“Hepsinin birbiri içinden yerleşme fikri”. 6. Mardin Bienali küratörü Ali Akay’ın, şehirde aşağı ve yukarı yayılan sergi mekanlarının bienalin araştırdığı “Daha Uzaklara” kavramıyla nasıl ilişki kurduğuna referans verirken sarf ettiği sözler. Bana kalırsa, Mardin’i anlatmak için de kullanılsa yerli yerinde olurdu.
Dünyanın merkezi olabilecek bir kudretle Mezopotamya’ya tepen bakan, kaleden ovaya pirinç tarlaları misali kat kat, günbatımı renkleri gibi ahenkle toprağın üzerinde yayıldığı, ufuk çizgisinin görünmediği o şehirdeyiz, bu defa bienal vesilesiyle. Türkiye’de birkaç şehirde, hatta semtte sıkışıp kalan kültür sanat hattında potansiyel diyalog alanlarına da dikkat çekmeyi başaran; bölgedeki üretimleri, bölgeyi ve günümüz meselelerini daha fazla izleyiciyle ve köprüyle konuşmaya davet eden bienal, 2010 yılından beri şehirde bir ay boyunca kültürel karşılaşmalar yaratıyor. Bu yıl da bir aradılığın, uzaklığın ve yakınlığın temsili şehrin bienali, Mardin’i ziyaret etmek üzere kültür ve tarihin yanında bir sebep daha veriyor: çağdaş sanat. Aralarında Uluslararası Tasarım Vakfı Galerisi, Almanların Karargahı, Develihan, Sakıp Sabancı Mardin Kent Müzesi, Dabakoğlu Evi ve Kervansaray’ın aralarında olduğu mekanlarıyla bienal, hem kültürel mirasa dikkat çekiyor hem de çeşitli etkinliklerle şehirde günlük hayatın içine entegre oluyor.
Bu yılki tema “Daha Uzaklara”. Durum böyle olunca bu ay Journal'da kafamızı gömdüğümüz kumdan kaldırıp özgürlüğü, umudu ve devinimi gökyüzünde, her bahar Mardin semalarından geçen göçmen kırlangıçların hareketlerinde arıyoruz. Bienalin kurumsal destekçilerinden Beylerbeyi için bir araya gelen, Artuklu’daki atölyelerinde gökleri izleyen Mardinli iki sanatçının; ressam Bawer Doğanay ve uçurtma sanatçısı Zahit Mungan’ın belleklerinin izinde şehrin sembollerinden kırlangıçların göç mesafelerine bakıyoruz. Bawer, işlerindeki figürler ve anlatılarla Mardin’i ve sanat pratiğini; Zahit, Mardin göklerinde çocukluğundan beri rüzgarın gücüyle, şehrin damlarında uçurtmayla özgürlüğünü nasıl bulduğunu anlatıyor. Doğduğu yerle bağını üretimlerine taşıyan iki sanatçı aracılığıyla Mardin'le başka bir noktada buluşuyoruz. Yer ve gök, birbiri içinden yerleşiyor.
Bienal, 10 Haziran’a kadar ziyarete açık. Mardin, “tarihin en uzak noktalarına dek”.
Daha uzaklara bakmak üzere,
Elif
SoliSeyahat ve kültür yayını SOLİ, şehirleri ve içindeki farklı kültürel toplulukları araştırmak üzere mahallelere ve mahallelilerin hikâyelerine odaklanıyor.
Bawer Doğanay
Mardin'in kadim topraklarından ve renklerin dilinden konuşan sanatçı, bu yıl Mardin Bienali'nde kırlangıçlarla zihnimize kazınıyor.

Tanışalım
Resim üzerine çalışıyorum. Eğer resim yapmasaydım marangoz olmak isterdim.
Problem çözmek ve boyaları karıştırarak yeni tonlar yaratmak konusunda iyi olduğumu düşünüyorum.
Biriyle yeni tanıştığımda kendimle ilgili paylaşmak istediğim ilk konu üretimlerim ve yakın gelecekteki planlarım oluyor.
Mardin’de yaşıyorum, kalbimde de Mardinli hissediyorum.
Yaşadığım mahallede tasarım ve resim benden sorulur.
