Köşe Bucak Dünya
İklim Masası
Bizim Hikayemiz
BUGÜNKÜ DESTEKÇİMİZ
Toprağın Bilgeliği
Yeşil Köşe

120: En Büyük Hikayemiz 🌍

COP28'de neler oluyor, COP28 ertesi haberler, yenilikçi ormancılık yöntemleri, evrende soluk mavi nokta
Ekim - BMW - Dünyahali
BMW i ile birlikte

Dünyahali, Yuvam Dünya ve Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Araştırma Merkezi iş birliğinde, BMWi’nin desteğiyle yayınlanmaktadır. BMWi sürdürülebilir mobilite için kapsamlı çözümler sunar .

Daha fazlasını öğren →

120: En Büyük Hikayemiz 🌍

DünyAhali’nden herkese merhaba, 

Dünya örnek olduğumuz eylemlerimizle değişiyor, sadece düşüncelerimizle değil, diyor Paulo Coelho.  Evrensel sevgi ve bütünsel bir iyilik yolunda dönüşmemiz, değişimi başlatmamız mümkün. Bizler  sivil toplum olarak gezegenimiz için sorumluluk bilincinin oluşmasında büyük katkılar sağlayabiliriz. Çünkü yaratacağımız en ufak bir değişiklik, hikâyemizin de sonunu  değiştirecek. Dileğimiz ve hedefimiz birlikte dünyaya iyi geleceğimiz nice günlere ulaşmak.  

Yuvamız dünyaya sonsuz sevgi ve saygıyla…

Dünyahali

Dünyahali

Dünyahali bültenine hoşgeldiniz! Burada sadece iklim krizinden değil; havadan sudan da konuşuyoruz. Yuvamız dünyamızdan bahsediyoruz. O zaman, haydi başlıyoruz!

Köşe Bucak Dünya

COP28'de Neler Oluyor?

COP28 bu hafta başladı

COP28'de Neler Oluyor?

Prof. Dr. Levent Kurnaz

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 28. Taraflar Konferansı (COP28) bu hafta Birleşik Arap Emirlikleri’nin Dubai kentinde başladı. Her senenin sonunda yapılan bu toplantılar iklim konusunda yapılanların ve yapılması gerekenlerin tartışıldığı en önemli forum olma özelliği taşıyor. Bu toplantıların bazıları nispeten daha önemli, bazıları da nispeten daha sıradan toplantılar olabiliyor. Bu seneki toplantı oldukça sıradan sayılabilecek toplantılardan biri.

Ülkemiz de 2026 yılında yapılacak olan konferansı düzenlemeye aday olduğundan bu seneki konferansın Dubai’de düzenlenmesinin etkilerini anlamamız faydalı olacaktır. Geçen sene yine bu zamanlarda Mısır’da düzenlenen COP27 sonrasında ülkeler arasındaki iklim liderliği bayrağı Birleşik Arap Emirlikleri’ne teslim edildi. Yani konferansın lideri olan Şeyh El-Caber, aynı zamanda da bir senedir iklim politikası yön veren kişi oldu. Bu konferans sonunda atılması gereken adımları da o senenin ev sahibi hazırlayarak konferansa sunuyor. Elbette ulusal petrol şirketi başkanı olan El-Caber’in iklim liderliği sırasında da önemli adımların atılmasını beklemek hayal olurdu. Ancak bu toplantıdan ciddi adımlar beklemememiz gerektiğini de zaten COP27’de bayrağın BAE’ye teslim edilmesiyle görmüştük. El-Caber de bizleri pek de şaşırtmadı.

COP27’de oldukça önemli bir konu olan kayıp ve zararlar gündeme gelmişti. Yani gelişmiş ülkeler bunca senedir kömür, petrol ve doğal gaz yakarak iklim krizini bu noktaya taşıdılar ancak şu anda zararların kötü kısmı bu krizde pek de suçu olmayan az gelişmiş ülkelerin üstüne yüklendi. Bu ülkeler de zararlarının tazmini olmasa bile bu zararlarının olabildiğince karşılanmasını istiyorlar. COP28’in açılış gününde bir Kayıp ve Zarar Fonu oluşturuldu. Gelişmiş ülkeler de bu fona para koymayı vadetmeye başladılar. Bu ilk bakışta çok güzel bir ilerleme olarak görülebilir ama içinde en az iki ciddi sorun barındırıyor. Öncelikle vadetmek ile gerçekten o parayı götürüp fonu çalıştıracak olan Dünya Bankası’na yatırmak arasında büyük bir fark var. Bu nedenle de ABD iklim elçisi John Kerry sürekli “biz vadediyoruz ama Kongre’nin onayı gerekli” deyip durdu.

