Zincirin son halkası: Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi

Boğaziçi Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Öğretim Üyesi Zeynep Uysal, geçtiğimiz hafta Twitter hesabından Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi'nin yayıncılıktan çekildiğini duyurmuştu. Üniversite öğrencilerinin kurduğu Boğaziçi TV de yayınevine fiilen son verildiğini açıklamış; ancak Boğaziçi Üniversitesi iddiaları reddetmişti. Yayınevinin çatısı olan Boğaziçi Üniversitesi Vakfı iştiraki BÜTEK A.Ş. yetkilileri, Medyascope'a "iddiaların doğru olmadığını, salgın nedeniyle girilen sürecin devam ettiğini" söylemişti.

• Arka plan: 1 Ocak 2021'de Boğaziçi Üniversitesi Rektörlüğüne Prof. Dr. Melih Bulu getirilmiş; rektörün seçimle belirlenmesi gerektiğini savunan öğrenci ve akademisyenler kararı protesto etmişti. O dönemde Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi Yayın Kurulu Başkanı Murat Gülsoy da istifasını duyurmuştu. Öğrencilerin bazıları gözaltına alınırken bazılarına ev hapsi verilmişti. Eylemler başladıktan altı ay sonra Bulu'nun yerine Prof. Dr. Naci İnci gelmiş; ancak "direniş" sürmüştü. 

Boğaziçi Üniversitesi protestoları 300'ü aşkın gündür devam ederken Aposto! Gündem olarak yayınevinin faaliyetlerinin durdurulmasına ilişkin söylemleri, yayınevinin tarihini ve Türkiye'de bilim yayıncılığının önemini yayınevinin eski yayın kurulu başkanı Murat Gülsoy'a sorduk. 

24 yıl, 458 kitap 

1995 yılında kurulan Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi, geniş akademik yelpazeye seslenen bir merkez olma hedefiyle yola çıkıyor. 10 yıl boyunca dergi yayımlayan Gülsoy'un tecrübesi, yayınevinde kurul başkanı olmasını da beraberinde getiriyor. Gülsoy, kurulda daha önce bilim yayıncılığı yapmış profesörlerin de yer aldığını ifade ediyor.  

1996-2020 yılları arasında 458 başlıkta kitap yayımlayan Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi, en yüksek verimi seçilmiş son rektör Prof. Dr. Gülay Barbarosoğlu'nun döneminde yaşıyor. O zamanlarda en az 30 başlıkta kitap yayımlandığını belirten Gülsoy; tarih, güncel bilim, psikoloji, iktisat, teknoloji gibi pek çok alanda kitap yayımlayan yayınevinin liyakata önem verdiğini de hatırlatıyor. Gülsoy, okulda çalışan bir akademisyenin ya da bir yöneticinin kitap basılmasına yönelik önerisinin öncelikle yayın kurulundan geçmesi gerektiğinin altını çiziyor. 

• Halkla temas: Yayınevinin her zaman sübvanse edilmesi gereken bir yapı olduğuna dikkat çeken Gülsoy, her yeni rektörle maddi zorlukları aşmak için çaba verdiklerini de söylüyor. Bu kapsamda "Boğaziçi Üniversitesi'nin halkla temas ettiği en önemli ara yüzlerden biri" olan ve pandemi döneminde maddi sıkıntılarla karşılaşan yayınevi için sponsor arayışına da giriliyor.
• Gerçekliğin çarpıtılması: Yayınevinin deposundaki kitapların sayısının azalmasının bir süredir devam ettiğini belirten Gülsoy, konunun son editörün işinden ayrılmasıyla gündeme geldiğini söylüyor. Yetkililerin yayıncılık yapmama yönünde karar aldığını öğrendiğini dile getiren Gülsoy, üniversitenin "Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi faaliyetine devam etmektedir. Kamuoyuna gösterdiği ilgi için teşekkür ederiz." açıklamasını garip bulduğunu ifade ediyor. Gülsoy, "Çalışanının olmadığı, kitap basmadığı ve uzunca bir süre de basmayacağı belli olan bir yayınevi için 'Yayınevi sürüyor' demek biraz gerçekliği çarpıtmak anlamına geliyor sanırım." diyor. 

Ortak akıl ihtiyacı 

Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi'nin Türkiye'deki üniversite yayıncılığında önemli bir yere sahip olduğunu ve herkes tarafından örnek alındığını vurgulayan Gülsoy, üniversitelerde neden "seçilmiş rektör" olması gerektiğine ilişkin görüşünü de paylaşıyor. Gülsoy'a göre bütün birimlerin seçilmiş insanlar tarafından yönetilmesi ve istişareler yapılması "işlerin layıkıyla yürümesini" sağlıyor ve üniversitelerde ortak akla ihtiyaç duyuluyor.

• Bir toplum meselesi: Gülsoy, yayınevinin faaliyetlerinin durmasının geri dönülemez bir kapanmayı da beraberinde getirebileceğini savunuyor. Mevcut yayınların kaybedilmesine dikkat çeken Gülsoy, "Yeni bir irade gelip hadi basalım dese bile o kaybettiklerimizi tekrar yerine koyamayız. O anlamda önemli, bu bir dersin açılması açılmaması gibi değil." şeklinde konuşuyor. Gelecekte sistemin tekrar işler hâle gelmesinin "Boğaziçi Üniversitesi'nin akademik ilkelerine uygun şekilde hareket eden bir yönetim kurulduğunda" mümkün olacağı değerlendirmesini yapan Gülsoy, bu durumun yalnızca üniversiteyi değil; bütün toplumu ilgilendirdiğini düşünüyor.

"Kurumun bugüne kadar gösterdiği direnç ve performansa güvenerek şunu söyleyebilirim: Yakın bir gelecekte, bu da onarılmaya çalışılacaktır. Karamsar olmanın bir faydası yok."