Mahalle kavramını enerji paylaşıyla özdeşleştiriyorum. Bir mahallede canlılık ve insan sirkülasyonu varsa kendimi oraya ait hissediyorum.
"Aidiyet" benim için konfor alanı anlamına geliyor. "Yabancı" keşfetmek, "aşina" ise araştırmak demek.
Sadece Mardinliler bilir: Bienale “binali” denir.
Mardin’de bahar kırlangıç demektir. Bu yıl kırlangıçlarla beraber sergiler de demek.
6. Mardin Bienali beni kendimi uzaktan izlemek üzerine düşündürüyor.
Bawer Doğanay’la Mezopotamya Ovası’ndan daha uzaklara bakmak
Kırlangıçlar, tezatlar, ova ve gökyüzü arasındaki her şey üzerine.

Bawer Doğanay, resimlerinde canlı renkler ve dikkat çekici kompozisyonlarla izleyicilerinin işlerini tanıdığı bir sanatçı. Eserlerindeki renklerin zenginliği, yoğun bir veri toplama ve işleme sürecinin ürünü olarak ortaya çıkıyor. Mardinli sanatçı, Mardin’den izler taşıyan tarihî yapıları, taş süslemeleri ve motifleri gerçek ile fantastik unsurları harmanlıyor. Sanatçının işleri, ilk bakışta neşeli ve renkli bir dünya sunuyor gibi görünse de daha derin bir inceleme onların aslında oldukça ekspresif, hırçın ve içsel bir anlatıma sahip olduğunu ortaya koyuyor. 6. Mardin Bienali’nde bu sefer eserlerinde ilk kez çocukken bağ kurduğu kırlangıçları konu ediniyor. Bawer, Mardin'le ilişkisini, ilham kaynaklarını ve üretim sürecini anlatıyor.
Elif Bayram: Mardin senin için neresidir; fiziksel, coğrafi ve duyumsal sınırları nerede başlar?
Bawer Doğanay: Mardin’in sınırları benim için masallarla başlıyor. Burada Güzel Sanatlar Fakültesi Resim bölümünde okudum ve Şahmaran masalı benim için bir başlangıç oldu. Murathan Mungan’ın hayatından kesitleri ve Mardin’de yaşadığı dönemleri anlattığı kitaplarıyla ve Yaşar Kemal’in betimlemeleriyle beslendim.
EB: Bawer’in Mardin’le nasıl bir ilişkisi var?
BD: Bawer’in Mezopotamya Ovası ve gökyüzüyle bir ilişkisi var. Burada mevsimsel döngüleri, gece ve gündüzün farkını ve bunun gökyüzü ve ovayla ilişkisini, değişimleri ve farklılıklarını gözlemliyorum. Bunlar beni besleyen görseller.
EB: Mardin, sanat pratiğinde kendini nasıl gösteriyor? Resimlerinde kullandığın motifler, tarihi yapılar ve doğa manzaraları gibi somut araçların ve kurmacalarındaki nüanslar üzerinden senin Mardin’ini nasıl okuyabiliriz?
BD: Kullandığım motifler, tarihî yapılar tamamen benim burada, Mardin’de maruz kaldığım unsurlar. Yaşadığım yer eski bir ev, yürüdüğüm yollar, sokaklar, taş motifler… Her gün gördüğüm unsurlar bunlar ve resimlerimde çok etkili oluyor çünkü ben aynı zamanda gündelik olanı inceliyorum.
EB: Yüksek lisans tezine ithafen, Türkiye’de sanatçı aktivizminin etki alanını nasıl değerlendiriyorsun?
BD: Yüksek lisans tezimin çıkış noktası Mardin, Nusaybin, Sur ve Cizre’deki hendek olayları ve bu toplumsal olaylara sanatçıların tepkileriydi. Bunların üzerinden yola çıktım ve daha evrensel bir dile dönüştü. Toplumsal olaylara sanatçıların tepkilerini ve katkılarını araştırdığım bir tez haline geldi.
