Yolun sonu: SBF yargıç karşısında

İflas eden kripto borsası FTX'in dolandırıcılık ve kara para aklamadan yargılanan kurucusu ve eski CEO'su Sam Bankman-Fried (SBF) hakkında açılan iki ceza davasından ilki, jüri seçmiyle başladı; ilk tanıklar dinlendi. 

Bir adım geriden

2019'da faaliyet göstermeye başlayan kripto borsası FTX ve onunla bağlantılı hedge fonu Alameda Research'ün kurucusu olan Bankman-Fried, kendisinden öncekilere kıyasla daha güvenli ve riskten kaçınan bir kripto ticaret platformu sunduğu iddiasındaydı. 

Stanford'da hukuk profesörü olan ebeveynleri ise ona olan güvenin temelini oluşturan etkenlerden biriydi. Tom Brady ve Larry David gibi ünlü isimlerle ‘takılmasıyla’ birlikte bir nevi kripto sözcüsü rolü de üstlendi.

FTX'in Binance ile birlikte dünya çapındaki kripto alım satım işlemlerinin çoğunun gerçekleştirildiği bir platform hâline gelmesiyle; Bankman-Fried'in serveti de kariyerinin zirvesinde 26 milyar dolara kadar yükseldi.

Ancak geçtiğimiz yıl sonbaharda CoinDesk tarafından yayımlanan bir rapora göre; FTX’teki müşteri fonları, kardeş şirket Alameda Research’teki kanamayı durdurmak amacıyla uygunsuz bir şekilde kullanılıyor; Alameda da bu paraları SBF’in de içinde bulunduğu kripto projelerine yatırıyordu. 

FTX müşterileri, raporun ardından borsadaki paralarını çekmek için akın etti; ancak FTX, bu para çekme işlemlerini karşılayamadı. 

ABD Adalet Bakanlığı (DOJ), FTX'in para çekme işlemlerini karşılayamamasının nedenini SBF'in riskli ticaret faaliyetlerini finanse etmek, kendisine ve başkalarına kredi vermek, yatırımlar, satın almalar, gayrimenkul alımları, pazarlama kampanyaları yapmak, siyasi bağışlarda bulunmak ile kredi hizmeti veren fonları kötü yönetmesi ve zimmetine geçirmesi şeklinde açıkladı.

FTX, müşterilere ait 8 milyar doları aşkın birikimi de batırarak 11 Kasım'da iflas başvurusunda bulundu ve SBF de CEO'luk görevinden istifa etti. Bundan bir ay sonra Bahamalar'daki evinde tutuklanan SBF, takip eden süreçte ABD'ye iade edildi.  

250 milyon dolar kefaletle duruşmaya kadar serbest bırakılan SBF, tanıkları etkilemeye çalıştığı gerekçesiyle kefaletinin bozulmasının ardından tekrar hapse girdi ve Ağustos ayından bu yana da hapiste.

Suçlamalar neler?

DOJ'nin Bankman-Fried hakkında elektronik dolandırıcılık, menkul kıymetler dolandırıcılığı ve kara para aklama dahil 13 suç duyurusu bulunuyor. İlk duruşma, bu suçların yedisinin dinlendiği duruşma olarak karşımıza çıkıyor. SBF'in Ocak ayında her biri için suçsuz olduğunu iddia ettiği bu suçlar ise şu şekilde:

• FTX müşterilerini elektronik ortamda dolandırmak üzere plan yapmak
• FTX müşterilerine yönelik banka dolandırıcılığı için plan yapmak
• Alameda Research'e kredi verenleri dolandırmak üzere plan yapmak
• Alameda Research'e kredi verenleri elektronik ortamda dolandırmak üzere plan yapmak
• Türev ürünlerin alım satımıyla bağlantılı olarak FTX müşterilerini dolandırmak üzere plan yapmak
• FTX yatırımcılarına yönelik menkul kıymet dolandırıcılığı yapmak üzere plan yapmak
• Kara para aklama suçu işlemek için plan yapmak

SBF, suçların hepsinden suçlu bulunması hâlinde 110 yıllık bir hapis cezasıyla karşı karşıya kalabilir. Öte yandan, yargıçların sıklıkla beklenmedik kararlar verdiğine dikkat çeken Columbia Üniversitesi'nden hukuk profesörü ve eski federal savcı Daniel Richman; daha önce verilen cezalara dayanarak SBF'in çok daha kısa bir ceza almasının muhtemel olduğunu söylüyor.

Duruşma başladı

Davanın ikinci günü, ilk günün devamı olarak Yargıç Lewis Kaplan'ın jüri üyelerini seçmesiyle başladı. Savcı Thane Rehn, açılış konulmasında Sam Bankman-Fried'in hayatının yalanlar üzerine kurulu olduğuna dikkat çekti:

"Perdenin arkasında Sam Bankman-Fried göründüğü gibi biri değildi. Şirketi FTX'i büyük çapta dolandırıcılık yapmak için kullanıyordu. İmparatorluğunu kurmak için harcadığı parayı da FTX'in binlerce müşterisinden çalıyordu."

Rehn, ayrıca Bankman-Fried'in kız arkadaşı ve Alameda Research'ün eski genel müdürü olan Caroline Ellison'ın şirketlerin çöküşündeki rolüne de değinerek Ellison'on bir "paravan" olduğunu, Alameda'da kararları SBF'nin verdiğini savundu. Ellison, davanın en önemli tanığı olarak değerlendiriliyor.

Bankman-Fried'in avukatı Mark Cohen ise açılış konuşmasında daha farklı bir portre çizdi. SBF'in iyi niyetle hareket ettiğini ve niyetinin kimseyi dolandırmak olmadığını vurgulayarak savcıların Bankman-Fried'ı duygusuzca para düşünen biri olarak göstermesini de eleştirdi. Cohen, FTX ve Alameda'nın sallantılı durumunun sorumlusu olarak Ellison'ı gösterdi. 

Davanın ikinci gününde emtia simsarı Marc-Antoine Julliard ve Bankman-Fried'in yakın arkadaşı Adam Yedidia tanık koltuğuna oturdu.

Julliard, Bankman-Fried'in kendisine "sektöre iyilik yapmak isteyen" biri olarak göründüğünü söylerken eskiden FTX'te yazılımcı olarak çalışan Yedidia ise FTX'in kârlarını Alameda Research'ün borçlarını ödemek için kullanıldığını öğrendikten sonra istifa ettiğini kaydetti.

Dava, Bankman-Fried'in annesi Barbara Fried ile babası Joseph Bankman'ı da spotların altına taşıdı. Bankman ve Fried'e karşı açılan davaya göre, ikilinin SBF'in kripto imparatorluğunu yönetmesine yardımcı olduğu iddia ediliyor. Avukatlar, FTX tarafından dava edilen Fried ve Bankman'dan Bahamalar'daki 16,4 milyon dolarlık villa da dahil olmak üzere nakit ve hediye olarak milyonlarca doları geri almayı hedefliyor.

Duruşmanın altı haftaya kadar sürebileceği tahmin ediliyor. Yargıç Kaplan, süreci hızlandırmak istediğini belirtiyor. Bankman-Fried'in kendisinin savunmasında ifade verip vermeyeceği ise şu an için bilinmiyor.