ViennaUP Girişimcilik Festivali'nden yaratıcılık notları

Teknoloji hızla daha erişilebilir hâle gelirken her coğrafya da kendine özgü dinamiklerle bir yol çiziyor. Geçen haftalarda ViennaUP Girişimcilik Festivali’nde Avusturya girişimcilik ekosistemini gözlemleme şansım oldu. 3-9 Haziran tarihleri arasında düzenlenen festivale 100 ülkeden 10.000’den fazla girişimci, yatırımcı ve medya mensubu katılmış. Bu festivali Avrupa’daki diğer konferanslardan ayıran ise şehrin 11 farklı bölgesine yayılmış 80’den fazla etkinlikten oluşması. Yani konferansa katıldığınızda ister istemez şehre dair lokal bir deneyim de ediniyor; Almanca konuşulan ikinci büyük şehir olan Viyana’ya neden “Müzik Şehri” şehri dendiğini yaşayarak anlıyorsunuz.

Bu festival, Viyana İş Ajansı tarafından düzenleniyor. Etkinliğin amaçlardan biri de katma değerli teknoloji üreten uluslararası girişimcilerin Viyana ekosistemine dahil olmasını, hatta kalıcı oturum ile merkezlerini Viyana’ya taşımalarını sağlamak. Bu çabalarla Avusturya’da 2021 yılında 211 milyon avro olan girişim sermayesi yatırımı, 2022’de 990 milyon avroya ulaşmış.

Neden Viyana?

Fark yaratan girişimlerin bir problemin çözümü için yola çıktığını düşünürsek refah seviyesi bu kadar yüksek bir şehirde girişimcilik ekosistemi nasıl gelişebilir? Avusturya’da devlet politikaları girişimcilere çok fazla hibe veriyor ve girişim sermayesi yatırımcılarına teşvikler sunuyor. Tam da refah seviyesinin bu denli yüksek olmasından dolayı Viyanalı girişimci sayısı az. Global teknoloji firmalarının ülkeye gelmesi için birçok imkan var. Türkiye’de faaliyet gösteren bir girişim için en büyük zorluk ise ülkenin dilinin Almanca olması ve yüksek vergi oranları. Olumlu ve olumsuz yönleri kefeye konduğunda, sanat ve sürdürülebilirlik odaklı çalışan teknoloji girişimleri için Viyana çok mantıklı gözüküyor.

Yapay zeka ve yaratıcılık 

Festivaldeki en kapsamlı zirvelerden biri, Yapay Zeka ve Yaratıcılık Zirvesi’ydi.

Konuşmacılar yapay zekanın hızlı gelişiminin birçok fırsatın yanı sıra bazı önemli sorunlar da doğurduğunu dile getiriyordu. Canva'nın Avrupa operasyonlarının başındaki Alex Brix, yapay zekanın seçim manipülasyonu gibi kötü niyetli uygulamalar için kullanılma olasılığının toplumda endişe uyandırdığını söylerken, Exactly.ai'ın kurucusu Tonia Samsonova yoksul ülkelerin teknolojiye erişimi daha zor olacağı için küresel güç dengesizliklerinin derinleşebileceği uyarısında bulundu. Atlas Design'ın kurucusu Benjamin James ise üretken yapay zeka ile sahte haberlerde yaşanabilecek artışın altını çizdi. 

• Bir not: “Generative AI, Human Creativity, and Art” adlı makalede, metinden görüntü üreten yapay zekanın insanların yüksek kaliteli dijital sanat eserleri yaratmalarına nasıl yardımcı olduğu araştırılmış. 50.000'den fazla kullanıcı tarafından oluşturulan 4 milyondan fazla sanat eserini içeren bir veri seti kullanılarak yapılan çalışmada, yapay zekanın yaratıcı üretkenliği yüzde 25 oranında artırdığı ve sanatsal çıktının değerini yüzde 50 oranında yükseltebileceği öngörülüyor. Yani bu çalışmaya göre yapay zeka destekli çalışan sanatçılar çok daha üretken oluyorlar.

^{"Comment-concert by X-TET" etkinliği Mozart ve Reich'ın eserlerini yaratıcı zeka ve yaratıcı video sanatı ile birleştiren eşsiz bir müzik dinletisi sundu. © Vienna Business Agency}

• İlginç ayrıntı: Yaratıcılık ve yapay zeka etkinliğinde konser veren sanatçıların bazıları Rus kökenliydi. Hâl böyle olunca ekosistem ile Rus sermayesi bağlantısını bir düşünelim istedim. Meğer Avusturya, Rus sermayesi yatırımı çok yüksek olan bir pazarmış. Avusturya Ekonomi İşleri Bakanlığı'nın yatırım kontrol raporundaki son veriler Rus yatırımlarının 2022'nin ilk yarısında %14 artarak 25,5 milyar Euro'ya ulaştığını gösteriyor. Öyle ki Avusturya’nın ikinci büyük bankası kârının yarısını Rusya yatırımlarından elde ediyormuş.