Dünyahali’nden herkese merhaba,
Dünyanın her birimizin yardım eline ihtiyacı var. Çünkü üzerindeki baskı giderek artıyor ve kaynakları hızla tükeniyor. İnsanlığın yarattığı ekolojik ayak izi giderek artıyor. Sürdürülebilir olmayan üretim ve tüketim modelleri ‘iklim krizi’ ve biyoçeşitlilik kaybını artırıyor, kirlilik ve atık problemi giderek büyüyor. Yuvamız yok olma tehdidi ile karşı karşıya. Ancak eğer şimdi harekete geçersek bu durumu tersine çevirecek güce ve bilgiye sahibiz. Gelin bu umudu birlikte yeşertelim ve birlikte iyi olalım..
Seçtiğimiz müzik size eşlik etsin, keyifli okumalar..
DünyahaliDünyahali bültenine hoşgeldiniz! Burada sadece iklim krizinden değil; havadan sudan da konuşuyoruz. Yuvamız dünyamızdan bahsediyoruz. O zaman, haydi başlıyoruz!
Türkiye'nin Ülke Aşım Günü
Doğal kaynaklarımız tükeniyor

Dünya Limit Aşım Günü (Earth Overshoot Day), insanlığın bir yıl içinde tükettiği doğal kaynakların, yeryüzünün o yıl içinde yenileyebileceği kaynakları aşma tarihidir. Global Footprint Network tarafından hesaplanan bu gün, dünya çapında kaynak tüketiminin sürdürülebilirliğini değerlendirmede önemli bir gösterge olarak kabul edilir. 2024 yılı için Dünya Limit Aşım Günü, 1 Ağustos olarak belirlenmiştir. Bu, geçen yılki tarih olan 2 Ağustos'tan bir gün daha erken olup, kaynak tüketiminin hızlanarak devam ettiğini göstermektedir.
Dünya Limit Aşım Günü'nün daha erkene çekilmesi, ekosistemler üzerindeki baskının arttığını ve doğal kaynakların daha hızlı tüketildiğini ortaya koyar. Bu insanlık olarak bir yıl içinde kullanmamız gereken doğal kaynakları daha erken bir tarihte tüketmeye başladığımız anlamına gelir. Bu durum ise, ekolojik dengenin daha da bozulmasına neden olur.
Türkiye’nin Ülke Limit Aşım Günü ise 2024 yılında 11 Haziran olarak açıklanmıştır. Bu tarih, 2023 yılına göre (22 Haziran) epey daha erkene çekilmiştir. Bu Türkiye'nin doğal kaynaklarını Dünya ortalamasından daha hızlı tüketmeye başladığını ve ekolojik ayak izinin de benzer şekilde arttığını göstermektedir. Türkiye’nin Ülke Limit Aşım Günü'nün bu kadar erken bir tarihe çekilmesi, ülkenin çevresel sürdürülebilirlik konusunda ciddi adımlar atması gereğini ortaya koymaktadır.
Bizler açısından ülkemizin Limit Aşım Günü’nün erken bir tarihe çekilmesi, birkaç önemli soruna işaret etmektedir:
Artan Kaynak Tüketimi: Türkiye’nin kaynak tüketimi, ülkenin biyokapasitesini aşmaktadır. Bu durum; su, enerji, tarım ve orman kaynaklarının hızla tükenmesine ve çevresel bozulmalara yol açmaktadır.
Karbon Ayak İzi: Türkiye’nin karbon ayak izi, enerji üretimi ve tüketimi, sanayi faaliyetleri ve ulaşım gibi sektörlerden kaynaklanan yüksek karbon emisyonları nedeniyle artmaktadır. Bu durum, iklim değişikliğine katkıda bulunmakta ve ekosistemler üzerindeki baskıyı artırmaktadır. Her ne kadar yeni açıklanan verilere göre ülkemizde kişi başına düşen karbon ayak izi 2021 yılından 2022 yılına geçişte azalmış olsa da karbon ayak izimiz küresel ortalamanın üzerindedir.
Sürdürülebilirlik Eksikliği: Ülkenin sürdürülebilirlik politikalarının ve uygulamalarının yetersiz olması, Ülke Limit Aşım Günü’nün daha erkene çekilmesine neden olmaktadır. Tarım, sanayi ve enerji sektörlerinde sürdürülebilir uygulamaların yaygınlaştırılması gerekmektedir.
Ülkemizin Limit Aşım Günü’nü daha ileri bir tarihe çekmek ve ekolojik dengeyi sağlamak için çeşitli adımlar atmamız gerekmektedir:
Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına Yatırım: Fosil yakıtların kullanımını azaltmak ve yenilenebilir enerji kaynaklarına yatırım yapmak, karbon ayak izini azaltmak için kritik öneme sahiptir. Güneş ve rüzgar gibi yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı artırılmalıdır.
