Reddit, Wall Street'e karşı

Vaşington merkezli düşünce kuruluşu Pew Research Center’ın geçtiğimiz yıl yayımladığı bir araştırmaya göre ABD’de hanehalklarının %52’si doğrudan ve dolaylı olarak hisse piyasalarına yatırım yapıyor. Bu hanehalklarının piyasalardaki medyan yatırım miktarı 40 bin dolar seviyesinde bulunuyor. Birazdan bahsedeceğimiz hikâyenin ana aktörlerinden biri olan koruma (hedge) fonu Melvin Capital ise Ocak 2021 itibarıyla yaklaşık 12,5 milyar dolarlık bir varlık havuzunu yönetiyor. Aradaki fark, 312 bin kattan fazla. Peki, piyasalarda küçük perakende yatırımcıların Melvin gibi devasa kurumsal yatırımcıları ekarte etmesi mümkün mü? Son haftalarda yaşananlar, doğru koşullar bir araya geldiğinde cevabın evet olduğunu gösteriyor.

• Neler oluyor? ABD merkezli video oyun ve tüketici elektroniği şirketi GameStop, ocak ayında iş dünyasında son zamanlarda görülen en enteresan hikâyelerden birinin merkezine oturdu. Ülke genelinde 5 bine yakın fiziksel mağaza işleten; ancak iş modeli Steam ve PlayStation Store gibi dijital dağıtımcılar tarafından tehdit altında olan şirketin yıllardır kötüye giden finansal performansı, yatırımcıların hisselerden uzaklaşmasına neden olmuştu. Geçtiğimiz yıl küresel piyasaların dip yaptığı mart sonu-nisan başı döneminde hisseler 3 doların altına kadar inmiş ve sonra yavaş yavaş toparlanarak yılı 19 dolar civarından kapatmıştı. Ocak ayı ortalarında GameStop’a olan ilgi iyice artmaya başladı. Reddit’teki r/wallstreetbets (WSB) adlı forumda bir araya gelen amatör yatırımcıların yüklü miktarlarda alım yapmaya başlamasıyla hisseler bir anda alev alarak geçtiğimiz haftayı 325 dolardan kapattı. Böylece hisseler, yıl başından bu yana %1600’den fazla değer kazanırken şirketin piyasa değeri de 22 milyar doları geçti. Perakende yatırımcılar, yatırımlarının karşılığını fazlasıyla almış oldu; ancak WSB’de başlayan bu hareketin arkasındaki tek motivasyon piyasalarda para kazanmak değildi. WSB, aynı zamanda Wall Street’e “gününü göstermek” istiyordu.
   
• Kurumsal yatırımcılar: GameStop’un yükselişi, 2023’ten önce kâr etmesi beklenmeyen şirketin hisselerinin daha fazla değer kaybedeceğini öngören ve bu beklentiyle kısa pozisyon alan kurumsal yatırımcılar açısından bir felaket oldu. Kısaca açıklamak gerekirse, bir hissenin değer kaybetmesini bekleyen bir yatırımcı, o hisseyi üçüncü bir taraftan ödünç alıp piyasada o günkü fiyatından sattığında ve fiyatların düşmesinin ardından hisseyi tekrar satın alıp ödünç aldığı tarafa iade ederek pozisyonunu kapattığında açığa satış yapmış oluyor. Açığa satış yapanlar, yani kısa pozisyon alanlar, hisse fiyatı öngördükleri şekilde düştüğü takdirde aradaki fiyat farkından kâr ediyor; ancak GameStop vakasında olduğu gibi fiyatlar beklentilerinin tersi yönde hareket ederse büyük kayıplar yaşayabiliyor. Yatırımcılar, kısa pozisyonlarını kapatmak için ilgili hisseyi satın almak durumunda kalıyor; bu alımlar ise fiyatı daha fazla artırarak kendi kayıplarını da artırıyor. Bir kısır döngü olan bu durum, bir kısa pozisyon sıkıştırması (short squeeze) olarak biliniyor. WSB, gerçekten de son haftalardaki alımlarıyla piyasada bir short squeeze’e yol açtı. Girişte bahsettiğimiz Melvin Capital, hedge fonları Citadel ve Point72’dan yaklaşık 2,8 milyar dolar sermaye enjeksiyonu aldıktan sonra geçtiğimiz hafta salı günü kısa pozisyonunu kapamayı başardı. Yıla 12,5 milyar dolarlık varlık havuzuyla başlayan Melvin’in portföyü ocak ayında %53 değer kaybederek ay sonu itibarıyla yaklaşık 8 milyar dolara geriledi. Analitik şirketi S3 Partners’ın verilerine göre ABD’de GameStop karşısında kısa pozisyon alan yatırımcıların toplam kayıpları, cari piyasa değerlerine göre (mark-to-market) hesaplandığında yıl başından bu yana yaklaşık 20 milyar dolara ulaştı.
   
