Türkiye, Guennol Yıldız Avcısı’nın peşinde

ABD mahkemesi Türkiye’nin, milattan önce 4800-4100 yılları arasında Manisa'da yaratıldığı tahmin edilen ve ABD'de Christie's müzayede evi ve milyarder Michael Steinhardt tarafından satışa çıkarılan Kilya tipi idol The Guennol Stargazer’ın iade talebini "zaman aşımı" gerekçesiyle reddetti.

Yıldız Avcısı

Gök gözlemcisi ya da tepegöz olarak bilinen, mermerden yapılan, boyları genelde 20 santimetreden kısa olan Yıldız Avcısı heykelciklerinin Manisa-Akhisar-Kulaksızlar köyüne yakın bir atölyede üretildiği tahmin ediliyor.

• Bir adım geriden: Christie's müzayede evi 2017'de heykelciği satışa çıkardığında dönemin Kültür ve Turizm Bakanı Nabi Avcı Vaşington'daki Kültür ve Turizm Bakanlığı Müşavirliği üzerinden büyükelçilik ve konsoloslukla temasa geçildiğini, muhtemel alıcılara bunun Türkiye'den kaçırılmış bir eser olduğunun belirtilmesinin ve satışın durdurulmasının istendiğini ifade etmişti. 

Karar ve itiraz

Manhattan Federal Bölge Mahkemesi'nden yargıç Alison J. Nathan tarafından yazılan karar gerekçesinde "idol Türkiye'de yaratılmış olsa da mahkeme 1906'dan sonra Türkiye'de çıkarıldığı sonucuna varamaz" ifadeleri yer aldı. Ayrıca mahkeme, Türkiye'nin 2017 yılına dek dava açmayarak hatalı davrandığına hükmetti. 

Türkiye ise mahkemenin "Türkiye'nin mülkiyet yasasını tamamen ve ölçüsüzce yok sayarak hareket ettiğini" düşünüyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın kararı temyize taşıyacağı belirtiliyor.

Türkiye, Yıldız Avcısı heykelciklerinin Anadolu toprakları dışındaki bir bölgeden çıkarılmış olamayacağını savunsa da mahkeme bunu söyleyebilmek için yeterli kanıt bulunmadığına hükmediyor. Christie's müzayede evinin ve eserin eski sahibi Steinhardt'ın savunmaları da Guennol Yıldız Avcısı'nın nerede, ne zaman keşfedildiğine dair tanık ve fotoğraf bulunmadığı üzerinden şekilleniyor.

The New York Times'ın haberine göre heykelin ABD'de ortaya çıkışı 1960'lı yıllarda gerçekleşiyor. 1993 yılında Michael Steinhardt tarafından satın alınan eserin 2017'de, Türkiye'nin itirazlarına rağmen gerçekleşen açık artırmada 14,5 milyon dolara alıcı bulduğu; sonrasında bu alıcının karardan vazgeçtiği biliniyor. Eserin şu an Christie's Rockefeller Plaza ofisinde bir kasada tutulduğu belirtiliyor.