Türkiye’de etkili bir sanatçı aktivizmi var. Bunu daha önceki yıllarda Gezi olaylarında ve birkaç şehir direnişinde görebiliyoruz. Bu anlamda etkili bir sanatçı aktivizminin mevcut olduğunu söyleyebiliriz ama ağır baskılara maruz kalınıyor.
EB: Mardin Bienali’nin bu yılki teması “Daha Uzaklara” sana ne anlatıyor? Bu kapsamda “daha uzaklara” bakma niyeti, hatta bienalin kendisi bir direniş sayılabilir mi?
BD: “Daha Uzaklara” bana Mezopotamya Ovası’nın görüntüsünü çağrıştırıyor. Cümle olarak da politik bir cümle gibi görünüyor bana ve aktivist tavrın etkisini hissettiriyor. Mezopotamya Ovası’ndan daha uzaklara bakmak, Ortadoğu’ya, oradaki kaosa bakmak gibi hissettiriyor.
EB: 6. Mardin Bienali kurumsal destekçilerinden Beylerbeyi için gökyüzünün dansçıları kırlangıç motifleri çalıştın. Mardin’de kırlangıçlarla nasıl bir ilişkin var, bu yaratım sürecine nasıl yansıdı?
BD: Kırlangıçlarla tanışıklığım eskiye, küçüklüğüme dayanıyor. Daha önce de bu motifi çalışıyordum, resimlerimde yer veriyordum. Markayla bir araya gelirken de atölyemde kırlangıç motiflerinin yer aldığı çalışmalarım üzerinde yoğunlaştık ve bir önceki bienalde kırlangıçlarla yaşadığım anları da anlattım. Kırlangıcın çok uzaklara gidebilmesi, hızı, devinimi ve yarattığı enerjiyle bir yaratım sürecimiz oldu.
EB: Çocukluğunda ya da yakın geçmişte hafızana kazınmış, süreç içinde anımsadığın bir kırlangıç hikayesi var mı?
BD: Kırlangıçlar mart ayında Mardin’e gelmeye başlarlar ve yaz sonuna doğru giderler. Çocukluğumda evlerin içine kırlangıçlar doluşurdu, yuva yaparlardı ve her sene onların gelmesini beklerdik. Bizim için ulaşılması çok zor bir canlıydı; hem çok hızlı hem çok çevik ama aynı zamanda da evin içindelerdi. Bu tezat bir taraftan çok keyifli ve kutsal bir yerdeydi. Asla yuvalarına dokunulmaz ve bozulmazdı.
Kırlangıçlarla ilgili en önemli anım bir önceki Mardin Bienali’ndeki karşılaşmamdı. Sergim için 20-30 yıldır girilmemiş bir mekana girdim. Camı, penceresi açık bir yerdi. İçeriyi temizlemeye başladığımda kırlangıçların buraya yuva yaptığını gördüm. Ben sergiyi kurarken onlar da sergi mekanında hızla, devinimle dönmeye başlıyorlardı. Orada bana çok güzel bir enerji yüklediler. Sergi başladıktan sonra yavruları oldu, çoğaldılar ve bir arada bir sergi süreci geçirdik beraberce.
EB: Bu defa kırlangıçlar senin için nasıl bir temsiliyet içinde?
BD: Bu defa kırlangıçları gökyüzünde izleme üzerine düşündüm. Mardin’de bütün evler sonsuz gökyüzü ve ovaya bakar. Bu yıl için kırlangıçları bu sonsuz gökyüzü ve ova birlikteliğinde gözlemleme şansı buldum. Geçen yıl sergi mekanında yaşadığım o süreç de çok etkili oldu. Bu defa kırlangıçların gelişini kutlamak ve izlemekle geçiriyorum zamanımı.
Zahit Mungan
Kısaca uçurtmacı, uzunca uçurtma sanatçısı. Mardin’de ve ötesinde uçurtma geleneğin önemli temsilcilerinden biri.

Tanışalım
Yakın çevremde "uçurtmacı" olarak anılırım, uçurtma sanatçısıyım.
Aslında uçurtma hobimdi, sonradan işe dönüştürdüm. Eğer bunu yapmasaydım web tasarımı yapardım çünkü esasen mesleğim bu.
Biriyle yeni tanıştığımda kendimle ilgili paylaşmak istediğim konu yaptığım iş oluyor. Oldukça ilginç sayılır.
