Gülşen ve Bihter Ziyagil’in kozmik örtüşmeleri: Türkiye'de lubunya umut

💻 Efe Re

25 Ağustos Perşembe Günü iki kozmik olay peş peşe dizildi. Gülşen’in tutuklanması ve Bihter’in prime time’da intiharı. Türkiye kadınları ne zaman rahat bırakacak? 

Bihter ve Gülşen'in ortak noktası: İki olayda da aynı çaresizlik, ne olacağını bile bile aynı eli kolu bağlı his. Ekranların başına geçmek ama ortak olamamak. Gülşen tutuklandı, şimdi ev hapsinde. Bihter için de her yaz aynı son.  

İki figürün de Türkiye’de baş takipçileri lubunya gruplar. Özellikle Aşk-ı Memnu, kuir Instagram ve TikTok sayfalarına her gün gittikçe daha fazla içerik sağlıyor. Gülşen, sahne şovlarında büründüğü inanılamaz cazibeli persona'lar sayesinde gericilerin hedefine oturdu. İki figür de hâl ve tavırlarında "ölçüsüz" bulunuyor. Bu ölçüsüzlük toplumun başka bir aşırılığı olarak görünen lubunyalar tarafından sahipleniyor. Bu noktada Gülşen daha savunmasız tabii. Çünkü Bihter’in zaten başına gelmeyen kalmadı. 

📺 Bihter'in intihar sahnesi

Ekranların başında 11. kez ölmek: Bihter Ziyagil

Bihter, geçtiğimiz perşembe 11. kez ekranların başında intihar etti. Bu, Bihter’in prime time’da 11. ölümü. Aşk-ı Memnu, Türkiye gibi bir coğrafyada ilginç bir fenomen. TV’de yayınlanan herhangi bir yayın hala Veda bölümünün reyting rekorunu geçebilmiş değil. Üstelik her yaz pembe dizi olarak öğlen kuşağında yayınlansa da final bölümü, âdeta tekrarlanmaya mecbur bir ritüel gibi kendi yayın gününde, kendi yayın saatinde gösteriliyor. Ne “toplum,” ne lubunya, ne kimse Aşk-ı Memnu’yu aşabilmiş değil. 

Freud—şimdi nerede olduğunu hatırlamadığım bir yazısında—kayıp olan ihtimallerin, artık mevcut olmayan fırsatların kendilerini hatırlatmakta ısrar ettiğini söylüyor. Peki Aşk-ı Memnu’da kayıp ihtimal nedir? 

Soluğu heteroseksizmde bulmak: Dizinin en başındaki vaatten başlayabiliriz. Hikâye, annesinin öcü himayesi altından sıyrılmaya çalışan Bihter karakterinin soluğu heteroseksizmde bulmasıyla başlar. Babasının yaşında, aslen annesinin arzuladığı bir adamla kendi hetero düzenini kurarak geçmişin yükünden sıyrılmayı başaracaktır.

🪞 Bihter Ziyagil ve annesi Firdevs Hanım

Aşk-ı Memnu özelinde heteroseksist fantezinin sonu

Bihter, annenin aynalaşan, aynılaştıran harcından tek eşli ve düz bir ilişkiye kaçar. Yeni bir aileyle birlikte yeni düzen oraya çıkar. Vaat, bu yeni düzenin kendisidir. Ama bu düzenin ölçüsüzlüğe kayan yasak merkezinde, ensest (denebilecek) bir ilişkinin ortasında bulur kendini. Mutlu-anne, mutlu-baba ve mutlu-çocuklarla—üniversite öğrencisi Behlül de bu çocuklardan biri olabilir—dolu şen şakrak bir yuva var ortada. Bu noktada "beklenmeyen" gerçekleşir ve heteroseksist fantezi, kendi ölçüsüzlüğüyle vaadi bozar. Ev gittikçe ıssızlaşır. Dizinin sonunda Bihter’e verilen vaat, gerçekleşebilmek için Bihter’i harcar. 

Fakat her ne kadar vaadi bozan şey Bihter’in ölçüsüzlüğü gibi görünse de aslında vaadin gerçekleşmesini mümkün kılan şey tam olarak bu ölçüsüzlüktür. Bihter’in gelişinden önce ev, savruk bir düzendedir. Fanteziyi mümkün kılacak her şey tam da olsa—anne (matmazel), baba, çocuk—bir şey eksiktir. Bihter’in kurban edilmesiyle bir aşırılık, bir sır etrafında toplanır karakterler. Bu aşırı olanın sönümlenmesiyle düzen kurulur, fantezinin gerçekliği takviye edilir. Bihter’in aşırılığı olmadan heteroseksist ebedi düzen de yoktur. 

Türkiye ikliminde Gülşen ve Bihter'in bağı

Gülşen de aslında savcılığın suçlamaları mazeretten öte bir gerçekliğe dönüşmez mi? “Halkı kin ve düşmanlığa sürüklemek”... Halk ancak Gülşen’in sönümlenmesiyle bir araya gelecek bir mantı. Gülşen aradan kalkınca heteroseksist fantezi gerçekleşir ve arzu ebedi yolunu bulur: anne, baba, çocuk. Gülşen bu ebedi fanteziden bir sapma değildir, onu mümkün kılan zemindir. 

✨ Gülşen, LGBTİ+ bayrağıyla

Bihter'in her yaz sonu ölümü: Bu ebedi fanteziyi Türkiye’nin son on yılını da hesaba katarak düşünmeye çalışalım. Neden Bihter her yaz ölmek zorunda? Sanki Bihter’in ardından gelen fantezinin içinde bir şeyler tutmuyor. Aşırı olan hep en baştan sönümlenmek zorunda. 

Keşke hayal görüyor olsam ama sanki Aşk-ı Memnu finalinden beri yokuş aşağı yuvarlanıyoruz. İktidarın Yeni Türkiye vaatlerinden geriye nasıl bir manzara kaldı? Aşk-ı Memnu'nun ihtişamlı ilk bölümünden bugüne neler değişti? Fantezi hep takviye edilmeli, telkin edilmeli. Peki biz Bihter’i gerçekten öldürebildik mi?

Aşk-ı Memnu hakkında ilginç bir bilgi: Dizi, şu ana kadar Türkiye’de RTÜK’e en fazla şikâyet edilmiş yayın. Dizinin yayınlandığı dönemden bu yana o kadar farklı bir yerdeyiz ki şimdi şikayetler aracılığıyla festivaller iptal ediliyor ve sanatçılar tutuklanıyor. YouTube’da Veda bölümüne bir kullanıcının yazdığı yorum dikkatimi çekti: 

Bihter’i yine kurtaramadık, haydi başa.

Bunu yazanın bir lubunya olduğuna eminim. Neden heteroseksizmi takviye eden bir diziyi en çok lubunyalar sahipleniyor? Çünkü umut hâlâ orada, en son bıraktığımız yerde. Hatta Gülşen ve Bihter’in kozmik örtüşmelerine bakacak olursak Türkiye hala bu umuttan arta kalanlarla hesaplaşıyor.