Tarayıcı karşılaştırması: Hangi tarayıcı hangi konuda iyi?

Tarayıcıların atası olan Internet Explorer’daki “Yükleniyor” simgesi, bir neslin en büyük günlük stres kaynaklarından biriydi. İnternet kullanıcıları, özellikle 1990’lı yılların sonu ve 2000’lerin başında ömrünün bir kısmını internet sayfalarının yüklenmesini bekleyerek geçirdi. O dönemler veri güvenliğine ilişkin büyük kaygılar olmasa da teknoloji devleri, bu hız problemini hedef alarak nihayetinde tarayıcı pazarından önemli bir pay elde etti. 

Ayrıntılar: Birçok sektörde olduğu gibi teknoloji endüstrisinde de yaygın bir tüketici problemi, milyarlarca dolarlık bir pazarın doğuşuna yol açtı. Zira Internet Explorer’ın yarattığı stresi ortadan kaldırmak isteyen Google ve Apple gibi şirketler, kendi tarayıcılarını geliştirerek alanda devasa bir rekabet yarattı. Bu rekabet, yıllar içinde Arc ve Brave gibi alternatiflerin doğuşunun da önünü açtı. 

Teknoloji arenasında taklitlerin aslını yaşattığı pek çok örneğe rastlansa da Internet Explorer’da durum pek de öyle olmadı. Microsoft’un 1995 yılında kullanıma sunduğu tarayıcı için geliştirilen alternatifler, öyle büyük bir başarıya ulaştı ki Internet Explorer, neredeyse tüm işlevini kaybederek 2022’de kullanıcılarla vedalaştı. Microsoft, 15 Haziran 2022’de Internet Explorer’ın tüm sürümleri için desteğini sonlandırdı. Böylece tarayıcı, 27 yıllık serüvenini noktaladı. 

Rakamlar: StatCounter verileri, bu yılın Ekim ayı itibarıyla dünya genelindeki kullanıcıların %66,68’inin Google Chrome’u tercih ettiğini gösteriyor. Listede Chrome’u, %18,07’lik bir pazar payı bulunan Safari takip ediyor. Microsoft Edge, pazardan %5,25’lik bir pay alırken Mozilla Firefox’un payının %2,65 olduğu görülüyor. Kullanıcıların %2,2’si ise tarayıcı olarak Opera’yı tercih ediyor. 

Tarayıcı seçerken nelere dikkat edilmeli?

Tarayıcı seçimi, çoğu zaman kullanılan cihaz ve cihazdaki varsayılan tarayıcı ayarlarına göre şekillense de kullanıcılar, akıllı telefonları ve bilgisayarlarının dayattığı tarayıcılardan farklı alternatiflere de yönelebiliyor. Bu noktada hız, güvenlik ve arayüz olmak üzere 3 ana faktör belirleyici oluyor. 

Perspektif: Artık internet sitelerindeki içerik kalitesi oldukça yüksek olduğu için tarayıcılar, kimi zaman hız faktöründe sınıfta kalabiliyor. Kullanıcıların büyük bir çoğunluğu, sayfaların yüklenme hızını artırmaya yönelik çözümler sunan tarayıcıları birincil tercihi hâline getiriyor. 

• Artık internet tabanlı platformlar, büyük miktarda kullanıcı verisi topladığı için güvenlik faktörü de tarayıcı seçiminde önemli bir rol oynuyor. Kullanıcılar, internet aktivitelerini olabildiğince az oranda takip eden ve minimum seviyede kullanıcı verisi toplayan tarayıcıları daha çok tercih ediyor. 

• Arayüz de benzer şekilde en belirleyici faktörlerden biri olarak öne çıkıyor. Arayüzü sade bir tasarıma sahip olan ve kullanıcı dostu tarayıcılar, karmaşık sayfa tasarımına ve çok fazla içerikle doldurulan bir arayüze sahip tarayıcılardan çok daha fazla tercih ediliyor. 

8 tarayıcı: Hangisi, hangi konuda iyi? 

