıl sonu enflasyonunun Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından hazırlanan OVP'de %16,2 olarak tahmin edilmesini "para otoritesi ve ekonomi yönetimi arasında farklılıklar olduğu görülmekte" şeklinde yorumluyor. Gedik Yatırım Başekonomisti Serkan Gönençler de büyüme ve enflasyon tahminlerinin bir arada değerlendirilmesinin "sıkı para politikasından taviz verilip verilmeyeceği sorusunu akıllara getirdiğini" ifade ediyor. 

"Yeşil Dönüşüm"

Yeşil Dönüşüm kapsamında Ar-Ge çalışmalarının desteklenmesi, Yeşil OSB - Yeşil Endüstri bölgelerinin sertifikasyon süreçlerinin tamamlanması, sıfır atık uygulamalarının hanehalkını da kapsayacak şekilde yaygınlaştırılması planlanıyor. 

• Ekonomist Erinç Yeldan ise önümüzdeki dört yılın Avrupa Yeşil Mutabakatı'na uyum dönemi olduğunu ve 2026'da bu sistemin uygulanmaya başlanacağını hatırlatarak Türkiye'nin OVP hazırlarken bu gerçekle hiç yüzleşmediğini, böyle olunca da planın "plan" değil, "iyi niyet temennisi" olduğunu düşünüyor.

PPK öncesi beklentiler

TCMB'nin Ağustos 2021 TÜFE verilerine ilişkin yorumlarında enflasyondaki artışta gıda fiyatlarının belirleyici olduğu vurgusu yer aldı. Ayrıca çekirdek enflasyon göstergelerinin yıllık enflasyonunda yavaşlama kaydedildiği belirtildi.

• Çekirdek enflasyon: "Kalıcı fiyat değişimlerini yansıtan ve geçici fiyat şoklarını dikkate almayan" enflasyon oranları olarak tanımlanıyor. TÜFE'den bazı mal ve hizmet gruplarının çıkarılmasıyla elde edilen bu verinin enflasyonun ana eğilimini gösterdiği, geçici fiyat şoklarını dikkate almadığı belirtiliyor. 

Kapsamı en dar olan C endeksi Temmuz 2021'de yıllık %17,22’den %16,76’ya gerilemişti. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ağustos sonrası için faiz indirimine işaret etmesi, TCMB'nin 23 Eylül'de gerçekleşecek Para Politikası Kurulu toplantısında nasıl bir karar alacağını düşündürüyor. 1 Eylül'de gerçekleşen yatırımcı toplantısında TCMB Başkanı Kavcıoğlu'nun çekirdek enflasyona odaklanılması gerektiğine dair ifadeler kullandığı, TCMB'nin politika faizinin enflasyon üzerinde uygulanacağı taahhüdünü yinelemediği belirtiliyor. Bu durumda TCMB'nin çekirdek enflasyona odaklanarak faiz indirimi yapması ihtimalinin güçlü olduğu konuşuluyor.