Üniversite öğrencilerinin barınma krizi

Türkiye’de resmî verilere göre %80’e ulaşan enflasyon, her geçen gün hayat pahalılığını artırırken inşaat maliyetlerinin yükselmesi ve yabancılara satılan konut sayılarında yaşanan sıçrama, başta İstanbul olmak üzere ülke genelinde bir barınma krizi yarattı. Toplumun büyük bir kesimini etkileyen barınma krizi, üniversitelerin açılmasına az bir süre kala öğrenciler için de hayati bir sorun hâline geldi. 

Gençlik ve Spor Bakanı Mehmet Kasapoğlu’nun geçtiğimiz günlerde KYK yurtlarının kapasitesinin 800 bine çıkarıldığını açıklaması ise yeni bir tartışma yarattı. Başta İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) öğrencileri olmak üzere Türkiye genelindeki öğrenciler, yurtların kapasitesinin artırılmadığını; ancak odalardaki yatak sayısının artırılarak yaşam alanlarının daraltıldığını dile getirmeye başladı.

İstanbul Valiliğinin verilerine göre İstanbul’da 1 milyon bin 834 öğrenci bulunuyor. Öte yandan, geçen yılın verilerine göre İstanbul’daki devlet yurtlarının kapasitesi ise sadece 24 bin 651. Sayılara bakıldığında, kontrolsüzce artırılan üniversite kontenjanlarına rağmen devlet yurtlarının kapasitelerinde aynı oranda bir artış yapılmadığı görülüyor.

Öğrenciler 1 yıldır "barınamıyor"

2021 yılının başlarında, devlet yurtlarındaki kapasite yetersizliği ve fahiş kira ücretleri nedeniyle bir barınma krizi içerisinde olan üniversite öğrencileri, ülke çapında “Barınamıyoruz” eylemleri başlatmıştı. Üniversite öğrencilerinin eylemleri, ülke genelinde yankı uyandırmış ve toplumda geniş bir destek bulmuştu. Cumhurbaşkanı Erdoğan ise “Barınamıyoruz” eylemlerine yönelik açıklamasında “Yurt kapasitesini tırmandıran bir iktidarız, hiç ilgisi alakası olmayan kişileri banklara yatırarak kampanyalar sürdürüyorlar. Yalan söylüyorsunuz, hayatınız yalan.” ifadelerini kullanmıştı.

Geçtiğimiz haftalarda İçişleri Bakanlığı’nın, yurt kapasitelerinin yetersizliği ve fahiş kira ücretleri nedeniyle bu yıl da bir barınma krizi yaşanacağını öngörerek üniversitelere gönderdiği tedbirler genelgesinde “Genelge kapsamında, başta barınma konusu olmak üzere sosyal medya üzerinden yapılacak dezenformasyon içerikli provokatif paylaşımlara karşı teyakkuzda olunarak, suç unsuru teşkil eden paylaşımları yapanlar hakkında gerekli işlemler yapılacak ve önleyici tedbirler alınacak.” maddesi yer alıyordu. İktidar partisi tarafından yapılan açıklamalar ve İçişleri Bakanlığı’nın tedbirler genelgesine rağmen barınma krizi, üniversite öğrencileri tarafından sosyal medya aracılığıyla duyurulmaya devam ediyor.

Odalardaki yaşam alanı daraltılıyor

İTÜ öğrencileri, okul yurtlarındaki yatak kapasitelerinin artırıldığını ve 2 kişilik odalara 3, 3 kişilik odalara ise 4 yatak eklenerek odalardaki yaşam alanlarının daraltıldığını, öğrencilerin çalışmak için dâhi yeterli alana sahip olmadığını dile getirdiler.

Devlet üniversitelerine ek olarak vakıf üniversitelerinde fahiş öğrenim ücreti zamları ve yetersiz yurt kapasiteleri üniversite öğrencileri için büyük sorunlar yaratıyor. Derslerin başlamasına az bir süre kala Koç Üniversitesi’nden öğrencilere gönderilen bir mailde, yurt kapasitesinin yetersizliği nedeniyle 3. ve 4. sınıf öğrencilerine yurt imkânı sunulmayacağı belirtildi.

Fahiş okul ücretleri de protesto ediliyor

Barınma krizine ek olarak vakıf üniversitelerindeki fahiş zam oranları da üniversite öğrencileri tarafından protesto ediliyor. İstanbul’daki bir vakıf üniversitesi olan Doğuş Üniversitesi’nde, okul yönetiminin bu yıl yapılacak öğrenim ücreti zamlarının %5-10 civarında olacağını taahhüt etmesine rağmen %300’e varan zamlar yapması, üniversite öğrencileri tarafından “Müşteri değil öğrenciyiz” sloganlarıyla protesto ediliyor. Üniversite yönetiminin, protestolar nedeniyle zam oranlarını düşürmesine rağmen yaklaşık 30 öğrenciye soruşturma açıldığı belirtiliyor.

Temel ihtiyaçlar krizi

Türkiye’de son 1 yılda uygulanan ekonomi politikalarıyla kontrolden çıkan ekonomik kriz, başta döviz kuru ve enflasyon oranı olmak üzere hemen hemen tüm ekonomik göstergelerin bozulmasına neden oluyor. Alım gücü her geçen gün eriyen vatandaşlar, bir yandan artan hayat pahalılığıyla mücadele etmeye çalışırken diğer yandan başta beslenme ve barınma olmak üzere temel ihtiyaçlarını karşılama konusunda büyük sorunlar yaşıyor. Her ile bir üniversite projesiyle kontrolsüz şekilde artırılan üniversite ve öğrenci sayıları, gerekli altyapı oluşturulamadığı için ekonomik ve toplumsal bir sorun hâline geliyor. Özellikle büyükşehirlerde kira ve yurt fiyatlarının astronomik seviyelere ulaşması, milyonlarca üniversite öğrencisi için bir barınma krizi yaratıyor. Bu barınma krizine, öğrencilere yaşam alanı bırakmama pahasına odalardaki yatak kapasitelerinin artırılmasıyla çözüm bulunmaya çalışılıyor.