StatCounter verilerinin gösterdiği üzere Chrome ve Safari kullanıcıları, dünya genelindeki tarayıcı kullanıcılarının neredeyse %85’ini oluşturuyor. Kullanıcıların geri kalanının önemli bir bölümü de Firefox, Edge ve Opera tercih ediyor. Alternatifler arasında ise Arc, Brave ve Vivaldi'nin öne çıktığı görülüyor. 

1) Chrome 

Güncel olarak dünyanın en çok kullanılan tarayıcısı olan Chrome, hız, uyumluluk ve eklenti desteği gibi konularda öne çıkıyor. Tüm işletim sistemleriyle uyumlu bir şekilde çalışan tarayıcı, sayfa yüklenme hızında oldukça yüksek bir performans sunuyor. Platform ayrıca, Chrome Web Store üzerinden kullanıcılara geniş bir eklenti kütüphanesi sunuyor. Bu da Chrome’u rakip tarayıcılardan çok daha geniş bir ekosistemin içine oturtuyor. 

Avantajları: Platformun basit ve sade arayüzü de kullanım kolaylığı sağlıyor. Kullanıcılar, dilerlerse bu arayüzü kişiselleştirebiliyor. Chrome’un bir Google hizmeti olması da kullanıcılara önemli avantajlar sağlıyor. Kullanıcılar, mevcut Google hesaplarını Chrome ile senkronize ederek Gmail’deki e-postalarına veya Drive dosyalarına diğer tarayıcılardan çok daha hızlı bir şekilde erişebiliyor. 

• Chrome, birden fazla kullanıcı profiline de izin veriyor. Bu sayede farklı kullanıcılar, aynı bilgisayar üzerinden kendi tarayıcı ayarları, arama geçmişleri ve favori sitelerine erişim sağlayabiliyor. 

Dezavantajları: Chrome, diğer tarayıcılara göre oldukça yüksek RAM tüketimine neden oluyor. Özellikle çok sayıda sekme açıldığı durumlarda Chrome, cihaz performansını düşürüyor. Platform, veri güvenliği konusunda da diğer tarayıcılardan çok daha dezavantajlı bir konumda bulunuyor. 

• Google, iş modeli kapsamında çerezler üzerinden kullanıcıların internet aktivitelerini takip ederek onlara hedefli reklamlar gösteriyor. Bu reklamlardan elde edilen gelir, Google’ın toplam gelirinin oldukça büyük bir bölümünü oluşturuyor. 

• Platform, ana gelir kaynağından vazgeçemeyeceği için kullanıcı gizliliğini birincil önceliği hâline getiremiyor. 

Ek olarak: Mevcut Google hesaplarıyla senkronizasyon, kullanıcılara hız kazandırsa da bu uyumluluk, veri güvenliği için tehdit olarak görülebiliyor. Chrome’un dahili VPN ve ekran görüntüsü aracı gibi özgün özelliklere sahip olmaması da negatif yanları arasında yer alıyor. 

Bir adım geriden: Google, kullanıcıların çevrimiçi gizliliğini korumak için Chrome’da üçüncü taraf çerezleri kaldırmayı planlıyordu. Fakat şirket, bu yılın Temmuz ayında bu planı rafa kaldırdığını açıkladı. 

2) Safari

Apple tarafından geliştirilen Safari ise Apple ekosistemiyle uyumluluk, verimlilik ve gizlilik gibi konularda ön plana çıkıyor. Kullanıcıların birçoğu, Apple cihazlarda en iyi performans gösteren tarayıcının Safari olduğunu söylüyor. Özellikle iPhone ve Mac cihazlarda Safari, Chrome’da yaşanan problemleri ortadan kaldırabiliyor. Tarayıcı ayrıca, Apple cihazlarda optimum seviyede pil tüketimine sebep oluyor. 

Avantajları: Safari, iCloud kullanıcılarının hesaplarını senkronize etmesine olanak tanıyor. Bu sayede iCloud verilerine hızla erişilebiliyor ve cihazlar arası kesintisiz geçiş sağlanabiliyor. Hız konusunda da Chrome’a eşdeğer bir performans sergileyen platform, gizlilik konusunda oldukça etkili özellikler sunuyor. 