Mardin’de Şar Mahallesi’nde yaşıyorum. Kalbimde her daim Mardinli hissediyorum.
Yaşadığım mahallede tabii ki gökyüzü benden sorulur.
Mahalle kavramı bana göre komşuluk ilişkileri ve güven anlamına geliyor. Bir mahallede göçüp gitmeyen insanlar olursa kendimi oraya ait hissediyorum.
"Aidiyet" özgürlük demek. "Yabancı" yenilik ve öğrenmek, "aşina" ise güven demek.
Böyle bakınca uzak Mardin’dir, yakın gökyüzüdür.
Sadece Mardinliler bilir: Mardin’in kendine has, yazıya geçmemiş bir Arapça diyalekti vardır.
6. Mardin Bienali beni yeni ilişkiler kurmanın, yeni sanatçıları ve eserleri tanımanın mutluluğu üzerine düşündürüyor.
Tanış, çalkala, eğlen: Jigger İstanbul

Köklerini İstanbul'un renkli ve dinamik dokusundan alan Jigger İstanbul, etkinlikler ve atölyeler düzenleyerek kokteyl kültürünü yeniden şekillendiriyor. Uğur Arslan liderliğindeki ekip, sadece bir kokteylden öte, onun arkasındaki hikâyeyi ve kültürü yaşatmayı amaçlıyor. Güçlü bağlara sahip bir topluluk etrafında şekillenen bu hikâye, yeni tecrübelere açık, hoşsohbet kişilerle renkleniyor.
Pandemide dahi etkinlikleri çevrimiçi platformlarda bir araya getirmeye gösterdikleri özen, Jigger İstanbul topluluğunun bağlarını güçlendirdi. Bu bağlar, İstanbul’da Rooftail Galata ve Datça’da Dry Cocktail Bar gibi mekânlarla daha da derinleşti. Beraberliklere ev sahipliği yapan bu mekânlar, öyle ki Jigger İstanbul'un ruhunu ve misyonunu yansıtan birer yaşam alanı hâline geldi.
Gastronominin çeyrek yüzyılına meraklı bir üretken olarak bakan Jigger İstanbul, özünde aslında bir ‘kokteyl tasarım ve danışmanlık’ markası ve kokteyl atölyeleri düzenlemenin yanı sıra butik kokteyl bar catering hizmeti de veriyor. Bu meraklı ve üretken oluşum; bugün yaklaşık 700 atölyeye ve 23 binden fazla katılımcıya ulaşmanın; sayısız kokteyl catering işine ve pek çok farklı marka için özel kokteyl tasarımına imza atmanın mutluluğunu paylaşıyor.
Her bir etkinlik katılımcılara sadece yeni kokteyller öğretmekle kalmıyor, aynı zamanda farklı kültürleri, mitolojiyi ve lokal ürünleri keşfetmelerini sağlıyor. Jigger İstanbul, yaratıcı ve özgün kokteyllerinde kullanılan malzemelerden sunum şekline kadar her detayda çevreye duyarlı ve sürdürülebilir bir yaklaşım sergiliyor.
İnce ruhların peşinden giden ve her bir kokteylden atölye tasarıma kadar incelikle hareket eden Jigger İstanbul’u buradan takip edebilirsin. Gelecek buluşmada, bu keyifli ekiple sen de bir araya gelebilirsin.
Zahit Mungan’la uçurtmanın peşinde
Mardin'in sokaklarından gökyüzüne ve daha uzaklara uzanıyoruz. Zahit Mungan ile ayaküstü sohbetteyiz.

Mardin'in göklerinde kırlangıç formunda uçurtmalar çırpınıyor, rüzgarda özgürce süzülüyor... Bu uçurtmaların arkasındaki isim Zahit Mungan. Çocukluğundan beri uçurtmalara olan hayranlığıyla, uçurtma uçurmanın ötesine geçerek onları tasarlayan, üreten ve bu tutkusunu dünyayla paylaşan bir sanatçı. 6. Mardin Bienali'nde buluştuğumuz Zahit'ten uçurtma yapımına dair tutkusunu ve deneyimlerini dinliyor, zihnimizde Mardin semalarına uzanan yeni bir pencere açıyoruz.