İkinci ciddi sorun çok daha önemli bir hususta: En az gelişmiş ülkelerin her sene iklim krizi kaynaklı kayıp ve zararlarının karşılanması için 500 - 700 milyar dolar arası bir finansmana ihtiyaçları var. COP28 süresince bu fonda şimdiye kadar toplanan para sadece 700 milyon dolar oldu, yani gerekenin binde biri ve o da “Kongre’nin onayı gerekli” gibi koşullara bağlı. Bu bağlamda gelişmiş ülkeler bir şeyler yapıyor gibi gözükmek istiyorlar, gerçekte de yaptıkları fazla bir şey yok aslında. Konuşmalardan birinde “şu ana kadar fonda toplanan para miktarı ancak Suudi Arabistan’ın futbol ligine yaptığı para yardımı seviyesinde, bu da gelişmiş ülkelerin bu konuya verdikleri önemi gösteriyor” denildi. Şimdilik futbol en az gelişmiş ülkelerin kayıp ve zararlarından çok daha kıymetli görünüyor.

Bir diğer önemli konu da aslında çoğumuza önemsiz görünse de bu toplantılarda kullanılan dilin gittikçe karmaşıklaşması ve uzman olmayan kişiler tarafından neredeyse anlaşılmaz hale gelmesi. Elbette bunun temel nedeni aslında bir gelişme olmadığını insanlığın gözünden kaçırma çabası. Öylesine kelimeler var ki devlet başkanları kullandığında çok fiyakalı duruyor ama arkasını karıştırdığınızda bir ilerleme sağlamaya yönelik olmadığı anlaşılıyor. Son iki COP’da bu konudaki en fiyakalı terim “unabated fossil fuel use”. “Unabated” kelimesinden devletlerin kastı “iklime olan zararı ortadan kaldırılmamış”, ama fosil yakıtları, yani kömür, petrol ve doğal gazı yaktığınız zaman atmosfere karbondioksit salarsınız. Karbondioksit salmadan fosil yakıt yakmanın ise bugün için genel kullanıma açık bir yolu yok. Çok küçük tesislerde bunun denenmesi mümkün ama senede saldığımız 50 milyar ton karbondioksitin ancak binde biri yakalanarak zararsız hale getirilebiliyor. Ama pek çok devlet bu kavramı kullanarak yollarına devam ediyorlar.

Yeryüzünün ihtiyacı olan acilen sera gazı salımlarının azaltılması ve en kısa zamanda da sıfırlanmasıdır. Ancak COP28’de şimdiye kadar gördüğümüz, toplantılar böyle devam edecek olursa, devletlerin ne sera gazı salımlarını azaltmaya ne de gerçekten zarar gören ülkelere yardım etme niyetleri var. Bizim gibi sivil topluma düşen de bu konuyu oldukça fazla gündemde tutarak devletlerin bizleri dinlemesini sağlamaktır. 

Hikâyeyi paylaşmak için:
İklim Masası

COP28 Ertesi Haberler

İklim, toprak, gıda, doğa

COP28 Ertesi Haberler

Çağla Fadıllıoğlu

Geçtiğimiz iki hafta boyunca iklim, toprak, gıda ve doğa ile ilgili önemli gelişmelere birlikte göz atalım:

Sonsuza Kadar Ormanlar

Brezilya, Dubai'de düzenlenen COP28 iklim zirvesinde  "sonsuza kadar tropik ormanlar" fon önerisini açıkladı. Çevre Bakanı Marina Silva ve Maliye Bakanı Fernando Haddad tarafından açıklanan teklif, 80 tropikal ülkeye ağaçların korunmasına yardımcı olmak üzere finansman sağlamayı ve korunan veya restore edilen hektarlara göre yıllık ödemeler yapmayı amaçlıyor. Brezilya'nın egemen varlık fonlarından ve petrol endüstrisi de dahil olmak üzere diğer yatırımcılardan 250 milyar dolar toplamayı umduğu belirtildi. Ayrıca İngiltere görüşmelerde Brezilya'nın Amazon Fonu'na 38 milyon dolar daha vermeyi taahhüt etti.

Doğa İçin Borç Takası

Afrikalı liderler iklim eylemi için borçların hafifletilmesi çağrısında bulundu Ancak doğa için borç takası "asgari mali etkisi" nedeniyle sorgulanıyor. Öte yandan, planlanan mekanizmanın 35 yıl içinde kıtanın iklim değişikliğine uyum sağlaması için gereken 280 milyar doların sadece 318 milyon dolarını sağlayabileceği tahmin ediliyor. 

