Polymarket tartışmaları: Bahisin sınırının olmadığı dünya

Kullanıcıların toplumsal olayların sonucu üzerine tahminlerde bulunarak kripto para kazanabildiği çevrimiçi bahis platformu Polymarket, özellikle ABD başkanlık seçimlerinin yaklaşmasıyla beraber ticaret hacminde rekor rakamlara ulaştı. ABD’de düzenleyici kurumların baskıları nedeniyle yasaklı durumda olan platform, kripto yatırımcılarından büyük bir ilgi görse de bahisin sınırlarının nerede başladığı ve nerede bitmesi gerektiğiyle ilgili tartışmaların da fitilini ateşledi. 

Ayrıntılar: 2020 yılında Shayne Coplan tarafından kurulan Polymarket, kullanıcıların toplumsal olaylar üzerine bahis oynamasına olanak tanıyor. Sonuçlarla ilgili doğru tahminlerde bulunan kullanıcılar, belirli bir kripto geliri ile ödüllendiriliyor. 

• Tamamen merkeziyetsiz bir platform olan ve işlemler için Ethereum tabanlı Polygon blokzincirini kullanan platform, kullanıcılardan herhangi bir işlem ücreti almıyor. 
• Kripto alım-satımı, kripto transferi ve NFT oluşturma gibi işlemler için Ethereum ağına ödenen “gas ücreti” de yine Polymarket tarafından karşılanıyor. 
• Polymarket kullanıcıları, ağırlıklı olarak siyasi olaylar üzerine bahis oynasa da platformda kripto sektörü, iş dünyası ve spor etkinliklerine ilişkin bahis sekmeleri de bulunuyor. 

Ek olarak: Polymarket piyasalarındaki sekmeler, toplumsal olaylarla ilgili “Evet-Hayır” gibi ikili yanıt seçeneği sunan bahisler barındırıyor. Bahislerin sonuçları, bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanabiliyor. 

• Platform, kullanıcıların açılan bahisler içinde ilgili olaya ilişkin yorumlar bırakmasına da izin veriyor. Fakat bu yorumların büyük bir çoğunluğu, herhangi bir denetime tâbi olmuyor. 

Öte yandan: Yaklaşan ABD başkanlık seçimleri, bu yıl Polymarket’ın rekorlarla dolu bir yıl geçirmesine neden oldu. Özellikle Donald Trump ve Kamala Harris rekabeti odağında açılan bahisler, platforma milyonlarca dolarlık ticaret hacmi kazandırdı. 

• Temmuz ayı sonunda Polymarket’ın kurulduğu günden beri elde ettiği ticaret hacmi, 1 milyar doları aştı ve bu hacmin üçte birinden fazlasına karşılık gelen 343 milyon doları, yalnızca Temmuz ayı içinde elde edildi. 

• Polymarket, aylık ticaret hacmini Ağustos ayında 472 milyon dolara, Eylül ayında ise 500 milyon doların üzerine çıkardı. Böylece platform, geçen ay tarihinin en yüksek aylık hacmine ulaşmış oldu. 

Önemli ayrıntı: Platformun ticaret hacminin büyük bölümü, Donald Trump ve Kamala Harris’in seçimi kazanma potansiyeli üzerine açılan bahislerden geliyor. 4 Kasım'a kadar devam edecek olan bahisleri, çoğu zaman %50’lik bir oranla Donald Trump önde götürüyor. Fakat özellikle büyük siyasi münazaraların ardından Harris, %1 farkla çoğunluğu arkasına alabiliyor. 

• Polymarket kullanıcılarının kripto yatırımcısı olması, Donald Trump’ın %50’lik üstünlüğünü anlamlı kılıyor. Zira eski ABD Başkanı, bu yılki seçim kampanyasında son derece kripto yanlısı bir tutum sergiliyor. 

• Başkanlık döneminde sık sık kripto karşıtı açıklamalarıyla gündeme gelen Trump, 2021 yılında Bitcoin’i (BTC) bir dolandırıcılık aracı olarak tanımlamıştı. 

