Sürpriz indirim: TCMB’nin faiz kararı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası dün gerçekleşen Para Politikası Kurulu toplantısında 16 ay sonra ilk kez faiz indirimine giderek politika faizini %18 olarak belirledi. Kararın açıklanmasının ardından Dolar/TL kuru gün içinde tüm zamanların en yüksek seviyesi olan 8,80’i gördü. 

Pareto

Gerekçeler

Basın duyurusunda gelişmiş ülke merkez bankalarının enflasyondaki yükselişin talebin normalleşmesi, arz kısıtlarının hafiflemesi ve baz etkilerinin devreden çıkmasıyla büyük ölçüde geçici olacağını değerlendirdiğine dikkat çekildi. Enflasyondaki yükselişte gıda ve ithalat fiyatlarındaki artışların, tedarik süreçlerindeki aksaklıkların, yönetilen/yönlendirilen fiyatlardaki artışların ve açılmaya bağlı talep gelişmelerinin etkili olduğu belirtildi. TCMB, "ticari kredilerde daraltıcı etki yapmaya başlayan" sıkı para politikası duruşunu güncellemeye ve politika faizinde indirime gidilmesine karar verdi. 

Neler olmuştu? 

TCMB bir süredir politika faizinin enflasyonun üzerinde belirlenmeye devam edeceği vurgusunu yineliyordu. Fakat geçtiğimiz ay %19,25 olarak gerçekleşen enflasyon, %19 olan politika faizinin üzerine çıktı. 

Ağustos 2021’den sonra faiz indirimine gidileceğinin sinyalleri Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ifadelerinde de görülüyordu. Sonrasında TCMB Başkanı Şahap Kavcıoğlu'nun çekirdek enflasyon vurgusu yaptığına işaret edildi. Bu durum 23 Eylül’de "geçici fiyat şoklarını dikkate almayan enflasyon" olarak tanımlanan çekirdek enflasyona odaklanılarak faiz indirimi yapılabileceği olasılığını gösterdi.

Yine de Bloomberg anketine katılan 23 ekonomistten 22’si, TCMB'nin faizi %19'da sabit tutacağını öngörüyordu. TCMB'nin faiz kararı bu anlamda şaşırtıcı oldu. 

Nasıl yorumlanıyor? Şimdi ne olacak?

Bloomberg'de yayımlanan haberde Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın eylül ayında ucuz borçlanma maliyetleri ve daha düşük enflasyon sözü verdiğine ve faizde indirime gidilmemesinin TCMB Başkanı Şahap Kavcıoğlu'nun işine mal olabileceğine dikkat çekiliyor. 

InTouch Capital Markets'tan analist Piotr Matys piyasaların ilk olumsuz tepkilerine işaret ederek kararı "şok edici" olarak tanımlıyor ve indirimin "daha zayıf bir liranın enflasyonist sonuçları olabileceği için ters tepebilecek riskli bir hareket" olduğunu söylüyor. 

Société Générale Gelişen Piyasalar Araştırma Müdürü Phoenix Kalen; enflasyondaki yükselişin geçici olduğuna dikkat çekilse de enflasyon beklentilerindeki kötüleşmenin, rezervlerin eksikliğinin ve ters dolarizasyonda başarı sağlanamamasının geçici olmadığını söyleyerek Türk lirasının daha fazla değer kaybedebileceğine ve bunun da enflasyonun yükselmesiyle sonuçlanabileceğine dikkat çekiyor.

Bilkent Üniversitesi'nden Prof. Dr. Hakan Kara katıldığı Bloomberg HT yayınında kararı şaşırtıcı bulduğunu belirterek aşağıdaki ifadeleri kullanıyor:

"...Merkez Bankası’nda da aklı selimin hakim geleceğinden faiz indirmeyeceğini düşünüyordum ama maalesef oldu. Küresel gelişmelerdeki risklere karşı bizi kırılgan bırakacak gibi duruyor. İlk reaksiyon bu kararın oldukça riskli olduğu ve önümüzdeki zamanlarda Merkez Bankası’nın faiz artırmak zorunda kalacağı yönünde."

Dünya Gazetesi Yazarı Doç. Dr. Atılım Murat ise "kurdaki artışın sonraki dönemlerde çekirdek enflasyon üzerine de baskı yarattığını" söyleyerek gelecek dönemde faiz artırmak zorunda kalınmamasını temenni ediyor.

"Siyasetçi oy kaybediyor diye bastığı parayı çöpe atan bir merkez bankası yöneticileri kendilerini de tarihin çöplüğüne atmışlardır." paylaşımında bulunan ekonomi yazarı Uğur Gürses Norveç'teki faiz artırımına işaret ederek "Petrolü olan Norveç faiz artırıyor, enerji ithalatçısı ve enflasyonu patlamış ülke faiz indiriyor…" yorumunu yapıyor.