• Siteler arası takibi engelleme özelliği, üçüncü parti çerezleri ve verileri sınırlıyor. Kullanıcılar ayrıca, "Özel Geçiş" isimli VPN benzeri bir özellik aracılığıyla Safari’de gezinirken IP adreslerini gizleyebiliyor. Bu özellik, şu anda yalnızca iCloud+ aboneleri tarafından kullanılabiliyor. 

• Safari, kullanıcılara kimlik hırsızlığı yaptığından veya sahte olduğundan şüphelendiği bir web sitesi ziyaret edildiğinde uyarı da gösteriyor. 

• Platform ayrıca, kullanıcılara internet sitelerinin kamera, mikrofon veya konumlarını kullanmasına izin verip vermediklerini de her ziyarette soruyor.

Bununla birlikte: Safari’nin arayüzü de önemli bir kullanım kolaylığı sağlıyor. Kullanıcılar, oldukça sade bir arayüzü bulunan Safari’de sekme yönetimini kolay bir biçimde yapabiliyor ve sekmeleri diledikleri gibi gruplandırabiliyor. Tarayıcı, otomatik video oynatmayı engellediği için çok daha odaklı bir gezinme deneyimi de sunuyor. 

• Okuma modunu kullanıma sunan ilk tarayıcı olan Safari, yazılı içeriklerde de odak süresini uzatmaya yardımcı oluyor. Mod, sayfada bulunan reklam ve video gibi dikkat dağıtabilecek unsurları gizliyor ve yazılı içeriği öne çıkarıyor. 

Dezavantajları: Apple cihazlara göre optimize edilen Safari, kullanıcıları bu cihazlara bağımlı kılıyor. Üçüncü taraf şirketler tarafından geliştirilen cihazlarda Safari, çok etkili bir seçenek olmuyor. Bu noktada platform, neredeyse tüm cihazlarla yüksek uyumluluğu bulunan Chrome’un oldukça gerisinde kalıyor. Tarayıcının Chrome ve Firefox gibi geniş bir eklenti kütüphanesi de bulunmuyor. 

3) Edge 

Internet Explorer halefi olarak görülen Edge, Windows entegrasyonu, hız ve performans konularında öne çıkıyor. Chromium üzerine inşa edilen tarayıcı, bu sayede Chrome için geliştirilen eklentileri kullanabiliyor. Hız açısından oldukça yüksek bir performans sunan platform, Chrome’a kıyasla çok daha düşük RAM tüketimine neden oluyor. Bu da Edge’in kullanıldığı cihazın performansını yukarı çekiyor. 

Avantajları: Edge kullanıcıları, tüm Google Chrome eklentilerine erişebiliyor. Kullanıcılara verimlilik konusunda da pek çok özellik sunan Edge'in “Startup boost” teknolojisi, tarayıcıyı açmak için gereken süreyi minimuma indiriyor. “Uyku sekmesi” özelliği, uzun süre görüntülenmeyen sekmeler için harcanan bilgi-işlem gücünü ortadan kaldırarak RAM tasarrufu sağlıyor. Platform, verimlilik modunda ise cihazın pil ömrünü uzatmayı vadediyor. 

• Çevrimiçi gizlilik için özel mod ve aktivite takibi engelleme gibi özellikleri bulunan Edge, Microsoft’un Windows Defender antivirüs yazılımıyla da entegre çalışıyor. 

• Platform, Bing üzerinden Microsoft’un yapay zeka destekli sohbet robotuna da erişim imkanı sağlıyor.

Ek olarak: Edge’in Chrome’a benzer modern ve kişiselleştirilebilir bir arayüzü ve kullanımı kolaylaştıran pek çok özelliği bulunuyor. Tarayıcının okuma modu, Safari’ye benzer şekilde sayfadaki reklamları ve görsel öğeleri ortadan kaldırarak metni öne çıkarıyor. Edge ayrıca, dahili bir araç ile internet sitelerindeki metinleri seslendirebiliyor. 

