#SokakHayvanlarıSahipsizDeğildir

2021’in son günlerinde Türkiye’de uzun yılların problemi olan hayvan barınaklarının durumu, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın tartışmalı konuşmasıyla gündeme oturdu.

Türkiye’de sokak hayvanlarının ve barınakların durumunu, siyasilerin ve belediyelerin bu soruna karşı tutumunu, hayvan hakları savunucusu Fırat Yıldız ile yaptığım görüşme doğrultusunda inceledim.

Fırat Yıldız

Tartışmalı ifadeler

25 Aralık günü Gaziantep’te yaptığı konuşmada Cumhurbaşkanı Erdoğan, Pitbull cinsi iki köpeğin dört yaşındaki Asiye Ateş’e saldırdığı haberiyle ilgili “Biz hayvanseverler noktasında bir yasal düzenleme yapalım dedik ve yaptık. İlginç olan bir şey var, şimdi bu köpekler parası bol olanların köpekleri. Beyaz Türkler, hayvanlarınıza sahip çıkın” diyerek 14 Temmuz’da Resmî Gazete’de yayınlanan Hayvanları Koruma Kanunu’na işaret etti. 

Gaziantep’te Yazıbağı Hayvan Barınağı’nın açılışını yapan Erdoğan, “Sahipsiz hayvanların yeri sokaklar değil, barınaklardır. Şimdi ben buradan birinci derecede büyük şehirlerimiz olmak üzere tüm belediye başkanlarıma sesleniyorum. Sahipsiz hayvanlar için lütfen sıcak ve güvenli barınaklar kurarak gıda artıklarından hayvan maması üretimini teşvik ederek pek çok gönül kazanabiliriz, gönül kazanabilirsiniz" dedi. 

Toplumu “biz ve onlar” şeklinde ayıran ve hayvan hakları mevzuatına aykırı düşen bu ifadeler hararetli tartışmalara yol açtı. Sosyal medyada #SokakHayvanlarıSahipsizDeğildir, #hayvanımadokunma, #BarınaklarKatliamYuvası gibi etiketlerle paylaşımlar yapıldı.

Belediyeler iş başında

Çağrının hemen ardından, muhalefet partilerinin belediyeleri sokak hayvanlarının toplatılmayacağı yönünde açıklamalar yaparken bazı belediyeler de köpeklerin toplatılması için çalışmalara başladı. Toplanan köpeklerin akıbeti hayvanseverler tarafından takip edilmeye çalışıldı. Konya’da Ilgın Belediyesi’nin topladığı hayvanlar çöplükte bulundu, Bağcılar’da yapılan toplama çok tepki çektiği için toplanan hayvanların bir kısmı alındıkları yere geri bırakıldı. 

Fırat Yıldız, belediyelerin tutumu hakkında önemli bir konuya değindi ve “ortada eksik bir yorumlama var, çıkan yasa ve çıkacak olan yönetmelik sadece AKP’nin ürünü değil, bunu maalesef muhalif partiler ve belediyeler de süreç içinde destekledi. Birkaç muhalefet partisi belediyesi sokak hayvanlarının toplatılmayacağı yönünde açıklamalar yapsa da muhalefet partilerinin Cumhurbaşkanına anında cevap veren üst yönetim seviyesinde bu konudaki sessizlik, Cumhurbaşkanı'nın bu açıklamalarına katıldıkları ve onayladıkları anlamında yorumlanmalıdır” diyor.

Hayvan Hakları Mevzuatı

2004'te yürürlüğe giren Hayvanları Koruma Kanunu uyarınca "Müşahede yerlerinde kısırlaştırılan, aşılanan ve rehabilite edilen hayvanların kaydedildikten sonra öncelikle alındıkları ortama bırakılmaları esastır." Temmuzda yeni düzenlemelerle Hayvanları Koruma Kanunu teklifi TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu'nda kabul edilmişti. Fırat Yıldız, yeni kanun ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın pazartesi 81 il valiliğine sokak hayvanları ile ilgili gönderdiği genelge için “bunlar daha iyi günlerimiz, yönetmelik çıkmadı. Yasanın yönetmeliği geldiği zaman maddeleri tamamen sündürülüp değiştirilebilir, kanun ve kuralların uygulanışı farklı yerlere çekilebilir” diyor.

Barınakların durumu

Türkiye’nin 1003 belediyesinden sadece 256 tanesinde geçici bakımevi adı verilen merkezleri var. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın sokak köpeklerinin toplatılma çağrısının gerçekçi olmadığını, rehabilite merkezlerinin çok küçük olduğunu ve birçok şehirde barınak veya bakımevi bulunmadığını söyleyen Yıldız, ayrıca ülkedeki hiçbir barınağın gerekli standartta olmadığının altını çiziyor. Bu şartlar altında köpekleri toplatmanın tek sonucunun katliam olacağını belirtirken, 2004’te kanun ilk çıktığından beri sokak hayvanlarının kısırlaştırılmasıyla ilgilenmeyen belediyelerin şimdi bu çözüme odaklandığını aktarıyor ve “çok büyük bir köpek soykırımının yaşanacağı bir yıla giriyoruz” diyor.

Yapıcı çözümler

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ifadelerini "buzdağının görünen kısmı" olarak tanımlayan Yıldız, sorunun aslında toplumsal olarak çok daha derinlikli olduğunu aktarıyor, belediye açıklamalarında “hayvanlarla mücadele” ifadesini örnek veriyor. “Suçu azmettirene ceza verilmesi lazım, biz köpeklere ceza veriyoruz” diyerek uzun dönemde çözümün bu zihniyeti değiştirmek olduğunu söylüyor. “Bu yasayla ilgili yapılacak hiçbir şey yok, bundan sonra bu hayvanları nasıl koruyabiliriz onu planlamamız lazım” diyen Yıldız, her belediyenin şartlarına göre ayrı bir planlama yapılması ve belediyelerin kesinlikle hayvanseverlerle iş birliği içinde olması gerektiğini belirtiyor.

Yazıya yorum yapabilirsiniz