Sürdürülebilirlik hamlesi: Kıyafet kiralama sektörü

Düğün, mezuniyet, yaklaşan bir iş görüşmesi ya da şık bir restoranda akşam yemeği… Yeni kıyafetler edinmenin birçok bahanesi olabilir. Satın almak elbette en bilinen seçenek; ancak çevre bilincine sahip ve harcama konusunda dikkatli tüketiciler hem özel günlerinde hem de günlük hayatta ikinci el ve kiralama seçeneklerini giderek daha fazla tercih etmeye başlıyor. GlobalData Retail’e göre 2018’de 1 milyar dolar büyüklüğe sahip olan kıyafet kiralama sektörü 2028’de 4,4 milyar dolara ulaşacak. Urban Outfitters, Banana Republic, Selfridges ve H&M gibi perakende devlerinin yavaş yavaş kiralama işine girmesi ise sektörün geleceğine dair önemli ipuçları veriyor.

• Arka plan: Pandemi süreci, kıyafet kiralama sektörünün ivmelenmesini bir nebze yavaşlatsa da tarihleri bir yıl geri sardığımızda ikinci el ve kiralama platformları, “perakende ve modanın geleceği” olarak görülüyordu. Hâlihazırda özel gün ve günlük kıyafet seçenekleri sunan farklı iş modelleriyle karşımıza çıkan kiralama platformlarına ABD merkezli girişim Rent the Runway öncülük etti. Yaklaşık 10 yıl önce kurulan şirket, 2019’daki son yatırım turunda 1 milyar dolar değerlemeye ulaşarak “unicorn” statüsü kazandı. Bu başarıdan etkilenen hızlı moda devleri ise harekete geçmekte gecikmedi.
   
• Yeni akım: Son bir yılda perakende sektöründe kiralama seçeneği sunan markaların sayısı arttı. Dünyanın ikinci büyük perakendecisi olan H&M, 2019’un sonunda Stokholm’deki amiral mağazasında kiralama seçeneğini uygulamaya koydu. Bir yıl önce benzer bir adım atan Urban Outfitters, “Nuuly” isimli bir kiralama platformu kurarak 12 ay içinde 50 bin kullanıcıya ulaştı. GlobalData’nın tahminlerine göre 2029’da 2,3 milyar sterline ulaşması beklenen Birleşik Krallık moda kiralama pazarında ise dev mağaza zinciri Selfridges, ünlü tasarımcıların ürünlerinin yer aldığı ilk kiralık koleksiyonunu yaz sonunda duyurdu. Akımın son takipçilerinden kot giyim markası Levi’s ise Kopenhag merkezli Ganni ile iş birliğine giderek sadece kiralama yoluyla giyilebilecek bir koleksiyon oluşturdu.

Kiralama neden tercih ediliyor?

• Markalar: Kiralama pazarı, hızlı modanın çevresel ve sosyal açıdan olumsuz etkilerini azaltmayı ve marka imajını korumayı hedefleyen markalar için kusursuz bir alternatif oluşturuyor. Bu tarz platformlar, yüksek maliyetli kıyafetleri tüketiciler için daha erişilebilir kılarken markalar açısından da yeni satış kapıları aralıyor. Bir markanın tasarımlarını kiralık olarak deneyen müşteriler, memnun kaldıkları takdirde ürüne sahip olma dürtüsüyle hareket edebiliyor. Dolayısıyla giyim şirketleri, kiralama seçeneğini kazan-kazan stratejilerinin bir parçası olarak görüyor.
   
• Tüketiciler: McKinsey'in 2019 tarihli bir raporuna göre modada yeni sahiplik modellerine geçiş; tüketicinin çeşitlilik, sürdürülebilirlik ve alım gücü konusundaki artan arzusundan kaynaklanıyor. Bilinçli tüketicilerin kiralamaya karşı artan talebinin temel nedeni, kiralamanın sonsuz bir gardırop için bütçe dostu bir rota sunması. Kiralamanın daha sürdürülebilir ve döngüsel bir tüketim seçeneği olarak algılanması ise tekstil sektöründe yaşanan işçi hakları ihlalleri ve çevreye verilen zarara karşı hassas olan müşterileri cezbediyor. 
   
• Öngörüler: Araştırmalar, ikinci el ve kiralama pazarının 10 yıl içinde hızlı modadan daha büyük olacağını gösteriyor; ancak pandemi sürecinde iptal olan etkinliklerin ve ürünlerin ortak kullanımı konusunda oluşan hassasiyetin sektöre olumsuz etkisini göz ardı etmemek gerekiyor. Sektörün geleceği hakkında olumsuz tablo çizenler, Rent the Runway’in fiziki mağazalarını kapatarak çevrim içi kiralama modeline geçmesini dayanak olarak gösteriyor. Son altı ayda üye sayıları, indirme oranları ve siparişlerde %50’nin üzerinde büyüme gösteren By Rotation ve My Wardrobe HQ gibi girişimler ise sektörün pandemiden kötü etkilendiği tezini çürütüyor. Hazır giyim şirketlerine gelince; kıyafet kiralama sektöründe yer edinebilmeleri için kiralama opsiyonunu satın almadan daha avantajlı hâle getirmeleri, ürünlerin muhafazasını en iyi şekilde yapmaları ve müşteri ilişkilerini kuvvetlendirmeleri gerekiyor.