• Dahili bir ekran görüntüsü alma aracı da bulunan Edge’in “Koleksiyonlar” özelliği ise kullanıcıların internet sitelerindeki içerikleri ve görselleri tek bir alanda toplamasına, bu alana notlar bırakmasına ve daha sonra bu içerikleri Excel, OneNote veya Word’e aktarmasına olanak tanıyor. 

• Arayüzün sağ kısmına yerleştirilen araç çubuğu ise sosyal medya ağları, arama motoru ve mesajlaşma platformları gibi birinci ve üçüncü parti hizmetlere hızla erişilmesini mümkün kılıyor. 

Dezavantajları: Edge, Microsoft’un işletim sistemi Windows ile entegre biçimde geliştirildiği için tüm işlevselliğini yalnızca Windows’ta ortaya koyabiliyor. Bu nedenle platform, diğer işletim sistemlerinde rakip tarayıcılardan daha dezavantajlı bir pozisyonda kalabiliyor. Ayrıca kullanıcıların birçoğu, platformun Microsoft hizmetlerine çok fazla yönlendirme yaptığından şikayet ediyor. 

4) Firefox

Mozilla tarafından geliştirilen Firefox, açık kaynak kodu, gizlilik özellikleri ve kişiselleştirilebilir arayüzüyle öne çıkıyor. Kullanıcıların çevrimiçi gizliliğini korumak için gelişmiş gizlilik özellikleri sunan platform, oldukça geniş bir eklenti kütüphanesiyle geliyor ve bu noktada Chrome’a yakın bir performans sergiliyor. Tarayıcı ayrıca, Chrome’dan çok daha az RAM tüketimine neden oluyor. Firefox’un klasik ve kullanıcı dostu arayüzü ise farklı temalarla kişiselleştirilebiliyor. 

Avantajları: Firefox, kullanıcılara pek çok gizlilik özelliği sunuyor. Platform, çevrimiçi aktivitenin kayıt altına alınmasını önlemek için “DNS-over-HTTPS” adlı bir özellik kullanıyor. Normal şartlarda internet sitelerinin alan adları şifrelenmiyor. İnternet servis sağlayıcılar da bu sayede kullanıcıların ziyaret ettiği internet sitelerini takip edebiliyor. Fakat DNS-over-HTTPS, bu verileri HTTPS protokolüyle şifreleyerek güvence altına alıyor. 

• Mozilla ayrıca, sözleşmelerinde DNS-over-HTTPS hizmet sağlayıcılarından kullanıcı verilerini 24 saat içinde silmelerini ve bu verileri paylaşmamalarını talep ediyor. 

Bununla birlikte: Firefox, hedefli reklamlar için kullanılan üçüncü taraf çerezleri varsayılan olarak engelliyor. Platform ayrıca, çerezleri ilk toplandıkları siteyle sınırlıyor. Bu sayede internet siteleri, kullanıcıların diğer sitelerdeki çevrimiçi aktivitelerini izleyemiyor. Kullanıcılar, Firefox’ta arama geçmişini temizlerken spesifik arama sorgularını ve o sorguya ilişkin çerezler ile dosyaları da silebiliyor. 

• Platform, farklı cihazlar arasında tarayıcı verileri paylaşılacağı zaman bu verileri uçtan uca şifreliyor. Böylece Mozilla’nın kendisi dahi paylaşılan tarayıcı verilerine erişemiyor. 

Öte yandan: Firefox’un birçok kendine özgü özelliği de bulunuyor. Platformun “Containers” özelliği, kullanıcıların farklı profiller oluşturmasına olanak tanıyor. Bu profillerin arama verileri ve tercihleri, birbirinden bağımsız olarak saklanıyor. Firefox, kullanıcılara çoklu cihaz desteği de sunuyor. Bu sayede kullanıcılar, tarayıcıda gezinirken hızla farklı cihazlar arasında geçiş yapabiliyor. Firefox’da dahili bir PDF düzenleme aracı ve okuma modu da bulunuyor.

