Taliban Kabil'de

• Halk güvende mi? Taliban Sözcüsü Suhail Şahin, "ülke halkının güvende olduğunu ve kimseden intikam almayacaklarını" dile getirdi. Taliban’ın, savaşçılarına şiddete başvurmama konusunda talimat verdiği ve şehri terk etmek isteyen kişilere de engel olmayacağı bildirildi. CNN muhabiri Clarissa Ward, bölge halkının Taliban'ın "evde kalın" çağrısına uyduğunu aktardı. 

• Yönetim değişikliği: Şahin, "yönetimin barışçıl bir şekilde Afganistan İslam Emirliği'ne devredilmesini beklediklerini" söyledi. Hükümet yetkilileri, konuya ilişkin açıklama yapmadı; ancak Taliban güçleri, Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda görüldü. Cumhurbaşkanı Eşref Gani ve yardımcısı Emrullah Salih ülkeyi terk etti. Gani, “kan dökülmesini önlemek için” ülkeden kaçtığını belirtti. 

• Gani’ye tepki: Afganistan Ulusal Uzlaşma Yüksek Konseyi Başkanı Abdullah Abdullah, Gani’nin ülkeden ayrılmasına dair "Tanrı ondan hesap soracak ve ulus da yargılayacak.” ifadelerini kullandı. Eski Cumhurbaşkanı Hamid Karzai, iktidarı devretmek için bir kurul oluşturulduğunu ve kendisinin de bu kurulda yer aldığını açıkladı. 

• Kabil Havalimanı’nda gerginlik: ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, Kabil'deki büyükelçilik yetkililerinin havalimanına yönlendirildiğini duyurdu. Blinken, ABD’nin Afganistan’daki görevinin “başarılı” olduğunu savundu. Öte yandan Cumhuriyetçi Senatör Steve Scalise, ABD Başkanı Joe Biden’ın dış politikasını eleştirdi ve Afganistan’daki durumun “yanlış” olduğuna dikkat çekti. NATO, havalimanında yalnızca askerî uçuşların yapıldığını duyurdu. 

Türkiye ne diyor?

• Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, "Afganistan'ın bir an önce istikrara kavuşturulması için her türlü çabayı göstermeye devam edeceğiz." dedi. Erdoğan, "yeni bir mülteci akınını önlemek için Pakistan'la çalışacaklarını" da sözlerine ekledi. Türkiye’nin Kabil Büyükelçiliği, ülkeden ayrılmak isteyen vatandaşlar için elçilikle iletişime geçmeleri gerektiğine yönelik bir paylaşımda bulundu. Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu da diplomatik misyonlarla ilgili gerekli tedbirlerin alındığını açıkladı.

Ya sonra?

Arnavutluk’un ABD'ye vize başvurusunda bulunmak isteyen Afgan mültecilere geçici olarak barınma sağlamayı kabul ettiği belirtildi. Kanada'nın da aralarında kadın liderlerin, gazetecilerin ve insan hakları çalışanlarının bulunduğu 20 binden fazla sığınmacıyı ülkesine kabul edeceğini açıkladı. Fransa ülkedeki elçiliğini havalimanına taşıyarak bölgedeki vatandaşlarının tahliyesine başlarken Almanya Afganistan'a diplomatik personelin tahliyesi için askerî uçak göndereceğini duyurdu. ABD havalimanındaki güvenliği sağlamak için gönderdiği asker sayısını 6 bine çıkardı.

• Bir adım geriden: ABD’nin, sığınmacılara yönelik hazırladığı mülteci programının üçüncü ülkelerle iş birliği içinde yürütüleceği açıklanmıştı. Geçtiğimiz hafta ise, ABD’nin konuyu Kosova ve Arnavutluk’la görüştüğü bildirilmişti. 

• Kadın hakları: Taliban'ın kadın haklarına saygı göstereceği, kadınların eğitim hayatına devam etmesine ve çalışmasına "izin vereceği" belirtildi. Dün ise, gelinlik giyen kadınların yer aldığı reklamların, Taliban güçlerinin Kabil'e gelmesini takiben boyandığı ve üstünün kapatıldığı ileri sürüldü. The Guardian'a konuşan bir kadın yirmi yıl önce Taliban'ın kontrolü altında yaşadığını ve "evlerinden burkasız çıkan kadınların dövüldüğünü" ifade etti.