Rekabet Kurulu, Tofaş-Stellantis anlaşmasını onayladı: Şimdi ne olacak?

Rekabet Kurulu, Tofaş’ın Stellantis ile şirketin Türkiye operasyonlarını satın almak için yaptığı 400 milyon avroluk anlaşmaya onay verdi. Şartlı onay, tarafların yatırım yapma koşuluna bağlandığı için kurul tarihinde bir ilk teşkil etti. Tofaş ve Stellantis’in ikinci taahhüt paketini kabul eden kurul, anlaşmanın Türkiye ekonomisine ve toplumsal refahın artışına sağlayacağı katkıları söz konusu onaya gerekçe gösterdi. 

Arka plan: Tofaş, 2023 yılında Stellantis’in Türkiye’deki haklarını satın almak için 400 milyon avroluk bir anlaşma yapmıştı. Anlaşma, tüm Stellantis markalarının satış, dağıtım ve servis hizmetlerinin Tofaş'a geçmesinin önünü açacaktı. Fakat Rekabet Kurulu, geçen yılın Ekim ayındaki ara kararında ilk taahhüt paketinin yetersizliğini gerekçe göstererek anlaşmaya onay vermediğini açıklamıştı. 

Bunun üzerine Tofaş, bir açıklama yayımlayarak kararın bir ara karar olduğunu ve sürecin devam ettiğini vurgulamıştı. Şirket, daha sonra sürece ilişkin görüşmeler yürütmüştü. Konuya yakın kaynaklar ise Tofaş temsilcilerinin hükümet yetkilileriyle yaptığı görüşmelerin ardından Rekabet Kurulu’nun ara kararını gözden geçireceğini dile getirmişti. 

Geniş açı: Yaklaşık iki yıldır devam eden süreç, kurulun onayıyla sona erdi. Tofaş, Stellantis’in Türkiye operasyonlarını 400 milyon avro karşılığında satın almış oldu. İkinci taahhüt paketinde taraflar, yerli üretimi korumayı, yatırımı, istihdamı, üretimi kapasitesini ve ihracatı artırmayı ve dağıtım ve satış kanallarında alınacak tedbirlerle rakip markaların faaliyetlerini ve tüketici tercihlerini kısıtlama potansiyelini ortadan kaldırmayı taahhüt etti. 

Ek olarak: Yalnızca otomotiv ana sanayisine değil, yan sanayiye de doğrudan katkı sunma sözü verildi. 

Kurul, inceleme aşamasında pek çok rakip şirketin ve üçüncü tarafın görüşlerini de aldığını belirtti. Bu görüşlerde dile getirilen endişeler, kurulun çalışmasında dikkate alınarak değerlendirildi. 

Neden önemli? Stellantis, aralarında Opel, Fiat, Alfa Romeo, Peugeot ve Citroen’in de bulunduğu 14 otomobil markasının çatı şirketi konumunda bulunuyor. Şirketin Türkiye operasyonlarının Tofaş’a devredilmesiyle birlikte hem Tofaş’ın hem Ford Otosan’ın hissedarı olan Koç Grubu’nun otomobil pazarındaki payının %30’un üzerine, ticari araç pazarındaki payının ise %70’in üzerine çıkması bekleniyor. 

Yatırım açıklaması geldi

Diğer yandan Tofaş, Rekabet Kurulu onayının ardından Kamuyu Aydınlatma Platformu’na (KAP) yaptığı açıklamada takip eden süreçle ilgili eylem planını açıkladı. Şirket, açıklamada çok enerjili bir platform üzerine inşa edilecek yeni bir hafif ticari araç modelinin üretimine 2026 yılının üçüncü çeyreğinden itibaren başlayacağını duyurdu. 

Yılda 150 bin adet üretilecek araç için 256 milyon avro yatırım yapılacağının da altı çizildi. Şirket ayrıca, toplam üretimin belirli bir kısmının Orta Doğu ve Afrika ülkelerine ihraç edileceğine dikkat çekti. 

Bununla birlikte: Tofaş, 2027’den itibaren ihracat için ayırdığı toplam üretim kapasitesinin 200-220 bin adede ulaşacağını dile getirdi. Ayrıca Ford Otosan’ın yönetim kurulunda Koç ailesi mensuplarından bir üye bulunduğu sürece Tofaş'ın yönetim kurulunda Koç ailesi mensubu bir üye bulunmayacağı ve her iki şirketin yönetim kurulu üyelerinin farklı kişilerden oluşacağı belirtildi.

Eylem planının açıklanmasının ardından Tofaş hisseleri, borsada %8’in üzerinde değer kazandı.