Texas tartışmaları devam ederken, OPEC+ gündemde, yeşil yatırım balonu mu var

Geçen haftanın haberlerini özetleyerek yorumladığımız podcast'e(20:06) buradan erişebilirsiniz.

Bu hafta:

• Pazartesi:
  • Mart 2021 - WTI kontratlarının son günü 
  • IEF - 17:00 Covid19'un ABD petrol ve gaz sektörüne etkileri - Robert Kaplan - Dallas FED
• Salı:
  • IP Week : 23-25 Şubat 2021
  • Nisan 2021 Brent opsiyonlarının son günü
• Çarşamba:
  • 00:00 API Haftalık ham petrol stokları
  • 18:30 EIA petrol istatistikleri
• Perşembe:
  • 16:00 5. IEF-AB enerji ve iklim günü (Suudi Bakan'ın konuşması var)
  • 18:30 ABD Doğalgaz depo istatistikleri
  •  
• Cuma:
  • Nisan 2021 Brent kontratlarının son günü
  • 21:00 Baker Hughes
  • 23:30 CFTC emtia ve petrol/doğalgaz da spekülatif pozisyonlar

Bu hafta enerji ile ilgili önemli webinerler ise burada

AB'nın takviminde ise 23-26 Şubat AB Sanayi günleri 2021 var.

JODI'de tüm ülkelerin (Türkiye dahil), doğalgaz ve petrol rakamlarının 2020 Aralık verileri de yayınlandı.

Hava durumu olarak nispeten sıcaklıkların yükseldiği, çok az kar yağışı olan bir hafta bekleniyor. Ama bir çok model sonraki hafta için bir diğer soğuk hava dalgası veriyor.

GoldmanSachs'ın 12 aylık tahminleri



Cuma günü İran dışişleri bakanı Cavid Zarrif, ABD yaptırımları kaldırırsa, İran'ın nükleer programını hemen tersine çevireceğini duyurdu. Bunun üzerine petrol fiyatlarında %2'lere yakın düşüş yaşandı.

QuantumScape bu hafta, çok katmanlı katı hal lityum metal pil hücreleri ürettiğini duyurunca hisseleri %12 arttı. Katı hal pilleri tüm bir pil sektöründe devrim oluşturabilir. QS'in pilleri şu anda 4 katlı ve güvenilir seramik seperatörler yapıp yapamayacağı da sorun. VW'in ortak olduğu QS 1.6 milyar $'a 2024 yılında hücre üretecek fabrika yapabileceğini düşünüyor.

OPEC+ üyeleri 7 mv/g petrol üretimi kesintisi yaptı. Bunun içinde geçen ay Suudilerin ekstra 1 mv/g kesintisi de var. 4 Mart'ta OPEC+ toplantısı öncesi ortam gergin. Ruslar 14 Şubat'tapiyasanın dengelendiğini söylediler, daha fazla üretmek istiyor, Suudilerde kontrollü gitmekten yana.

27 Ocak'ta Çin'den yola çıkan 299 metre uzunluğunda LNG gemisi Christophe de Margerie (Moskova'da uçağı düşen Total CEOsu), 19 Şubat 2021'de Arktik'teki Rus terminali Sabetta'ya ulaştı.Kuzey deniz güzergahı artık her mevsimde aşılabiliyor olduğunu kanıtı kabul ediliyor. Orjinal varış 17 Şubat'tı. Bu kış döneminde ilk defa LNG gemisinin Çin-Rusya hattındaki yolculuğu oldu.

Texas'ta elektrik kesintilerinde toptan satış fiyatları 9000$/MWh'lere ulaşmıştı.(normalin 30 misli). Dalgalı tarifede olan tüketicilere bu fiyatlar yansıtılınca, 100-150$/ay gelen konut faturaları 5000$'a çıktı. Texas'ta toptan satış hacmi bu hafta 50 milyar$'a çıktı. Bazı rüzgar santralleri bankalara üretemedikleri elektrik için açık piyasadan alarak tamamlama sözü verdiğinden onlar da büyük zararda.

Hindistan petrol, doğalgaz ve çelik bakanı Pradhan'a göre Hindistan'daki yüksek petrol fiyatlarının sebebi, üretici ülkelerin daha çok kar için üretimi kısması. Hindistan'da bazı eyaletlerde 10 gündür fiyatları arka arkaya yükseliyor. Rekor fiyatlar ülkede tartışmaları beraberinde getiriyor.

Brezilya'da petrol fiyatları sebebiyle kamyoncular eylem yapınca, Başkan Jair Bolsonaro devletin %36.8 hissesi olan Petrobras'ın CEO'sunu bir ordu generali ile değiştireceğini duyurdu. Reuters'a göre tüm yönetim istifa etmeyi gözden geçiriyor. Daha önce Dilma Rousseff hükümetinde, dizeli sübvanse etmek Petrobras'a 40 milyar $'a patlamıştı.