• Tarayıcının araç çubuğundaki “Pocket” butonu ise belirli bir internet sitesinin daha sonra göz atılmak üzere kaydedilmesini mümkün kılıyor. 

Dezavantajları: Firefox, gizlilik açısından diğer tarayıcıların önünde olsa da sayfa yükleme hızında Chrome ve Safari gibi tarayıcıların oldukça gerisinde kalıyor. Kullanıcıların bir kısmı, bazı internet sitelerinde Firefox ile uyumluluk sorunu yaşadıklarına da işaret ediyor. 

5) Opera 

Renkli ve kişiselleştirilebilir bir arayüzü bulunan Opera, gizlilik ve veri tasarrufu özellikleriyle rakiplerinden ayrışıyor. Platformun dahili VPN’i, kullanıcıların IP adreslerini gizleyerek daha gizli bir gezinme deneyimi yaşamasına olanak tanırken yerleşik reklam engelleyicisi, sayfalardaki reklamları da otomatik olarak gizliyor. Reklamların elimine edilmesi, veri tüketimini de önemli oranda azaltıyor. Platform, Chromium ile geliştirildiği için uyumluluk sorunlarını da minimuma indiriyor ve sayfa yüklemede yüksek hız sağlıyor. 

Avantajları: Opera’nın arayüzü, sekmelerin etkili bir şekilde organize edilmesini mümkün kılıyor. Arayüzün kenar çubuğuna Messenger, WhatsApp ve Spotify gibi sık kullanılan platformlar entegre edilebiliyor. Kullanıcılar, “My Flow” özelliği aracılığıyla internet siteleri ve sitelerdeki metinleri farklı cihazlar arasında transfer edebiliyor. Veri sıkıştırma modu ise mobil tarayıcıda sayfaların daha hızlı yüklenmesine olanak tanıyor. 

• Opera’nın mobil tarayıcısı ise ücretsiz olarak kullanılabilen “Aria” isimli bir yerleşik yapay zeka asistanıyla geliyor. Aria, kullanıcıların arama süreçlerini hızlandırmanın yanında görsel oluşturma gibi temel yapay zeka işlevlerini de yerine getirebiliyor ve vurgulanan metinler ya da internet sayfalarındaki içerikleri özetleyebiliyor. 

• Opera’da birçok kripto para birimini destekleyen dahili bir kripto cüzdanı da bulunuyor. 

Dezavantajları: Chromium ile geliştirilmiş olmasına rağmen Opera, oldukça sınırlı bir eklenti kütüphanesiyle geliyor. Tarayıcının yüksek RAM tüketimi de kullanıcıların sıklıkla şikayet ettiği problemler arasında yer alıyor. Özellikle eklentilerle çalıştırıldığında Opera, bazı cihazlarda performans sorunlarına yol açabiliyor. 

6) Arc

Minimalist sayfa tasarımı, yenilikçi kullanıcı arayüzü ve kullanım kolaylığıyla öne çıkan Arc, kullanıcılara daha çok tasarım odaklı bir kullanıcı deneyimi sunuyor. Platformun arayüzü, kullanıcıların ekranı bölmesine ve aynı anda birden fazla sayfaya göz atabilmesine olanak tanıyor. Arc’ta sekmeler de klasik tarayıcıların aksine arayüzün sol tarafında toplanıyor. Kullanıcılar, bu kısımda sekmeleri gruplayabiliyor ve notlar alabiliyor. 

Avantajları: Arc’ın arayüzü, farklı temalar ve sayfa düzenlemeleri ile kişiselleştirilebiliyor. Tarayıcı ayrıca, gizli mod ve arama geçmişi temizleme gibi temel gizlilik özelliklerini kullanıcılara sunuyor. Bunun yanında platform, kullanıcıların çevrimiçi gizliliğini koruyabilmek adına üçüncü taraf çerezleri de engelliyor ve güvenli olmayan HTTP bağlantılarını otomatik olarak güvenli HTTPS protokolüne yönlendirerek bağlantı güvenliğini artırıyor. 