Latin Amerika ve Karayipler için İklim Finansmanı Grubu ve diğer 28 sivil toplum kuruluşu, COP28'de uluslararası finans kuruluşlarını ve gelişmiş ülkeleri borç tedavisi ve yeniden yapılandırma konusunda anlaşmaya çağırdı. Eylem çağrıları, mali kapasiteleri düşük olan ülkelerin borçlarının iptal edilmesini, gelişmekte olan ülkeler için iklim eylemi karşılığında borç takasının mümkün kılınmasını ve bu ülkelerin biyoçeşitliliği korurken iklim azaltımı ve adaptasyonuna kaynak ayırabilmelerini sağlayacak mekanizmaların oluşturulmasını içeriyor.

Zayıf İştah

COP28'de dikkatlerin çoğu fosil yakıtların kullanımdan kaldırılması üzerindeyken, küresel envanterin son metni zararlı tarımsal sübvansiyonlardan bahsetmiyor. Taslak metinde gıda üretimine yapılan dolaylı bir atıf ve sürdürülebilir tüketim ve üretim modellerine geçmenin önemine "dikkat çekilmesi" dışında tarımdan açıkça bahsedilmiyor. 2030 yılına kadar ormansızlaşmanın durdurulması ve tersine çevrilmesi, önümüzdeki beş yıl içinde Paris Anlaşması hedeflerine ulaşmak için bir azaltım seçeneği olarak listeleniyor. Ayrıca, Amazon ülkeleri ve küçük ada devletleri tarafından kilit bir talep olan iklim "devrilme noktaları" hakkında daha fazla araştırmaya duyulan ihtiyaçtan iki kez bahsediliyor.

Karbon Piyasası Endişeleri

Yerli Çevre Ağı'na bağlı yerli aktivistler COP28'in başlangıcında düzenledikleri bir basın toplantısında karbon piyasalarına ilişkin 6. Madde müzakereleri hakkında "çok ciddi endişelerini" dile getirdiler. Indigenous Climate Action'ın icra direktörü Eriel Deranger, "karbon ticareti mekanizmalarının ve fosil yakıt sistemlerinin artan emisyonlara bağlı olduğunu" ve "fosil yakıtların aşamalı olarak kullanımdan kaldırılmasının toplumlarımız için bir ölüm kalım meselesi" olduğunu belirtti. Dünya Bankası Başkanı Ajay Banga gazetecilere yaptığı açıklamada, tartışmalı gönüllü karbon denkleştirmelerinin "parayı gelişmiş dünyadan gelişmekte olan dünyaya taşımanın en iyi yolu" olduğunu söyledi.

Gıda Sistemleri Bildirgesi

COP28'in ilk gününde düzenlenen dünya iklim eylemi zirvesi sırasında BAE İklim ve Çevre Bakanı Mariam Almheiri, 134 hükümet tarafından onaylanan üç sayfalık bir belge olan Sürdürülebilir Tarım, Dayanıklı Gıda Sistemleri ve İklim Eylemine ilişkin Emirlikler Deklarasyonunu açıkladı. Önemli imzacılar arasında Brezilya, Çin, AB, Endonezya, İngiltere ve ABD bulunuyor. 

Almheiri, bildirgeyi imzalayan ülkelerin 5,7 milyardan fazla insana ev sahipliği yaptığına ve dünyadaki toplam gıda sistemleri emisyonlarının dörtte üçünden fazlasından sorumlu olduğuna dikkat çekti. Araştırmalar gıda sistemlerinin genel olarak toplam küresel sera gazı emisyonlarının yaklaşık üçte birini oluşturduğunu gösteriyor.

Bildirge, iklim değişikliğinin gıda sistemleri üzerindeki "benzeri görülmemiş" etkilerinin ve gıda ve tarımın dünya genelindeki yaşamlar ve geçim kaynakları için öneminin kabul edilmesiyle başlıyor. Ayrıca "herkes için güvenli, yeterli, uygun fiyatlı ve besleyici gıdaya erişimin sağlanması ihtiyacını" da kabul ediyor.

Belge temelde beş hedef ortaya koyuyor:

  1. Gıda sistemlerinin direncini arttırmak; 
  2. Gıda güvenliği ve beslenmeyi teşvik etmek; 
  3. Tarım işçilerini desteklemek; 
  4. Tatlı su yönetimini güçlendirmek ve
  5. Tarımın iklim ve çevre faydalarını en üst düzeye çıkarmak. 

