Vergilere rağmen ayakta: Otomotiv

Sektörler, devletler sayesinde ticaret yapar ve ülke ekonomisine katkı sağlar. Devlet, hem tüketici konumundaki vatandaşını korur, hem de üreten ve satan sanayicisini, çünkü devlet de her ikisinden aldığı vergilerle ayakta durur. 

Türkiye’de vergi rekortmeni olan otomotiv sektöründe ise işler biraz ters işliyor. Tipik bir benzetme ile otomotiv sektörü, Türkiye’de adeta “günah keçisi” konumunda. Otomotiv sektörü ihracat şampiyonu olur, vergi rekortmeni olur, cari açığı korur ama bunların devlet gözünde hiçbir önemi yoktur. Zira dünyanın en ağır vergileri yine Türkiye’dedir. Türk vatandaşı, mevcut vergi uygulamasıyla satın aldığı her otomobilden bir tane de devlete alır. Bununla da kalmaz, dünyada eşi benzeri görülmemiş şekilde Motorlu Taşıtlar Vergisi’ni (MTV) aynı yıl içinde 2 kere öder. 

Dünyanın en pahalı akaryakıtı

Sadece otomobille de kalmaz bu ceza… Dünyanın en pahalı akaryakıtını Türk vatandaşı kullanır. En pahalı otoyollar, köprüler Türkiye’dedir. Her otomobilden özel tüketim vergisi (ÖTV) alınır mı mesela? Her otomobile “lüks” otomobil muamelesi yapılır mı? KDV’nin KDV’si alınır mı? Eğer Türk vatandaşıysanız bütün bunlar doğal karşılanır.

MTV hangi ülkede iki kere ödenmiştir? Dünyada bir benzerini yaşayan ülke var mıdır? Tüketicinin sesi çıkmaz. Otomotiv sektörünün de sesi çıkmaz bu ülkede. Düşünsenize, “İşler çok iyi, satışlar rekora gidiyor” denildiğinde, rahatsız olan sektördür otomotiv sektörümüz ya da sektör yöneticilerinden biri de çıkıp “Nedir bu vergi yükü, nedir bu kredi darboğazı? Satış yapamıyoruz” diyemez. Çünkü bilir ki sistemi eleştirirse bu ona bir şekilde geri dönecektir. 

• Son dönemden bir örnek verelim. Nisan ayı sonunda bir tebligatla “7 Temmuz’dan itibaren Genel Güvenlik Yönetmeliği (GSR) tescili olmayan araçların satışı yasak” dendi. Devlet bilir ki zaten içinde bulunduğumuz bu dönemde araçlar, 3-4 ay öncesinden sipariş ediliyor ve satılıyor. Mayıs ayından 7 Temmuz’a stok araçların satılamayacağını ve bunun için zararına kampanya yapılması gerektiğini herkesten çok devlet bilir. Ama yine de istese, yıl sonuna kadar öteleyebileceği kararı ötelemez. Dernekler ve markalar "yırtınsa" da hiçbir dedikleri dikkate alınmaz veya onların yolunu açacak bir hamle yapılmaz.

Sektör sessizliğini koruyor

Bu ülkede elektrikli otomobil TOGG üretiliyor diye diğer bütün elektrikli otomobil satıcılarına ek vergiler gelmedi mi? Adına da “TOGG Vergisi” denmedi mi? Bir gecede apar topar Çin merkezli otomotiv markalarına dünyada eşi benzeri görülmeyen maddelerle tebligat gönderilmedi mi? Üstelik TOGG’un üreteceği miktar belli, satacağı araç sayısı belli… Elektrikli otomobil pazarı sürekli büyüyor. Yani TOGG yönetiminin de böyle bir isteği yok. Amaç, sadece Çin istilasının önüne geçmek. Çin merkezli dev markalar, Türkiye’de belli bir satışı yakaladıktan sonra yatırım yollarını araştırırken “Çin tebligatı” kimin ne işine yaradı, bilinmez. 

Dikkat ederseniz son 1-2 aylık güncel konulardan örnek verdik. Bunun bir de geçmiş yılları var, oralara hiç girmeyelim.

Şimdi ÖTV vergi matrahlarının ayarlanması bekleniyor. ÖTV’ye, KDV’ye indirim bekleniyor. Bu vergilerin yıl sonuna kadar ötelenmesi bekleniyor. “Çin tebligatının” yumuşatılıp yeniden düzenlenmesi bekleniyor. Otomotiv sektörü ise devlete ve ona danışılmadan alınan bu kararlara karşı sessizliğini koruyor. Tüm sektör, “Aman ek vergi veya ceza gelmeden işimize bakalım” havasında. 

Sonra “Bu ülkeye hiç yabancı yatırım gelmiyor?” diye hayıflanıyoruz. “Çinliler neden yatırım yapmıyor?” diye her gün haber yapıyoruz. Şimdi tek bir sorum var: Siz olsanız bu ülkeye gelip yatırım yapar mısınız?