Çin otomobillerinin Türkiye pazarındaki yükselişi

14-15 yıl önceydi. Çin’in otomotiv devi Chery Türkiye’ye geldi. Mermerler Otomotiv de distribütörü oldu. Mazda’nın da distribütörü olan Mermerler Otomotiv yöneticileri o zamanki Chery modelleri için “peynir ekmek gibi satacağız” yorumlarını yapıyorlardı. İşte o süreçte ben en az 3-4 kez “Çinliler Adapazarı’nda boş arsa bakıyorlar. Chery Türkiye’de fabrika kuracak. Hem Türkiye’ye üretecek hem de Avrupa bağlantısı için Türkiye’yi kullanacak” diye haber yaptığımı anımsıyorum. Chery modelleri ne peynir ekmek gibi satıldı ne de Chery Adapazarı’nda fabrika kurdu. Bir “Çin Masalı” olarak kaldı her şey. Sonra Chery ülkesine döndü. Mermerler de distribütörlüğü bitirdi. O dönemde satılan ve hâlâ yollarda olan bir Chery modeli var mı bilmiyorum. 14 yıllık bir geçmişten söz ettim kısaca. Gelelim günümüze…

Chery bunca yıl aradan sonra kendi geldi. Yani bir başka Türkiye şirketini araya sokmadı. Hayli iddialı bir giriş yaptı. Getirdiği üç model de yok satıyor. Haberleri en çok haberler, videoları en çok izlenen videolar oluyor. Beğenen var, beğenmeyen var. Ama şu bir gerçek ki alacak olanda da almayacak olanda da büyük ilgi var. Şimdi getirdikleri araçlar benzinli. Yakında küçük sınıfta daha uygun bir fiyata satabilecekleri elektrikli modelleri de getirme hazırlığı içindeler. Chery rüzgârı eserken, Türkiye’de Toyota’nın distribütörü olan ALJ Otomotiv de Çinli elektrikli otomobil üreticisi BYD ile anlaştı. BYD’nin binek ve hafif ticari elektrikli modellerini getirmeye hazırlanıyor. BYD kendi çapında çok büyük bir marka, ALJ’nin de Toyota’dan dolayı Türkiye’de önemli bir networkü var. Girdiği anda pazarın en önemli oyuncusu olmaya aday. Yine eskilerden tanıdığımız Gelly de Türkiye’ye yeniden gelmeye hazırlanıyor. Bu arada Birleşik Krallık kökenli olsa da Çinli SAIC bünyesinde faaliyet gösteren MG de Türkiye pazarında elektrikli otomobil pazarının etkili oyuncularından biri. Geçen hafta MG4 modelini satışa sunan MG de Doğan Trend Otomotiv bünyesinde çok ama çok önemli adımlar atıyor hamleler yapıyor. Bir başka Çin otomobil markası olan SKYWELL de şuanda Ulubaşlar distribütörlüğünde önemli satış rakamlarına ulaşıyor. Sessiz ve derinden ilerliyorlar.

Şimdiye kadar gelenleri ve gelmesi kesinleşenleri yazdım. Daha da gelecektir. Çünkü Çin markaları rakiplerinin tüm hamlelerini ve sonrasındaki gelişmeleri yakından takip ederler. Eğer rakiplerinin durumu iyiyse hemen onlar da gelirler. Yani pazarda kimseyi tek başlarına bırakmazlar. Buradaki en önemli kriter fiyat. Türkiye tüketicisi vergilerden dolayı yükselen otomobil fiyatlarını gördükçe, “ayağını yerden kesmesi” için “ucuza” yöneldi. Ucuz dediğim de 1 milyon TL çevresindeki otomobiller. Çin araçlarında şimdi fiyatlar bu çerçevede seyrediyor. Üstelik Çin’den gelen araçlara uygulanan özel vergilendirme sistemine rağmen.

İşte bu gelişmeler ve Türkiye tüketicisinin seçme kriterleri bu şekilde giderse, kafalarda “Çin çöplüğü olur muyuz?” sorusu oluşuyor. Büyük şehirlerde pek olmasa da; Anadolu’da bu tarz araçlara ilgi olacaktır. Tabii şunu da belirtmem gerekiyor. Çin otomobilleri konusunda bir algı var. 14-15 yıl öncesinden kalan güvensiz bir algı bu. Şimdi son derece modern, son derece donanımlı ve güvenli otomobiller yapıyorlar. Tabii Avrupa otomobillere göre arada “kalite” farkı olmuyor değil. Ancak o otomobillere ulaşamayan tüketici daha ucuz daha az kaliteli malzemeden oluşan otomobiller yönelecektir, ki zaten yöneliyor da. Yani anlayacağınız bu “Çin işi” ülkemizde daha çok su kaldıracak gibi.