• Kamala Harris ise başkanlık yarışına katılmasından beri ilk kez Eylül ayında kamuoyuna kripto endüstrisine ilişkin bir açıklama yaptı. Harris açıklamasında, ABD’nin rekabet gücünü korumak için kripto sektörüne yatırım yapacaklarına işaret etti. 

Polymarket, yeni finansman arıyor

Diğer yandan düzenleyici kurumların baskılarıyla mücadele eden Polymarket’ın ticaret hacmindeki rekor gidişat, platformun finansman ihtiyacını azaltmak için yeterli olmadı. Eylül ayı sonlarında yayımlanan bir The Information haberi, Polymarket’ın yatırımcılardan 50 milyon dolar finansman topladığı bir yatırım turunu kapatmaya hazırlandığına işaret etti. Haberde ayrıca platformun, bahislerde kullanılmak üzere kendi kripto para birimini çıkarmayı planladığı belirtildi. 

Bir adım geriden: Platform, bu yıl Mayıs ayında da iki farklı yatırım turunda toplam 70 milyon dolar finansman toplamıştı. Tura katılan yatırımcılar arasında eski Coinbase çalışanları, Ethereum kurucusu Vitalik Buterin ve eski PayPal CEO’su Peter Thiel’in risk sermayesi şirketi Founders Fund da yer alıyordu. 

CFTC yasağı: Polymarket, ABD başkanlık seçimlerine ilişkin bahisler sayesinde ticaret hacminde rekor rakamlara ulaşmış olmasına rağmen 2022’den bu yana ABD’de hizmet veremiyor. 

• ABD’nin Emtia Vadeli İşlemler Komisyonu (CFTC), 2022 yılının Ocak ayında komisyona kayıt yaptırmadan faaliyet gösterdiği gerekçesiyle Polymarket’a 1,4 milyon dolar para cezası verdi. 

• Kurum ayrıca, Polymarket için bir faaliyeti durdurma emri de yayımladı. Daha sonra platform, CFTC ile yaptığı anlaşma kapsamında ABD’li kullanıcılara hizmet vermeyi durdurdu. 

• Polymarket, soruşturma sırasında CFTC ile işbirliği yaptığı için daha büyük bir para cezasıyla karşı karşıya kalmadı. Fakat yasalara uyumluluk çalışmaları kapsamında aynı yılın Mayıs ayında eski CFTC üyesi J. Christopher Giancarlo'yu danışma kuruluna başkan olarak atadı. 

Öte yandan: Stake.com ve Kalshi gibi alternatif platformlar da ticaret hacimleri Polymarket kadar yüksek olmasa da kullanıcılara toplumsal gelişmelerle ilgili bahis oynama imkanı sağlıyor. Bu platformlar da benzer şekilde düzenleyici kurumların baskılarıyla karşı karşıya kalıyor. 

• 2023’ün Haziran ayında Kalshi, ABD’de Temsilciler Meclisi ve Senato’yu hangi siyasi partinin kontrol edeceğine ilişkin bahisler açtı. Fakat CFTC, bu hamlenin ülkenin bahis yasalarını ihlal edebileceğini ve “kumar” olarak kabul edilebileceğini öne sürerek Kalshi’ye kısıtlama getirdi.  

• Bunun üzerine aynı yılın Kasım ayında Kalshi, CFTC’ye dava açtı. CFTC, daha sonra siyasi seçimlere ilişkin finansal teşvikli bahisler açılmasını yasaklayan bir yasa önerdi. 

Perspektif: Ancak 6 Eylül’de ABD’li yargıç Jia Cobb, CFTC’nin seçimlere ilişkin bahis piyasalarını kısıtlama yetkisine sınırlama getirerek komisyon tarafından Kalshi’ye getirilen yasağı kaldırdı. Kalshi, aynı hafta siyasi seçimlere ilişkin bahisleri tekrar kullanıma sunacağını duyurdu. 

• Fakat CFTC, karara itiraz edip etmeyeceği netlik kazanana kadar kararın derhal durdurulmasını talep etti. 

• Yakın tarihli bir duruşmada bir mahkeme heyeti, hem CFTC hem Kalshi avukatlarını dinledi. 