Bunların yanı sıra bildirge, gıda sistemlerinin ulusal plan ve stratejilere entegre edilmesi, finans ve bilimin yaygınlaştırılması ve ticaretin güçlendirilmesi gibi ülkelerin çabalarını güçlendirme sözü verdikleri bölümleri de içeriyor.

Hikâyeyi paylaşmak için:
Bizim Hikayemiz

En Büyük Hikayemiz!

Bizimkisi bir aşk hikayesi

En Büyük Hikayemiz!

Merve Selamet

Nairobi’de her gün çöplere ne kadar plastik atık geldiğini biliyor musunuz? 

Hikayemiz haftanın son gününe gelmeden neredeyse 3 Everest Dağı büyüklüğünde plastik atık dağlarının oluştuğu Nairobi’de geçiyor. Başrolde plastik atık salgınıyla mücadele eden Kenyalı yenilikçi ve girişimci Nzambi Matee var. Her gün içine daha çok gömüldüğü plastik dağları ona o kadar acı veriyor ki, bu acıdan kurtulmak için bir şey yapmalıyım diyor.  

Ve bir gün yolda kaldırımda yürürken oynayan bir kaldırım taşı onda bir ışık çakıyor.  

Dünyanın en iyi fakültelerinde eğitim görmemiş, sıradan biri olan Nzambi, plastik atıkları kaldırım tuğlalarına dönüştürüp yürüdüğü yolları onarmayı hayal ediyor. Bu alanda önüne çıkan engellere meydan okuyarak devrim niteliğindeki teknoloji arayışında başarıya ulaşıyor. Nairobi’de toplanan çöpler, bugün onun sayesinde kaldırım tuğlalarına dönüşebiliyor. Belki Oscar adayı değil ama Nzambi Matee’nin her birimizin yerel topluluklarımız üzerinde bir etki yaratabileceğini kanıtladığı hikayesi onu Birleşmiş Milletler Genç Dünya Şampiyonu yaptı.  

Farhoud Meybodi'nin yönettiği ve Orlando Bloom'un baş yapımcılığını üstlendiği Earthbound: Nzambi Matee belgeselinde anlatılan bu hikâye COP28’deki "Storytelling for Action" panellerinin de dikkat çeken gösterimlerinden biriydi.  

Nzambi, Nairobi’de hikâyemizi değiştirmeye başlayan biri. Peki ya diğerleri? 

 Diğerlerinin bir kısmı, her yıl düzenlenen COP etkinliklerinde bu hikâyenin gidişatını belirleyecekleri önemli kararlar almak için bir araya geliyor. Her yıl bu etkinliklerde ülkeler birbirine ilham veriyor, teşvik ediyor. Çünkü adına ister "iklim krizi ile mücadele" diyelim, ister “gezegendeki yaşamı sürdürülebilir kılmak” diyelim hiç fark etmez. Bu konu, bizim neslimizin en büyük hikayesi. Nerede yapıldığı tartışmaları ya da alınması gereken kararlara dair yapılan eleştiriler bir yana, hepimizi ilgilendiren ve olması gerekenden çok çok az seviyede gündeme gelen bu konunun konuşulmasına vesile olduğu için de bu tarz etkinliklerin ayrı bir önemi var. 

Bu sene COP28’de sorunların ve çözüm önerilerinin konuşulduğu kadar bunların yaratıcı dışavurumlarının da ilham verici bir şekilde sergilendiği Nzambi belgeseli gibi pek çok çalışma öne çıktı. Bilim insanları, iş dünyası ve politikacıların yanı sıra bu yıl daha fazla iletişimci, eğlence, medya ve reklam sektörünün önde gelenleri alandaydı. Hikâyenin nasıl daha etkili anlatılabileceğinin konuşulduğu panellerde dünyanın dört bir yanından örnek vakalar paylaşıldı. Ancak bir tema öne çıktı: AŞK!  