Elif Bayram: Mardin’de göğe ve Mardin’e gökyüzünden bakan biri olarak Mardin’i hiç bilmeyen birine nasıl anlatırsın, nicedir Mardin?
Zahit Mungan: Özellikle baharın gelmesiyle Mardin’de zamanımızı avlularda ve damlarda geçirmeye başlarız. Tüm aktivitelerimizi buralarda yaparız. Mardin’in göğünde ise taklacı güvercinler eksik olmaz. Yine baharın gelmesiyle her yaştan insan uçurtma uçurur, bu geleneklerden biridir. Gündoğumu ve günbatımı saatlerinde, akşamüstlerinde kırlangıçlar uçmaya başlar. Kartallar ve şahinler de zaman zaman görülür. Mevsim geçişlerinde turnaları da göç ederken görebilirsiniz.
EB: Mardin’le nasıl bir ilişkiniz var? Yıllar içinde edindiğin meslekle ve sanatınla bu ilişki nasıl dönüştü?
ZM: Eski Mardin’de büyüdüm. Eski Mardin, tarihî bir yerleşim içinde, birçok kültürle ve inançla bir arada yaşadığımız bir yer. Uçurtma uçurmak için de çok elverişli. Kıyaslama yapacak olursan örneğin Gökçeada’da, Datça’da rüzgar çok şiddetlidir ya da Kapadokya’da, Urfa’da ise rüzgar azdır. Rüzgarın az olması da çok olması da uçurtma uçurmayı engeller. Mardin için bir gelenek olan uçurtma, benim için tutkuyla yaptığım bir hobiyken, festivaller, etkinlikler ve atölyelerle yıllar içinde bir mesleğe dönüştü. Doğup büyüdüğüm evi atölyeye çevirdim. Uçurtma serüvenim ve Mardin’le ilişkim böylece birbirini besleyen bir şeye dönüştü.
EB: Uçurtmalarla çalışmaya başladığında Mardin’e dair daha önce bilmediğin neler öğrendin?
ZM: Mardin rüzgarına hakim olmayı öğrendim. Örneğin kuzeyden rüzgar geldiği zaman uçurtmanın uçmadığını öğrendim. Böylece rüzgarın yönüne, güneyden mi kuzeyden mi estiğine, şiddetine hakim olmayı da kavradım.
EB: Biraz daha geri saralım. Uçurtmaya ilginin çocuk yaşlarda başladığını söylemiştin. O zamanlar uçurtmalar senin için neyi temsil ediyordu, gökyüzünde gördüğün ilk uçurtmayı hatırlıyor musun?
ZM: Beş yaşındayken avluda gökyüzündeki uçurtmaları seyrettiğimi hatırlıyorum. Tabii o zaman uçurtmaya ulaşamıyordum. Herkesin yaptığı gibi poşete ip bağlayarak, ilk uçurtma deneylerimi yapıyordum. Uçurtma bu anlamda benim için özgürlüğü temsil ediyor.
EB: Uçurtmaları tasarlama sürecinde doğaçlama mı davranıyorsun, bir sonraki uçurtma tasarımına nasıl karar veriyor ve başlıyorsun?
ZM: Bir uçurtma yapmaya başladığımda onun hayalini kurmuş oluyorum, bu hayali belki üç yıl önce belki de bir ay önce kurmuş olabilirim. Yapım aşamasına geçtiğimde de büyük bir heyecan, büyük bir sabırsızlık hissediyorum. Bitirdiğim zaman hemen demek istiyorum çünkü hayal ettiğim, büyük emek verdiğim uçurtmanın özellikle ilk havalanışı beni çok mutlu ediyor. Sonra başka bir uçurtma için heyecanlanmaya devam ediyorum.
EB: Uçurtma yaparken hangi malzemeler kullanılıyor? Mardin’de özel olarak tercih edilen bir malzeme var mı?
