Streaming 04: Dijital Platform Ormanı

Geçtiğimiz haftalarda HBO Max, Netflix ve Disney+ üzerine yazıp çizmiştim. Aslında daha pek çok platform var. Hulu, Peacock, Mubi bunlardan sadece bazıları... Hepsine değinmektense pazarın liderlerini sizlerle paylaşmışken Türkiye'deki örneklerine biraz ışık tutalım isterim. 

Geçen haftaki yazılara bakmak isterseniz yazılar için bağlantıları buraya bırakıyorum: Netflix, Disney+, HBO Max.

Türkiye pazarında uzunca zamandır var olan bir platform var: BluTV.

BluTV, senelerce kendini ve kataloğunu geliştiren bir mecra olmasına rağmen, bir Netflix olma gayesi bence yok. Kendi özel içeriği arasında Bonkis, Sokağın Çocukları, Masum, Yarım Kalan Aşklar ve Aynen Aynen yer alıyor. Orijinal içeriği haricinde popüler yabancı içerikler, festival seçkisi ve kısa filmler de barındırıyor. Türkiye pazarında cesur içeriklere yer veren tek dijital platform da bana kalırsa BluTV. Ne gibi mi? Mesela Çıplak. Can Evrenol ve Merve Göntem'in yarattığı dizi bir eskort kadının hayatını anlatıyor. Pek çok kitleden tepki toplayan, kimisi tarafından da beğenilen dizi ham çekim tarzı ile Türkiye'de benzeri olmayan bir örnek teşkil ediyor.

• Bir Adım Ötesi: 2020'de gazeteci Cüneyt Özdemir'in RTÜK'e hitaben yaptığı bir Twitter paylaşımında diziyi ön plana çıkarmasıyla da popülerleşmişti. Özdemir, kinayeli bir şekilde liberal tarzıyla bu dizinin hala nasıl yayından kalkmadığını soruyordu. Bunun üzerine de BluTV diziyi yayından kaldırdı ve buna "platformayapısal çalışma" dedi. 

Kaynak: Internet Haber

BluTV'nin 4 milyondan daha fazla abonesi olduğu tahmin ediliyor. Geçtiğimiz hafta paylaştığım Netflix abone sayısı rakamından daha yüksek olması dikkatinizi çekti mi? Unutmayalım ki BluTV de yerli ve milli olarak neredeyse 10 senedir hayatımızda. Ayrıca içerik zenginliği ve ücret uygunluğu açısından da cazip bir opsiyon olarak bulunuyor. Aylık 29.90 TL'ye izleyiciye sunuluyor. 

Arayüz konusuna gelecek olursak bana kalırsa en gelişmiş arayüze sahip. Oynatıcısı takılmıyor ve rahatlıkla ilerleyebiliyor. Sezon ve bölümleri görmesi ve seçim yapması kolay. Buna ek olarak da katalogda gezmesi ve platformun öneri mekanizması hiç fena çalışmıyor. Elbette daha da gelişebilecek yanları var. HBO Max'in Türkiye'ye gelişi ile kataloğundaki pek çok yabancı dizi kaldırılacak. Sex and the City şimdiden kalktı bile. Bu dönemde yerel içeriği arttırırsa BluTV Türkiye pazarında Netflix'in ana rakibi olmaya devam edebilir.

Editörün sorusu: Acaba BluTV'nin yurt dışı hedefleri var mı?

Kaynak: Shift Delete

Türkiye'nin Medya Devi Acun Medya'dan: Exxen 

Acun Medya’nın altında yoluna başlayan Exxen, remake ve influencer dünyası üzerinden bir çıkış stratejisi ile geldi. Bu ne demek? Sihirli Annem ve Leyla ile Mecnun gibi kültleşmiş Türk dizilerini alıp dijitalde günümüze uyarlanmış versiyonlarını ürettiler. Buna ek olarak da Zeynep Bastık gibi ünlü isimleri alıp onlara program yapma alanı tanıdılar. Bu şekilde de platforma farklı kitlelerden kullanıcıları çekmeyi hedeflediler. Buna ek olarak da kendi orijinal yapımlarını üretiyorlar. Exxen’in amiral gemisi diyebileceğimiz yapımı, Gibi. Feyyaz Yiğit ve ekibinin çıkardığı ve kimsenin dilinden düşmeyen bu absürt komedi, Türk komedisine dönüştürücü bir etki yarattı.

Kaynak: Shift Delete

Exxen, buna ek olarak kullanıcısına spor aboneliği sunuyor. Tüm maçların tek yerde toplandığı bir model ile Disney+’ın ESPN ile yaptığı işbirliğini takip ettiğini hissettiriyor.

Exxen'in 1 milyonu aşkın abonesi olduğu söyleniyor. Yayın hayatına başladığı üçüncü gün 500 bin aboneye erişen platform, her ne kadar arayüzünü beğenmesem de çok iyi performans gösterdi. İçerik konusuna gelecek olursak aslında çok geniş bir yelpazesi yok. Gain ve BluTV'nin aksine dışarıdan satın aldığı çok fazla içerik de bulunmuyor. Ancak Disney'den örnek alarak yaptığı spor paketi ve ünlü komedyenleri bağlamış olması Exxen'e direkt abone sağladı. Evet, Cem Yılmaz'ın hala Netflix ile anlaşması var ve sadece oraya içerik yapıyor. Konuşanlar, Tolgshow ve Feyyaz Yiğit'in Gibi'si bir komedi tekeli yarattı.