Nzambi’nin yaşadığı yere duyduğu aşk gibi bizim de geleceğimiz için çokça sevgiye, bolca tutkuya ve bir o kadar da aşka ihtiyacımız var. Çünkü insanoğluna en uzun süreli mücadele motivasyonu veren duygu, AŞK. Bugüne dek bu dünyaya olanlara dikkat çekmek için bu sorunun korkutucu etkilerini gösterdik. Türlü felaket senaryoları ile dünyanın sonu geliyor dedik. Sonuç olarak; İklim krizini çok uzakta, belki de birkaç ışık yılı uzakta olabilecek bir şey gibi gördük. Oysa bahsi geçen dünya, belki de bizim sevgilimizle tanıştığımız plajın olduğu o dünya. Çocuklarımızın parklardaki ilk adımlarının peşinde koştuğumuz dünya. İlk defa rengarenk bir papağan gördüğümüz, gürül gürül akan bir şelalenin görkemi karşısında heyecanlandığımız, denizlerinde kulaç atarken esen bir rüzgarla saçlarımızın karıştığı o çok sevdiğimiz, tutkuyla peşinde koştuğumuz anların yaşandığı yer. “Korku” da tabii ki “Aşk” kadar güçlü bir duygu. Ancak sağladığı motivasyon gücü aynı uzunlukta değil. “Korku” çok daha kısa zamanlı bir motivasyon gücüne sahip. Aşk ise bize dünyayı sevdiklerimizle bağımız üzerinden anlamlı kılma olanağı sunuyor. Anılarımız ve geleceğe dair umutlarımız, yaşadığımız ana dair tutkularımız bize çok daha pozitif ve güçlü bir mücadele gücü veriyor. COP28’deki pek çok "Storytelling for Action" panelinde öne çıkan bu tema, iklim iletişimciliğinin de geleceğine yön vereceğe benziyor. Çünkü dünya ile bağımızı yeniden tanımlamaya devletler, kurumlar, markalar, toplumlar ve bireyler olarak  çok ihtiyacımız var. 

COP28’deki iletişim profesyonellerin dikkat çektiği bir diğer konu ise, bu konudan yeterince bahsedilmemesi. Hepimizin TikTok’ta, Instagram’da birer hikâye anlatıcısına dönüştüğümüz bu dönemde ne sosyal medyada ne de kitle iletişim araçlarında iklim krizini konuşmuyoruz. Üstelik araştırmalar gösteriyor ki, çoğunluğumuz da iklim krizinin ne olduğunu biliyoruz ama sonuçlarına hazırlanmak için harekete geçmiyoruz. Oysa dizilerden, filmlerden, spor karşılaşmalarından, gittiğimiz bir sergiden ya da bir sosyal medya akımından bahsetmeye bayılıyoruz. Bu noktada da "streaming" platformlarından televizyon, radyo ve gazetelere, senaristlerden oyunculara ve yapımcılara, reklam verenlerden ajanslara ve yaratıcılarına kadar herkese, bu hikayeyi anlatmanın farklı yollarını bulma sorumluluğu karşımıza çıkıyor. Çünkü bir filmin kırılım anı, bir çocuğun dünyada olanları duyduğu anda yaşadığı anksiyete olduğunda ebeveynin dikkati konuya daha hızlı yöneliyor ve çocuğu için çözüm bulması gerektiğini hissediyor. Daha da önemlisi harekete geçiyor. 

 Tüm bunların yanında tabii bir de iklim iletişimi kazaları var. COP28 panellerinde yaratıcıların dikkat çektiği “greenwashing” denilen bu iletişim kazalarına ya da hatalarına karşı altı çizilen tavır, özel bir hassasiyet gösterilmesi gerektiği. Aksi takdirde toplumsal bilinçte bu konunun “balon”, yani çok da önemli olmayan, içi boşaltılmış bir kavram olarak kalma riski çok büyük. Bu nedenle belirlenen yeni yaratıcılık kriterleri doğrultusunda bir sorumluluk bilinci oluşturulması gerekiyor. Burada reklam verene de ajanslara da  politikacılar kadar iş düşüyor. 

Yapılan tonlarca eleştiriye rağmen, dünyanın her yerinden, her yaştan, her disiplinden insanı bir araya getiren COP28, alanda bulunan yaratıcılar ve reklam verenler için adeta hızlandırılmış bir iklim eğitimi gibiydi. Öte yandan alandaki insanların birbirine gösterdiği nezaket, fikirlere duyulan saygı ve kibirden uzak alkışlamayı bilme halinin iyileştirici bir etkisi olduğunu da söylemek gerek. Gençlerin pırıl pırıl buluşları, yetişkinlerin kim olduklarını unutup sadece tek ve ortak bir amaca yönlenebildiğini görmek, insanlık için hala umut var dedirtiyor.  

