Peki ya NFT’ler?

NFT (Non-fungible token) kavramını, son zamanlarda kripto, blok zincir dışında başka bir şey konuşmayan bir arkadasinizdan ya da dijital sanatçı Beeple’nin Christie’s Müzayede Evi’nde “Everydays: The First 5,000 Days” isimli kolaj çalışmasın 69,4 milyon dolara satılmasının tüm dünya medyasında yer almasından dolayı duyduğunuzu tahmin ediyoruz. 

Kripto sanatın ve NFT’lerin Mart ayındaki bu satıştan sonra zirve noktasını yaşadığı düşünülse de, bu yaz tam bir NFT devrimi gerçekleştiğini söyleyebiliriz. Eylül ayında, adını daha çok Bansky ya da Van Gogh satışlarıyla medyada yer almasıyla duyduğumuz, Christie’s Müzayede Evi’nde gerçekleşen `With No Time Like Present` isimli müzayedede aşağıda görmüş olduğunuz maymun ve cryptopunk, milyon dolara alıcı buldu. 

With No Time Like Present

Tabi NFT’ler sadece kripto zenginlerinin ya da pahalı koleksiyonerlerin dünyasından ibaret değil. Onbinlerce bağımsız ve genç sanatçının, galeriler ve sergi salonlarının hışmına uğramadan sanatlarını milyonlarla buluşturabileceği ve bunu yaparken de kiralarını ödeyebilecekleri, daha önce karşılaşılmamış, bir ortam yarattı NFT’ler. Tezos isimli blok zincir üzerinde 'deneysel kripto sanat ve NFT platformu' olarak kendini tanımlayan Hic et Nunc, çok sayıda sanatçının ürettiği ve satış yaptığı bir platform haline geldi. 

CryptoPunk #6943

Peki NFT temelde nedir? Ve biz bir iklim krizi ve çevre bülteninde neden bundan bahsediyoruz? Çok güzel iki soru gerçekten. NFT’leri, blok zincir dediğimiz devasa ve dünyanın dört bir yanına yayılmış bilgisayarların merkezsiz veri tabanında, neyin kime ait olduğunu kaydetmemizi sağlayan bir araç gibi düşünebiliriz. Yani blok zincir dediğimiz şey, yukarıdaki gözlerinden yeşil lazer çıkan leopar desenli maymun resmine ait her türlü veriyi ve bu verilerin kime ait olduğunu kaydedebilmemizi sağlıyor. Bir tür sertifika olarak düşünebiliriz. NFTlerin ilk örneklerinin tıpkı,  yukarıdaki pipo içen kripto punk gibi Ethereum blok zincirinde kaydedildiğini biliyoruz. Peki bunun iklim krizi ve çevre ile ne ilgisi var? 

Kripto sanat ve NFTler ile ilgili en ateşli tartışmalar, blok zincirler ve dolayısıyla her bir NFTyi oluşturmak ve transfer etmek için, harcanan enerji ve bunun iklim krizine etkisi üzerine dönüyor. NFTlerin çevreye olan maliyetini düşünerek sanatını bu yolla paylaşmayı tercih etmeyen birçok sanatçı var. Ethereum Enerji Tüketim İndeksine göre, sadece bir Ethereum işleminin tükettiği enerji miktarı ortalama bir Amerikan ailesinin 8 günde harcadığı elektrik miktarına; yıllık toplam Ethereum karbon ayakizi ise Yeni Zelanda’nın yıllık karbon ayak izine eşit.  

Bu haliyle sanatçıların eserlerinin edisyonlarını çerçevesiyle alıcılara kargolaması ve alıcıların da güzelce bu edisyonları duvarlarına asması daha sürdürülebilir bir yöntem gibi görünmekte. Bununla birlikte kripto sanat için en çok tercih edilen blok zincir olan Ethereum’a gelecek yeni güncelleme ile, enerji tüketimini çok ciddi anlamda kısılacağı düşünülüyor. Tabi bağımsız sanatçıların elindeki tek alternatif enerji canavarı blok zincirler değil. 

Fred Yankowski

Brezilya çıkışlı ve tamamen bağımsız sanatçı ve yazılımcıların oluşturduğu Hic et Nunc, yeşil NFT’leri mümkün kılıyor. Bu cesur yeni dünyaya dâhil olmak, üretmek ya da  kendi küçük mütevazi sanat koleksiyonunuzu oluşturmak için buzullarin erimesine sebep olmanıza gerek yok.  Hic et Nunc, Tezos blok zinciri üzerinde çalışıyor ve Tezos’un enerji tüketimi Etherum’dan iki milyon kere daha düşük, yani NFTlerin oluşturulması ve satılması ihmâl edebilecek düzeyde enerji harcıyor  Ayni zamanda işlem ücretlerinin düşük olmasından dolayı Küresel Güneydeki on binlerce sanatçının kripto sanat furyasının dışında kalmamasını ve koleksiyonerlerin bağımsız sanatçıları da desteklemesini sağlayacak bir ortam yaratıyor.  

Kripto sanata ilginiz varsa ve bu yüzden suçluluk duyuyorsanız, çevre dostu alternatiflerin de olduğunu bilin.