Arayüz konusunu da konuşalım. Exxen'e abone olmak bilgisayar başında değilseniz biraz meşakkatli. Sayfa hata veriyor veya bazı harf ve boşlukları algılamıyor. İçerik dağılımı çok davetkar değil ve kullanıcıyı yönlendirmek yerine kafa karıştırıyor. Oynatma özelliği bir sene içinde gelişse de hala çok akışkan bir fonksiyona sahip değil.

Editörün sorusu: Exxen, içeriğini çeşitlendirirken bir TV8 Dünyası mı yaratacak? Yoksa farklı bir yol mu izleyecek?

Hızlı, Kısa ve Kaliteli İçerik İddiası: Gain Medya

Gain Medya ise Filli Boya’nın eski sahibi Gözde Akpınar’ın elinden çıkmış bir girişim. Modeli pandemide çıkan ve başarısız sonuçlanan Quibi üzerine kurgulanmış olan bu platformun izleyiciye vaadi 10 ila 15 dakikalık içerikleri mobil cihazlarından izleyebilecek olmalarıydı. Ancak pandemi ve gitgide daha fazla evden hayatımızı sürdürme durumu bu modele ket vurdu. Yeni modelleri ise 30 ila 45 dakikalık sürelere çıkan, kompleks ve kaliteli hikayeler üzerine kuruldu. Buna ek olarak da talk show ve alternatif programlamalara yer veriyorlar.

Kaynak: Gain

Sunduğu içerikler arasında Ayak İşleri, Metot, On Bin Adım, İstanbul Hesabı ve Terapist bulunuyor. Gain aynı zamanda yabancı içerik satın alımı da yapıyor ve bunları da izleyiciye sunuyor. Bu şekilde yelpazesini daha da genişletiyor. Ancak platformun ana fikri olan kısa içerik tüketimiyle bu kombinasyon çelişiyor; çünkü yabancı içeriklerin çoğu 30 dakikanın üzerinde bölümler sunuyor. Strateji değişikliğine gidilmiş olsa da Gain'in pazardaki konumlandırılmasını güçleştiriyor.

Nisan ayında Akpınar'ın açıkladığı rakamlara göre, Gain'in aktif 90 bin kullanıcısı var. Çeşitli kaynakların tahminlerine göre de 500 bin aboneye ulaştıkları söyleniyor. Ancak Türkiye'deki platformlar, bana bu konuda çok büyük güven vermiyor açıkçası; çünkü açıklanan veri çok az ve metodolojiye dair çok bilgi yok.

Editörün sorusu: Yurt dışı hayalleri olan bir platforma benziyor. Bunun için ilk hangi adımı atacak: Arayüz gelişimi mi? Yoksa içerik pazarlaması mı?

Kaynak: Just Watch

Yukarıdaki grafikte de görebileceğiniz gibi 2021'in ilk çeyreğinde Türkiye'de en çok izlenen platform BluTV olarak tespit edilmiş. Hemen arkasından Netflix takip ediyor ve ardından Amazon Prime Video geliyor. Türkiye pazarına HBO Max ve Disney+ da eklenince bu dengeler biraz şaşacak. Çünkü pastaya Disney+ ve HBO Max gibi iki büyük dev geliyor ve fiyatlandırma Netflix ile aynı olursa Netflix'in pazar payından çok mevcut diğer platformlardan yiyeceği kanaatindeyim. Bu aynı zamanda bir dijital platform ormanı yaratacak. Kullanıcı aylık yüksek toplam bir meblağ ödemek istemediği için seçmek durumunda kalacak ve bu da bazı platformların abone sayılarıyla oynayacak.

Pazar payının neredeyse yarısına sahip olan BluTV'nin inovasyon yapmadığı sürece bu yeri koruyabileceğini düşünmüyorum. İnovasyondan kastettiğim ise içerik üretiminden ziyade kullanıcıya bazı özellikler sunması ve kullanım tecrübesini iyileştirmesi olabilir. Öte yandan yeni yazarlar ve yetenek için bazı programlar başlatmak olabilir. Sınır yok! Pastada ise Exxen'in bana kalırsa kemik abonesi sabit kalacaktır. Çünkü Acun Ilıcalı Türkiye'nin daha önceden tam ilgilenilmemiş kesimine hitap eden bir hizmet yarattı ve kendini geliştirdiği takdirde yükselişte kalacağını düşünüyorum.

Özetleyecek olursak: 

BluTV: Yerli ve milli Netflix olabilecek tek platform.
Exxen: Disney+ stratejisiyle pazarda iyi bir konuma gelebilecek bir platform.
Gain: Apple TV olma iddiası gerçekleşecek mi göreceğimiz platform.