Bu hikâyenin sonu henüz yazılmadı. Gidişatta yaratacağımız en ufak bir değişiklik, hikâyenin sonunu da değiştirecek. Mutsuz son istemiyorsak hedefimiz; yoğun bir gündemde iklim konuştuğumuz bu günlerden daha fazla konuşacağımız ve birlikte dünyaya iyi geleceğimiz nice günlere ulaşmak. Tabii ki yuvamız dünyaya sonsuz sevgi ve saygıyla… 

Çünkü aslında bizimkisi bir aşk hikayesi.  

Hikâyeyi paylaşmak için:
BUGÜNKÜ DESTEKÇİMİZ

Dünyahali, Yuvam Dünya ve Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Araştırma Merkezi iş birliğinde, BMWi’nin desteğiyle yayınlanmaktadır.

BMWi sürdürülebilir mobilite için kapsamlı çözümler sunar.

Toprağın Bilgeliği

Yegâne Evimiz Dünya

Evrende Bir Soluk Mavi Nokta

Yegâne Evimiz Dünya

Prof. Dr. Mine Durusu Tanrıöver

En sonunda kış yüzünü gösterdi, hava puslandı, beklenen yağışlar başladı. Pek çoğumuzun ruhu da hava gibi puslu. Yüzümüzü nereye dönersek dönelim bireysel, çevresel ve toplumsal yıkımlar ve yaslar var her yanımızı sarmış. Herkesin yasını yaşama şekli farklı, kimimiz daha çok içine dönüyor, kimimiz duvarlarını iyice yükseltiyor, kimimiz ise daha yüksek sesle harekete geçmeye ve geçirmeye çalışıyor. Ortada büyük bir kolektif yas varken hepsini kucaklamak gerekiyor. 

Yegâne evimiz dünya, insan aklının alamayacağı kadar büyük bir evrende bir Soluk Mavi Nokta. Üzerinde yaşam bulan canlılar, doğa ve toprak yangınlardan, yıkımlardan, savaşlardan ve güç sahiplerinin acımasız meydan okumalarından geçerken ara ara dönüp Dr. Carl Sagan’ın sözlerini kendi sesinden dinliyorum:

"Uzayın derinliğinden bu resmi çekmeyi başardık. Eğer bu resme dikkatlice bakarsanız orada bir nokta göreceksiniz. O noktaya tekrar bakın. Bu nokta bizim evimiz. O biziz. Sevdiğiniz ve tanıdığınız, adını duyduğunuz, yaşayan ve ölmüş olan herkes onun içinde bulunuyor. Tüm neşemizin ve kederimizin toplamı, binlerce birbirini yalanlayan din, ideoloji, ve iktisat öğretisi; insanlık tarihi boyunca yaşayan her avcı ve toplayıcı, her kahraman ve korkak, her medeniyet kurucusu ve yıkıcısı, her kral ve çiftçi, her aşık çift, her anne ve baba, her umut dolu çocuk, her mucit, her kâşif, her ahlak hocası, yozlaşmış her politikacı, her şöhret yıldızı, her yüce önder, her aziz ve günahkâr işte orada yaşadı; bir güneş ışınında asılı duran o toz zerreciğinin içinde.

Dünya, dev bir evrensel arenada yer alan çok küçük bir sahnedir. Bütün o komutan ve imparatorların akıttıkları kan göllerini düşünün ... şan ve şöhret içerisinde, bu noktanın küçük bir parçasında kısa bir süre için efendi olabildiler. Bu noktanın bir köşesinde yaşayanların, başka bir köşesinde yaşayan ve kendilerinden zar zor ayırt edilebilen diğerleri üzerinde uyguladıkları zulmü düşünün ... anlaşmazlıkları ne kadar sık, birbirlerini öldürmeye ne kadar istekliler, nefretleri ne kadar da yoğun!

Bu soluk ışık noktası, bütün o kasılmalarımıza, kendi kendimize atfettiğimiz öneme ve evrende öncelikli bir konuma sahip olduğumuz yolundaki yanlış inancımıza meydan okuyor. Gezegenimiz, çevremizi saran o büyük evrensel karanlığın içerisinde yalnız başına duran bir toz zerreciğidir. İçinde yaşadığımız bilinmezlik ve bütün bu enginliğin içerisinde, başka bir yerden bir yardımın gelip bizi bizden kurtaracağına dair hiçbir ipucu yoktur.