ZM: Uçurtma sayesinde birçok yurtiçi, yurtdışı festivale davet edildim ve birçok ülkeye gittim. Coğrafyanın yapısına göre nelerin değiştiğini gördüm. Örneğin Uzakdoğu’da bambu çok yaygın, dolayısıyla uçurtmalar çoğunlukla bambudan yapılır. Avrupa’ya gittiğinizde daha gelişmiş, fiberglas, fiberkarbon gibi malzemeler kullanıldığını görürsünüz. Mardin’de ise kavak vardır. Özellikle Savur ilçesinde büyük bir kavak üretimi yapılır, hatta ihraç edilir. Bu malzeme bol ve ulaşılabilir olduğu için uçurtmada da bu kullanılıyor.
EB: Mardin’de nasıl bir uçurtma geleneği var? Yıllar içinde nasıl bir değişim gözlemledin?
ZM: Eskiden Mardin’de uçurtmacılık daha yaygındı. Hiç unutmuyorum, 2002 yılında aynı anda 120 tane uçurtma saymıştım gökyüzünde. Bir festival organize edilse bu kadar göremezsiniz. Bugünlerde Eski Mardin bölgesi turizm sebebiyle değişti, her yer otele ve kafeye dönüştü. Bu da insanların yeni yerleşim yerlerine göç etmesiyle sonuçlandı. Turizmin faydası olduğu gibi zararı da oldu bu anlamda. İnsanlar buradan göç edince, çocuk nüfusu da azalıyor. Çocuk nüfusu azalınca uçurtma uçuranların sayısı da azalıyor. Eski Mardin’de artık uçurtma uçuran çok fazla kimse kalmadı. Yeni yerleşim alanında da dört duvarın arasında büyüyen çocukların uçurtma uçurma imkanı olamıyor.
EB: Bu kültürü korumak için başlattığın Mardin Uluslararası Uçurtma Festivali’nin hikayesinden bahseder misin? Mardin’e ve uçurtma kültürüne nasıl katkı sağladı?
ZM: 2006 yılında birkaç arkadaşımla uçurtma etkinlikleri düzenledik. 2009’da bu etkinlikler ilk Ulusal Uçurtma Festivali’ne dönüştü. Daha sonra Mardin Müzesi, valilik ve belediyeyle birlikte 2016’da ilk Uluslararası Uçurtma Festivali’ni yaptık. Bu festival üç yıl boyunca devam etti fakat araya pandemi girdikten sonra tekrar başlayamadık. Umarım bu festivali şehre geri kazandırabiliriz. Festivalle bir geleneği tekrar gündeme getiriyoruz. Çocuklar kendi uçurtmalarını yapıyor, damlara çıkıp uçurtma uçuruyorlar. Turizmi de olumlu anlamda etkiliyor, şehrin kalkınmasına katkı sağlıyor.
EB: İşi gökle ve göğe bakmak olan biri olarak Mardin semalarındaki kuşlara dair bunca zamandır neler gözlemledin? Özellikle bahar ve yaz aylarında göğün ikindi vakti dansçıları kırlangıçlara dair hikayelerin var mı?
ZM: Sanırım sekiz yaşındaydım. Bir uçurtma yapmıştım, malzeme olarak ne kullandığımdan tam olarak emin değilim aslında. Burada yorgan ipi olarak bildiğimiz bir iple uçurtmamı uçurmuştum. Kırlangıçlar sürekli uçurtmamın ipinin etrafında uçuyorlardı, o ipten çok hoşlanıyorlardı. İpin kokusundan mı yoksa başka bir özelliğinden mi bilmiyorum. Sonunda kırlangıçlardan biri uçurtmamın ipine takıldı. Uçurtmayı indirdim ama kırlangıcı iplerden kurtaramadım. Bir kırlangıç gördüğümde aklıma bu gelir. Hâlâ da kanatlı hayvanlara dokunamam.
EB: 6. Mardin Bienali’nin temasıyla bağlantılı olarak Beylerbeyi işbirliğinde kırlangıç formunda uçurtmalar tasarladın. Evi gök olan bir canlıyı gökyüzünde farklı bir formda hayal etme ve tasarlama sürecinden bahseder misin?