Dezavantajları: Arc, daha tasarım odaklı ve yenilikçi bir deneyim sunmayı hedeflediği için tamamen gizlilik odaklı tarayıcıların gerisinde kalıyor. Platform ayrıca, klasik tarayıcılara ve bu tarayıcılardaki standart arayüze alışık olan kullanıcılar için ilk etapta zorlayıcı olabiliyor. 

7) Brave

Tarayıcı pazarından yalnızca %1’in altında bir pay alabilen Brave, gizlilik odağı ve yüksek hız vaadiyle öne çıkıyor. Hedefli reklamlar sunmak için kullanılan çerezleri varsayılan olarak engelleyen Brave, HTTP bağlantılarını da otomatik olarak HTTPS protokolüne yönlendiriyor. Brave’de ayrıca, hem Firefox’un hem de Chrome’un gizlilik özelliklerini benimseyen hibrit bir güvenlik yaklaşımı bulunuyor. 

Avantajları: Diğer pek çok tarayıcı gibi gizli modu bulunan Brave, yerleşik bir reklam engelleyici ile de geliyor. Platform ayrıca, kullanıcılara gezintileri sırasında boş bir sekmede kaç reklam ve çerezi engellediğini gerçek zamanlı olarak gösteriyor. Tarayıcının “Basic Attention Token (BAT)” isimli yerel bir kripto para birimi de bulunuyor. Tamamen isteğe bağlı olarak kullanılabilen bu kripto para, kullanıcıların içerik üreticilere destek olmak için ödeme yapmasına olanak tanıyor. Bunun yanında Opera gibi Brave’de de dahili bir kripto cüzdanı da bulunuyor. 

• Platformun reklam ve çerez engelleyicisi, sayfaların yüklenme hızını da artırıyor. 

• Brave’in kullanıcı dostu arayüzü ise kullanıcı tercihine bağlı olarak kişiselleştirilebiliyor. 

Dezavantajları: Brave, Chromium ile geliştirilmiş olmasına rağmen tüm eklentilerle uyumlu bir şekilde çalışmıyor. Ayrıca BAT ekosistemi, daha geleneksel bir tarayıcı deneyimi arayan kullanıcılar tarafından karmaşık ve gereksiz bulunabiliyor. Platform arayüzünde yerleşik bir arama çubuğu kutusu bulunmaması da kullanımı zorlaştırdığı için Brave’i diğer tarayıcılardan daha dezavantajlı hâle getiriyor. 

8) Vivaldi

Vivaldi ise kişiselleştirilebilir kullanıcı arayüzü ve gizlilik odağıyla dikkatleri üzerine çekiyor. Vivaldi’de arayüz; sekme gruplama, tema seçimleri, kısayollar ve kenar çubuğu araçları ile özelleştirilebiliyor. Yerleşik bir reklam engelleyicisi bulunan platform, üçüncü taraf çerezleri de engelliyor. 

Avantajları: Vivaldi’deki dahili çeviri aracı, kullanıcıların yabancı dildeki internet sayfalarını otomatik olarak çevirmesine olanak tanıyor. Dahili bir ekran görüntüsü aracı ve not alma aracı da bulunan Vivaldi, özellikle iş odaklı kullanımda verimliliği büyük oranda artırıyor. Platform, ağırlıklı olarak tarayıcı deneyimini kişisel hâle getirmek isteyen kullanıcılar tarafından tercih ediliyor. 

Dezavantajları: Diğer yandan kişiselleştirilebilir arayüz, yeni kullanıcılara karmaşık ve gereğinden fazla ayrıntılı gelebiliyor. Kişiselleştirme odaklı özellikler ayrıca, Vivaldi’yi hafif bir tarayıcı olmaktan uzaklaştırıyor. Bu durum, gelişmiş bir donanıma sahip olmayan cihazlarda performans problemlerine yol açabiliyor.