Dünya, şu ana kadar yaşam barındırdığı bilinen tek gezegen. En azından yakın gelecekte, türümüzün göçebileceği başka hiçbir yer yok. Evet, ziyaret ediyoruz. Ama henüz yerleşemiyoruz. Beğensek de beğenmesek de, Dünya şu an için yaşadığımız yegâne yer. Gökbiliminin alçakgönüllü ve kişiliği geliştiren bir uğraşı olduğu söyleniyor. Bana kalırsa, insan kibrinin akıl dışılığını, küçük Dünyamızın uzaktan çekilmiş bu görüntüsünden daha iyi gösterebilecek bir şey yoktur. Bu görüntü, bildiğimiz tek evimiz olan bu soluk mavi noktayı daha içten paylaşmamız ve koruyup şefkat göstermemiz gerektiği konusundaki sorumluluğumuzun altını çiziyor."

Dr. Sagan’ın sözleri, insanlık için eşsiz bir ders niteliğinde. Soluk Mavi Nokta’mızdaki yaşamı devam ettirmek insanlık için giderek zorlaşıyor. Ya durup düşünüp evrensel sevgi ve bütünsel bir iyilik yolunda yeni bir kolektif bilinç ile dönüşeceğiz ya da Soluk Mavi Nokta dünyamız yoluna bizsiz devam edecek. Zaman hızla ve aleyhimize işliyor ancak değişimi başlatmak ve hızla dönüşmek için hala geç değil, bugün, şu an önümüzde duruyor. Şimdi değilse, ne zaman

Hikâyeyi paylaşmak için:
Yeşil Köşe

Yenilikçi Ormancılık Yöntemleri

Yaşanabilir yeşil bir dünya yaratmak

Yenilikçi Ormancılık Yöntemleri

Yazan: Diler Çiftçi

Düzenleyen: Prof. Dr. Gülşen Aytaç

20. yüzyılın ortalarından bu yana küresel sıcaklıklar, yağışlardaki düzensizlikler ve topraktaki çölleşme artıyor. Bunun nedenleri ise fosil yakıt kullanımının, ormansızlaşmanın, bazı tarımsal ve endüstriyel uygulamaların ve sera gazlarınının artırması. Dünya Meteoroloji Örgütü’ne  göre karbondioksit, atmosferdeki en önemli sera gazı. Fosil yakıt ve sanayiden kaynaklanan karbondioksit dünyadaki sera gazı salımlarının yaklaşık yüzde 64' ünü oluşturuyor. Bu gazın etkisinin azaltılması için “karbondioksit yakalama ve depolama teknolojileri" gibi kimyasal yöntemler ve ağaç dikimi veya bazı tarım pratiklerinin kullanımı gibi doğal yöntemler bulunuyor. Özellikle ekonomik ve çevreyle uyumlu olmalarından dolayı bilim adamları tarafından ağaçların karbondioksit yakalama potansiyeli daha çok gündeme getiriliyor. Hatta bir çevre yardım kuruluşu olan Onetreeplanted ağaçlandırma çalışmalarını 1 numaralı iklim değişikliği çözümü olarak gösteriyor. Öyle ki ağaçlar; 

  • Hava sıcaklığını düzenliyor, 
  • Hava kirleticilerini filtreliyor, 
  • Karbondioksiti absorbe ediyor, karbon olarak depoluyor ve oksijeni serbest bırakıyor.

Olgun bir ağaç ortalama olarak ömrü boyunca 1 ton CO₂ absorbe edebiliyor. Ağaçların türlerine göre CO₂ absorbe etme  oranları ise  değişim gösteriyor:

  • Meşe ağacı 13 ton, 
  • Londra Çınarı 9,5 ton, 
  • Ladin 7 ton,
  • At kestanesi 3,5 ton,
  • Amerikan sığlası ise 3,3 ton CO₂ ömrü boyunca absorbe edebiliyor.

Kereste yapımı için kesildiklerinde ise karbon, ahşap ürünün içinde depolanmaya devam ediyor. Dolayısıyla inşaatta, mobilya yapımında veya kağıt üretiminde odun ürünleri kullanılması iklime olumlu yönde katkı sağlar diyebiliriz. Fakat karbon, ahşap veya kağıt ürün yandığında veya çürüdüğünde karbondioksit olarak tekrar açığa çıkıyor. 

