Muhalefet partileri önümüzdeki seçimi kazanmaları durumunda parlamenter sisteme geçmek istediklerini belirtmişlerdi. Altı muhalefet partisi Ekim ayından bu yana ortak bir metin üzerinde çalışıyorlardı. Muhalefetin bir araya gelmesi (masada neden tüm muhalefet partileri yok sorgulaması bir yana) ve yapacaklarını somut bir şekilde seçmene iletmeyi amaçlamasını takdir etmekle birlikte, toplantı fotoğrafları beni fazlasıyla sinirlendirdi. Masada ne Anayasa hukukçusu ne de kadın temsilci vardı. Konumuz itibariyle kadın yokluğuna odaklanıyor ve bağırıyorum: MASADA KADIN YOKTU!
Bir kısmınız temsilcilerin cinsiyetleri değil; fikirleri önemlidir diyebilir. Fakat çeşitli ülkelerin Anayasa yapım süreçleri (evet henüz Anayasa yapım sürecinde değiliz, farkındayım) kadınların tartışmalara katılımının temel hak ve özgürlükler ve eşitlik ilkesi bakımından önem taşıdığını bizlere gösteriyor. Türkiye açısından kadınların Anayasa yapım süreçlerine dahil olmasına ilişkin çok öğretici bir makaleyi de ilgilenenler için ayrıca paylaşıyorum.
Fotoğrafta kadın temsilci olmayışı da beni çeşitli sorgulamalara götürüyor. Mesela merak ediyorum, başkanlık sistemini ve parlamenter sistemi kadın üzerinden tartıştılar mı? Kadınların temel hak ve özgürlüklerini demiyorum, sistemin kendisinin tartışılmasını diyorum. Zira yönetim sisteminin bizzat kendisi ve güç dengesinin nasıl dağıtıldığı, kadın erkek eşitliğinin sağlanmasında önemli rol oynayabilmekte. Parlamenter sistem kadın erkek eşitliğini sağlamakta mutlaka daha iyidir iddiasında bulunmuyorum, bu akademik bir tartışma konusu olur. Fakat başkanlık sisteminin tek bir kişiye odaklanması gibi sebeplerle parlamenter demokrasilerin kadınların yönetime katılması açısından daha etkin olduğu söyleniyor.
Bir kısmınız, partilerin çalışma sürecinde kadınlara muhakkak yer verildiğini ve kadınların fikirlerinin alındığını söyleyebilir. Muhalefet partilerinde kadın hukukçuların var olduğu göz önünde tutulduğunda, ben de mutabakat metninin hazırlık kısmında kadınların olduğuna inanıyorum. Herhalde kadınların yetkinliklerinden faydalanma imkanını kaçırmamışlardır. Fakat bu durum yeni bir eleştiri doğuruyor: Kadın emeğini erkeklerin tartışması adaletli mi?
Tüm tartışmalar bir yana, temsil önemlidir ve o masada kadın yoktu. Ben de bu yüzden hem bir vatandaş hem bir kadın hem de bir hukukçu olarak maalesef o masaya ve o masada kadın temsiline önem vermeyen partilere yeteri kadar güvenemiyorum. Umarım Anayasa yapım sürecinde (olur da o günleri görürsek) birileri bu eleştirilerimi dikkate alır (iç ses: sen bu bülteni fazla önemsiyorsun). Bu bülteni dikkate almalarına da gerek yok aslında. Dünyayı takip etmeleri de kadınların sürece dahil olmaları açısından yeterli olabilir. Mesela, yeni Anayasaları için oluşturdukları kurucu meclisin %50’sini kadınların oluşturduğu Şili kendilerine yol gösterebilir.
Kaydet
Okuma listesine ekle
Paylaş