BloombergNEF'e göre şirketler, devletler ve haneler 2020'de yenilenebilir enerji ve elektrikli arabalara 500 milyar $ harcadı. Bazı analistlere göre "yeşil balon" var. S&P Global Clean Energy Index ise geçen yıl 2 misline çıktı, değerlemeler şirket karlarının 41 katı. Hidrojen şirketi Plug Power'in piyasa değeri 25 milyar$'a ulaştı ki bu 2021 gelirinin 80 katı.

Laboratuvarda üretilen elmas miktarı 2018'de 2 milyon karattan, geçen sene 6-7 milyon karata çıktı. Geçen sene madenlerden üretilen elmas miktarı 111 milyon karattı.(1 karat= 0.2gr). Bir startup çevre ve emisyona dikkat ederek ürettiği yeşil elmasın 1 karatını 1000$'a satmaya çalışıyor, proses için kullandığı enerji 40 kWh.

İngiltere'de biyokütle aritmetiği konusunda tereddütler giderek büyüyor. Drax santralinde kömürden kWh için 1063 gr emisyon salımı oluyor. Ama aynı santralin biyokütle emisyonu da 915 gr. Bu biyokütle hem ithal ediliyor hem de fosil yakıtlarla kurutularak getiriliyor.

Geçtiğimiz haftanın önemli haberleri

Baker Hughes petrol sondaj istatistiklerine göre, 12 haftadır artan petrol ve gaz sondaj kule rakamı bu hafta son buldu. Petrol’de 1 kule düştü, gaz da 1 arttı. Kanada’nın ki 4 azaldı. Permian’da ise 1 aktif kule daha devreye girdi.

The Economist, doğru yönetilmeyen enerji dönüşümüne karşı uyarmış. Çinli şirketler dünya güneş modüllerinin %72sini, lityum pillerın %69’unu, rüzgar türbinlerinin %45’ini üretiyor. Çin petrodevlet yerine elektrodevlet olma yolunda. Diğer büyük riskte petrol devletlerinin enerji dönüşümünden etkilenmesi. Güneş ve rüzgarda bugünkinin 3 misli yatırım gerekiyor : 750 milyar $

Bill Gates “İklim felaketi nasıl önlenir” isimli bir kitap yazdı. Yeşil premiumlar dediği bir kavram da anlatıyor. Kısaca yeşil enerjiye geçmek için gereken ekstra bedel. ABD’de perakende elektrik fiyatları %15 artıyor. 4 alanda gelişme gerekiyor : sermayeyi hareketlendirmek, satın alma kararları, ArGe, politikaları şekillendirmek.

İklim değişikliği ile mücadele yıllara yayılmış bir emtia rallisini sürükleyebilir. Fakat Çin daha çok iç tüketime odaklı, aşı konusunda çok iyimserlik olabilir ve yatırımcıların enflasyon beklentisi. Ama enerji dönüşümünün metalleri ilginç bir alan 2030 gibi bakır ile nikel’de arz eksiği %20lere varabilir.

Wood MacKenzie‘ye göre Avrupa Birliği, 2030’da 1990’a göre %55 daha az emisyon hedefini tutturamayarak %46’da kalabilir. “2030 hedefi için Avrupa elinden gelen herşeyi yapmalı ama çok daha hızlı”. Daha fazla rüzgar, güneş, depolama kapasitsi ve şebeke altyapısı 2030’a kadar 585 milyon $ demek.

Texas krizinde, zaten zor da olan çip üretimi de etkilendi. Samsung Semiconductor operasyonları kademeli şekilde durdurdu. Arabalar için çip üreten NXP’de Austin’deki 2 tesisteki üretimini de durdurdu.

Gümüş talebinin %50sini, sanayi talebi çekiyor. Yeşil enerji devriminde de gümüş önemli olabilir. Gümüş bir çok otomotiv parçasında bulunuyor, ve 2021’de 61 milyon ons gümüş kullanacak. Elektrikli arabalar 2040’da yıllık gümüş arzının %49’una talip olabilir. 2009’da güneş paneli 521 miligram, 2019’da bu 111 mg’a düşmüş.

Biden’ın 2050’de sıfır emisyon için, 2025’e kadar her sene 40 GW sonraki 5 yılda da 70-75 GW güneş ve rüzgar kapasitesi yapması lazım. 2030’da rüzgar ve güneşin ABD elektriğinin %50sini karşılaması lazım.Ve bir sürü de iletim hattı kapasitesi %60 artmalı. The Economist‘in grafikleri :

Stiglitz ve Stern bir makale yayınlayarak, karbonun sosyal maliyetinijn en az 100$/ton olması gerektiğini belirttiler. Obama döneminde bu rakam 60$(2018 yılı $)’dı. Trump bunu 8$’a düşürmüştü. Tek dışssallık sorunu karbon fiyatı değil. Eşitsizlik, teknolojik yenilik, sermaye piyasalarında risk beyanları, mevcut altyapı sahiplerinin piyasa gücü, diğer kirlilik zararları.