Geçtiğimiz sene ETH Zurich yüksek lisans programında Zurich Ormanları'nı ele alan bir proje üzerine çalıştım. Zurich’te de iklim krizinden ötürü ormanlar, dünyanın birçok yerinde olduğu gibi tehlike altında. Ülkenin yaklaşık yüzde 30’unu kaplayan ormanlar kuraklıktan dolayı 2022 yılında  yüzde 2,7 oranında azalmış. Her geçen sene ormanlar, kuraklığın bir sonucu olan kabuk böceğinden daha fazla etkileniyor ve bu durumun ilerleyen dönemlerde artması bekleniyor. Özellikle ladin ağaçları bu durumdan çok zarar görüyor. Kuraklıktan dolayı ladin ağacı kökleri kısa olduğundan toprak altında biriken suya erişemiyor ve metabolizması zayıflayarak kabuk böceği istilasına uğruyor. Bu durum gelecekte hem ekonomik hem de ekolojik olarak ciddi zararlar verme potansiyeline sahip maalesef. Aynı zamanda kabuk böceği saldırısından etkilenen zarar görmüş bir odun sadece yakacak odun olabileceği için ciddi  karbon salınımına da neden olabiliyor. 

Bu duruma çözüm üretmek amacıyla projede ekip arkadaşlarımla beraber Winterthur şehrine çok yakın bulunan Töss Vadisi’ndeki ormanlık alanlarda çalışmalarımızı yürüttük. Töss Vadisi; Winterthur şehrine içme suyu sağlayan, içinden Töss Nehri’nin geçtiği doğal güzelliklerin ve biyoçeşitliliğin fazlaca olduğu özel bir bölge. Hem orman hem de tarım alanlarına sahip. Yoğunluklu olarak ladin, göknar ve kayın ağaçlarına sahip ormanları, ormancılık faaliyetleri için kullanıldığı gibi, rekreasyon alanı olarak da hizmet veriyor. 

Araştırmalarımız sonucu, bölgede en çok kabuk böceği zararının, tarım ile yakın temas kuran orman kenarlarında olduğunu tespit ettik. Yaptığımız sıcaklık etkisi haritaları ile ladin ağaçlarının yoğunlaştığı bölgeleri belirledik ve kabuk böceği yayılımı gerçekleşmeden istila alanlarına yakın ağaçların kesilerek alandan uzaklaştırılmasını önerdik. Yerlerine ise gelecekteki sıcaklık artışlarına daha dayanıklı, bölgenin ekolojisine uygun, karbon depolama kapasitesi yüksek olan ve yine endüstriyel değeri olabilecek meşe, sarıçam ve kestane ağaçlarını seçtik.

Bu öneri sonucunda, ladinlerin kesilerek alandan uzaklaştırılması ile çok fazla odun hasılatı olacağından bu ağaçların özellikle inşaat sektöründe kullanılmasının uygun olabileceğini düşündük. Yapılan son araştırmalarla eğer inşaat malzemelerinin çoğu ahşap ile değiştirilirse inşaatta beton kullanımından kaynaklanan yüksek emisyonları azaltma yönünde ek bir fayda sağlanacağı ortaya kondu. Ayrıca araştırmalarımız sırasında bu fikrimizi destekleyen uygulama projelerinin de var olduğunu keşfettik. Üstelik bu projelerden biri çalışma alanımızın bulunduğu Winterthur şehrinde  konut projesiydi. Yerel haberlere göre dünyanın en yüksek ahşap gökdeleni olarak öne çıkan “The Rocket & Tigeli Building” adındaki bu projenin temeli yakın zamanda atılacak ve 2026 senesinde tamamlanacak. Projede yüzey kaplamaları ve iç mekanlarda ahşap kullanıldığı gibi beton çekirdek yerine de ahşap malzeme kullanılması öneriliyor. Yapının çoğunluğunda iklim dostu olan ahşap malzeme kullanılacak diyebiliriz. 

Evet, iklim krizi etkisi ile ormanlarımız zarar görebiliyor ancak İsviçre’de ve dünyanın herhangi bir yerinde yaşanacak benzer durumlarda yenilikçi ormancılık yöntemleri, doğru inşaat yatırımı, doğru mimari malzeme seçimleri ve bilim ile yaşanan krizler fırsata dönüştürülebilir ve yaşanabilir dünyalar yaratılabilir. 

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Dünyahali

Dünyahali

Dünyahali bültenine hoşgeldiniz! Burada sadece iklim krizinden değil; havadan sudan da konuşuyoruz. Yuvamız dünyamızdan bahsediyoruz. O zaman, haydi başlıyoruz!

YAZARLAR

Dünyahali

Dünyahali

Dünyahali bültenine hoşgeldiniz! Burada sadece iklim krizinden değil; havadan sudan da konuşuyoruz. Yuvamız dünyamızdan bahsediyoruz. O zaman, haydi başlıyoruz!

İLGİLİ OKUMALAR

Bağlantıyı kopyala

Paylaş

Yayına git

Geri bildirim ver

Hata bildir