ZM: Öncelikle kırlangıçların yapısını inceledim. Tabii yıllardır edindiğim tecrübe ve birikimle uçurma için tasarladığım belli formlar var. Bilgisayar ortamında tüm bu girdilerle çalıştım ve çizimleri yaptım. Bunları ölçeklendirdim ama sonuçta bilgisayarda yapılan çizimin uçup uçmayacağını denemeden bilmek zor. Önce daha küçük boyutta çalıştım ama ebat küçük olduğu için rüzgar alma sorunu oldu. Uçurtmalar küçüldükçe dengeli uçmakta zorlanır. Daha sonra ebatı biraz büyüttüm ve tekrar denedim ancak bu sefer de denge problemi yaşadım, denge ipi için çözümler yarattım ve üçüncü deneme için varolan ölçüleri yakaladım. Bu ölçüde karar kıldıktan sonra önce yedi tane yaptım ve denedim. Daha sonra aşama aşama denemeler yaparak sayıyı 20’ye çıkardım.
Her yaptığım uçurtmayı, az rüzgar, orta şiddetli rüzgar ve şiddetli rüzgarda ayrı ayrı teste tâbi tutuyorum. Uçurtmanın hangi rüzgar aralığında uçtuğunu bilmem gerekiyor. 20 tane yaptıktan sonra Almanya’dan getirdiğim, balıkçıların da kullandığı özel bir mekanizma olan fırdöndüleri denemeye başladım. Bunlar yaklaşık olarak 60 kilogram kaldırma gücündeydi ama rüzgarın gücüne dayanamadılar. Bu yüzden araştırmalarım sonucu 100 kilogramlık fırdöndüler getirdim ve sonuca ulaştım.
EB: Uçurtmalarını gökyüzünde görmeden önce daha uzakları düşleyelim. 6. Mardin Bienali’nin incelediği tema “Daha Uzaklara”, bir uçurtma sanatçısı olarak senin zihninde hangi soruları uyandırıyor?
ZM: Mezopotamya’nın engin denizlerine benzer hayallerimiz, birbirlerine bu kadar uzak inançların, birbirlerine bu kadar yakın yaşamış insanların uzakları Mardin’e yakın etmesi bu coğrafyanın büyüleyici olmasıyla mı alakalıdır?
Artuklu'da ayaküstü
Bienal vesilesiyle şehre gidenler, abbaralar içinde dönüp duranlar için Artuklu'da bienal mekanları arasında, 1. Cadde üzerinde ve civarında mekik dokurken uğrayıp soluklanmak ya da akşamı sonlandırmak için adres defterine girenler.
Lelyo Shop
Teker Mahallesi 1. Cadde No:153/A
Artuklu’nun en güleryüzlü ve misafirperver esnafı. Fırından sıcak çıkan Süryani çöreğine eşlikçi kahve. Dolaptan yöresel peynirler ve şarap kapmak da mümkün.
Sinek
Teker Mahallesi 52. Işıl Sokak
Artuklu’nun barı. Pek tabii Mezopotamya denizi manzarasına hakim, Süryani şarabı yanında atıştırmalıklar için gitmeli. Yemekten önce, iki sergi arası.
Marangozlar Kahvesi
Tekel Mahallesi Hisarcık 248 Sokak No:17
Eski çarşı içinde Mezopotamya’ya nazır Dibek kahvesi, Reyhan şerbeti, Süryani kahvesi ya da şöyle demli bir çay söylemek, gürültüden ve 1. Cadde kaosundan uzaklaşmak üzere uğramak için.
Siras Winehouse
Şar Mahallesi 1. Cadde No:220
1. Cadde üzerinde yemekten sonra ya da önce. Süryani şaraplarının yanında peynir, şarküteri, pizza, zeytin, sokaktan Mardin manzaraları.
Bonus: Arura Mardin
Şar Mahallesi Yemişler Sokak No:11
Artuklu’da 1890’da Mimar Sarkis Lale tarafından tasarlanan, Şahtana Ailesi Konağı ve eski PTT olarak da bilinen bina, geçirdiği restorasyonun ardınan bugün Arura Hotel olarak işletiliyor. Otel arkasında Mardinli Çivi Ajans ekibi var. Oteli civardaki otellerden ayıran ferah odalarının tasarımı Hakan Helvacıoğlu’na ait.