• Aracı kurumlar: WSB’nin öncülüğünde başlayan ve kurumsal yatırımcıları beklenmedik bir zarara uğratan akım, aracı kurumları olağan dışı önlemler almaya itti. Son dönemlerde ABD’de özellikle genç yatırımcılar arasında giderek popülerlik kazanan komisyonsuz hisse ticareti uygulaması Robinhood başta olmak üzere bazı aracı kurumlar, geçtiğimiz perşembe günü GameStop ve WSB’nin ilgi gösterdiği bir diğer şirket olan sinema zinciri AMC’nin hisselerinin alım satımını geçici olarak askıya aldıklarını açıkladı. Herkesin finansal piyasalara erişimi olması gerektiğini belirterek misyonunun finansı demokratikleştirme olduğunu ifade eden Robinhood’un bu hamlesi, perakende yatırımcıların ve yasa koyucuların büyük tepkilerine neden oldu. Demokrat Partili Kongre Üyesi Alexandria Ocasio-Cortez, Twitter’da Robinhood’un kararının araştırılması gerektiğini ve Finansal Hizmetler Komitesi’nin bir üyesi olarak gerektiği takdirde bir duruşma yapılmasını destekleyeceğini söyledi. Ocasio-Cortez’e Cumhuriyetçi Ted Cruz’dan da destek geldi. Bir başka Demokrat Maxine Waters ise Temsilciler Meclisi’nde “piyasaların hedge fonları ve finansal iş birlikçileri tarafından nasıl manipüle edildiğine” ilişkin bir duruşma gerçekleştirileceğini açıkladı. WSB’nin evi olan Reddit’teki bazı kullanıcılar, Robinhood’un Citadel Securities’le olan yakın iş ilişkisine dikkat çekerek şirketin ticareti durdurma kararını Citadel’den gelen baskılar sonucunda aldığını iddia etti. Şirket, bu iddialar karşısındaki açıklamasında kararın piyasalara müdahale etmek amaçlı alınmadığını; risk yönetimi politikaları kapsamında alındığını söyledi. Kısa bir süre sonra Robinhood, GameStop ve AMC hisselerinin alım satımına kısıtlı olarak yeniden izin vereceğini duyurdu.
   
• Şimdi ne olacak? Hisse piyasalarının geçtiğimiz haftayı kayıplarla kapatmasının ardında yatan sebeplerden birinin Reddit ile Wall Street arasında yaşanan çekişmenin yarattığı belirsizlikler olduğunu söyleyebiliriz. GameStop, AMC ve yatırımcıların ilgisini çeken benzer hisselerin daha ne kadar yükseleceğini kestirmek bu noktada kolay değil; ancak bu şirketlerin finansalları göz önüne alındığında şu an piyasada oluşan fiilî değerin sürdürülebilir olmadığı aşikâr. Diğer yandan, geçtiğimiz hafta ticareti geçici olarak askıya alan aracı kurumları zor günlerin beklediğini söyleyebiliriz. ABD sermaye piyasaları kurumu SEC, cuma günü yaptığı açıklamada piyasada son günlerde yaşanan olayları ve aktörleri yakından inceleyeceğini duyurdu. Bununla birlikte, Robinhood’la olan ilişkisi kapsamında adı geçen Citadel Securities’in kurucusunun Melvin Capital’a destek olan hedge fonu Citadel’in kurucusuyla aynı kişi olduğunu hatırlatmakta fayda var. Dolayısıyla önümüzdeki dönemde Citadel’in de daha yakın bir inceleme altında olması bekleniyor.