Neden önemli? Kalshi tarafından açılan davadan çıkacak nihai kararın, Polymarket için de bir dönüm noktası olabileceği ve platformun tekrar ABD’de kullanıma sunulmasının önünü açabileceği tahmin ediliyor. Polymarket yetkililerine yakın bir kaynak, ABD başkanlık seçimlerinden önce siyasi seçimlere ilişkin bahislerin önünün açılacağına inanmadıklarına işaret ediyor. 

• Bunun yanında Kalshi, ABD’de faaliyetlerini CFTC’ye kaydettirmiş durumda. Bu nedenle bazı sektör analistleri, davadan çıkacak kararın CFTC’ye kayıt yaptırmadan faaliyet gösterdiği için ceza ödemiş durumda olan Polymarket’ı etkilemeyeceğini öngörüyor. 

Bahisler, kamuoyu görüşünü yansıtıyor mu?

Polymarket ve Kalshi gibi platformlarda yapılan bahislerin gerçekten kamuoyu görüşünü yansıtıp yansıtmadığı da yaygın olarak tartışılan konular arasında yer alıyor. Bazı uzmanlara göre bu tip platformlar, finansal bir teşvik unsuru yarattığı için geleneksel anketlerden çok daha doğru öngörüler sağlıyor. 

Perde arkası: Polymarket’taki bahis sonuçları, daha önce Joe Biden’ın ABD başkanlık yarışından çekileceğini ve JD Vance’in Donald Trump’ın başkan yardımcısı adayı olarak belirleneceğini doğru bir şekilde öngörmüştü. 

• Fakat bu işleve rağmen bahislerin “kumar” olarak nitelendirilmesi olasılığı, bu platformları düzenleyici kurumların gözünde gri bir bölgeye sokuyor. 

Öte yandan: Hangi toplumsal olayların bahse konu olabileceği sorusu da Polymarket’a ilişkin tartışmalarda sıklıkla kendine yer buluyor. Özellikle sosyal medyada oldukça geniş bir kitle, savaş ve terör gibi konularda finansal teşvik sağlayan bahislerin açılmaması gerektiğine işaret ediyor. 

• Örneğin Polymarket’ta yalnızca Hizbullah’a ayrılmış bir bahis sekmesi bulunuyor. Bir grup X kullanıcısı, bu sekmenin savaşı üzerine bahis oynanabilecek bir futbol maçı gibi gösterdiğini öne sürerek Polymarket’ı eleştiriyor. 

• Ethereum kurucusu Vitalik Buterin ise bu sekmenin platformda bulunmasını desteklediğine işaret ediyor. Buterin ayrıca, Polymarket’ın kripto yatırımcıları için bir bahis sitesi olarak, platformu yalnızca ziyaret eden kullanıcılar için ise bir haber sitesi olarak işlev gösterdiğini söylüyor. 

Ek olarak: Sosyal medya platformlarının savaşlara ve çatışmalara ilişkin tahminlerde bulunan insanlarla dolu olduğunu vurgulayan Buterin, olayların akıbetine ilişkin tahminlerde bulunan insanların gidişata doğrudan bir dahli bulunmadığının da altını çiziyor. Yani Buterin’e göre bu bahisler, doğrudan sonuçları etkilemiyor. 

• Buterin ayrıca, Polymarket’ın kötü olaylar üzerinden para kazandırmayı değil, kullanıcılar için söylediklerinin sonuçlarından sorumlu olacakları bir ortam yaratmayı amaçladığını belirtiyor. 

Perspektif: Chainlink topluluğundan Zach Rynes ise suikastlara ilişkin bahisler üzerinden örnek vererek bahis piyasalarının tehlikeli sonuçlara yol açabileceğine dikkat çekiyor. Rynes, bir kullanıcının bahsin sonucunu etkilemek için gerçekten bir suikast girişiminde bulunabileceğini dile getiriyor. 

• Buterin’e göre ise bu tip durumlarda bahis etkinliklerinin etik sınırını, platformun kullanıcıların kötü aksiyonlar alması için ana teşvik kaynağı olarak işlev gösterip göstermediği belirliyor.