Çin nadir toprak minerallerinin ihracatını limitleyecek düzenlemeler üzerinde çalışıyor. Geçen ay Bilgi ve Sanayi Bakanlığı 17 nadir toprak mineralinin üretim ve ihracatının kontrolüne dair bir taslak önerdi. Bu 17 NTE’de Çin dünya arzının %80’ini kontrol ediyor. Çinli görevliye göre “Çin hükümeti, bir NTE yasağında ABD’nin F35 yapmasında sorun olup olmayacağını bilmek istiyor” demiş.

Suudi Arabistan‘ın 2024’ten sonra bölgesel merkezleri kendi ülkesinde olmayan şirketlerle iş yapmayacağını duyurdu. Bu daha çok BAE’ye bir mesaj. OPEC öncesi gerilim artıyor.

Demir Çelik sektörü, %7-9 olarak doğrudan emisyonlardan sorumlu. Yılda 2 milyar ton ürün üreten bir sektör. Avrupa’nın en büyük çelik üreticisi, ArcelorMittal’a göre AB’deki tesislerinin emisyonsuz hale getirmek 15-40 milyar€’a mal olabilir. Dünyadaki çelik üretiminin %30’u elektrik ark ocakları. Çin bugün 1 ton çelik için 2 ton CO2 üretiyor. Avrupa’da bu daha çok 1 ton. H2’den çelik üretiminin rekabeti için karbon fiyatının 220$/ton olması gerekiyor.

ABD, Beyaz Saray, İklim İnovasyon Çalışma Grubu kuruyor ve ARPA-C dediğimiz (Gelişmiş Araştırma Projeleri Ajansı – İklim) kurma çalışmalarına başlıyor (Kongre onaylamalı). Net sıfır binalar ve malzemeleri, bugün kinin 10’da 1’i maliyetine depolama, sürdürlebilir yakıtlar, doğrudan havadan karbon yakalama.

Hidrojende düzenleme nasıl olmalı? Öncelikle acele edilmemeli, düzenleme neden yapılıyor? Dinamik bir düzenleme olmalı, mevcut varlıkların tekrar kullanılması ve bu durumda düzenlemeye tabii varlık tabanından düşürülmesi önemli. ACER’in CEER ile hidrojen düzenlemesi dökümanından kısa özetler. ACER daha önce hidrojen karışımları ile ilgili de bir rapor yayınlamıştı.

Texas’ta 2011‘de de benzer elektrik kesintisi ve sorunlar yaşanmış. Bu da incelenerek raporlanmış.

Makale – Karbonun sosyal maliyetini hesaplamak için 8 öncelik

Makale – Türkiye’de %50 yenilenebilir oranı için elektrik sistem esnekliğini arttırmak

Makale – Uber hem trafiği arttırıyor hem de araç sahipliğini değiştirmiyor.

Haftalık Arktik osilasyonu ve Polar Vortex analizi

Analiz

Texas'ta yaşanan büyük enerji krizi ile tartışmalar bitmeyecek gibi. Bu ortamda senatodan daha yenilenebilir dostu kararların nasıl geçeceği önemli bir sorun. Fakat tüketicilerin ödeyeceği yüksek faturalarla tartışma daha da büyüyebilir.

ABD'nin İran ile anlaşma konusunda daha pozitif bir noktaya gitmesi, İran'a yaptırımların kaldırılması ihtimalini arttırdı. İran, OPEC+ anlaşmasından muaftı. ABD-İran diyaloğunun artması Rusya-Suudi ittifakını da negatif etkiler.

4 Mart öncesi OPEC+'ta Suudiler Ruslar arasındaki görüş ayrılığı derinleşmeye devam edecek gibi görünüyor. Son ana kadar hatta biraz süre geçtikten sonra geçici kararlar alınabilir. Bu kararlar Nisan ayında etkisini gösterecek. Mart'ın ilk haftası petrol fiyatları için volatil/oynaklığın yüksek olduğu bir dönem.

ABD'li araba üreticilerinden elektrikli arabalar konusunda yeni açıklamalar beklenebilir. Biden yönetimi ulaştırma konusunda oldukça ciddi görünüyor.

Metallerdeki fiyat artışı ile petroldeki fiyat hareketleri ayrışabilir. Özellikle bakır, nikel gibi “enerji dönüşümünde” kilit rol oynayacak metallerde artışın devam etmesi beklenebilir. Örneğin net sıfır emisyon için ABD'nin iletim altyapısını %65 arttırması gerekiyor.

Mart'ın ilk haftası tekrar soğuk hava dalgaları olabilir, o zamana kadar sıcaklıklar artacak. Fakat kış henüz bitmedi.