Sürdürülebilir Tarım Uygulamaları: Tarım sektöründe sürdürülebilir ve ekolojik tarım uygulamalarının teşvik edilmesi, toprak verimliliğini artırırken su kaynaklarının korunmasını sağlar. Organik tarım, permakültür ve su tasarrufu teknikleri yaygınlaştırılmalıdır. Tarım Bakanlığı’nın bu bağlamda atmaya çalıştığı adımların da desteklenmesi faydalı olacaktır.
Enerji Verimliliği: Binalarda, sanayide ve ulaşımda enerji verimliliğinin artırılması, kaynak tüketimini azaltmak için önemlidir. Enerji verimliliği standartları ve teşvikler yaygınlaştırılmalıdır. Ülkemiz tüketilen enerjiye karşılık üretilen değere bakıldığında olmak istediği noktadan uzaktır. Sadece enerjiyi üretmek yetmez, üretilen enerjinin verimli kullanılmasını sağlamak da görevlerimiz arasındadır.
Farkındalık ve Eğitim: Halkın ve iş dünyasının sürdürülebilirlik konusunda bilinçlendirilmesi, kaynak tüketiminin azaltılmasına katkıda bulunur. Çevresel eğitim programları ve farkındalık kampanyaları düzenlenmelidir. Bu noktada özellikle sivil toplumun katkısı son derece kıymetlidir.
Çevre Dostu Politikalar: Devletin, çevre dostu politikaların geliştirilmesini ve uygulamasını artırması gerekmektedir. Doğal alanların korunması, sürdürülebilir şehir planlaması ve atık yönetimi gibi konulara öncelik verilmelidir. Özellikle şehirli nüfusumuz artmakta olduğundan yerel yönetimlere bu bağlamda önemli görev düşmektedir. Ülke Limit Aşım Günü’nün bir benzerini şehirler de kendileri için uygulamayı düşünebilirler.
Sonuç olarak, Türkiye’nin Limit Aşım Günü’nün erkene çekilmesi, ülkenin doğal kaynakların tüketimi konusunda acil adımlar atması gerektiğini göstermektedir. Özellikle tarım ve doğal yaşam alanlarının planlı biçimde korunması, sürdürülebilirlik politikalarının hayata geçirilmesi ve ekolojik dengenin sağlanması, gelecek nesiller için yaşanabilir bir çevre sağlamak açısından kritik öneme sahiptir.
2024 Dünya Çevre Günü
Dünya Çevre Günü arazi bozulması, çölleşme ve kuraklık sorununu odak noktasına alıyor

Dünyadaki yaşamın sürmesi için toprak çok önemli bir unsur. Tarım arazileri, ormanlar, otlaklar, savanlar, turbalıklar ve dağlar insanlığa medeniyeti mümkün kılan ürün ve hizmetleri sağlıyor. Okyanuslar, nehirler ve göller gibi su ekosistemleri ise toprağı verimli kılıyor ve destekliyor. Ancak dünyanın ekosistemleri tehdit altında. Sürdürülebilir olmayan üretim ve tüketim modelleri üçlü gezegen krizini tetikliyor. Bu krizler: ‘iklim krizi’, ‘biyolojik çeşitlilik kaybı’ ve ‘kirlilik ve atıklar’. Dünya'nın kara alanının beşte birinden fazlası, yaklaşık 2 milyar hektar, bozulmuş durumda.
Yaklaşık 3,2 milyar insan, yani dünya nüfusunun yüzde 40'ı, arazi bozulumundan etkileniyor. Bu durumla başa çıkma konusunda en az donanımlı olanlar, yani yerli halklar, kırsal topluluklar, küçük çiftçiler ve aşırı yoksullar, özellikle de kadınlar ve gençler orantısız bir şekilde etkileniyorlar. Her yıl elli beş milyon insan kuraklıktan doğrudan etkileniyor. Kuraklık dünyanın hemen her yerinde özellikle çiftlik hayvanları ve mahsuller için en ciddi tehlike halinde. Arazi bozulumu kontrol altına alınmazsa, küresel gıda verimliliğini yüzde 12 oranında azaltabilir ve 2040 yılına kadar gıda fiyatlarının yüzde 30'a kadar yükselmesine neden olabilir.
2024 Dünya Çevre Günü ‘Biz Restorasyon Nesliyiz (We are #Restoration Generation)’ sloganıyla toprağın yeniden kazanılması, çölleşmenin durdurulması ve kuraklığın azaltılmasına yönelik çözümlere ışık tutmak için bir fırsat olarak görülüyor. Dünya'nın yardım eline ihtiyacı var. Üçlü gezegensel kriz, evimizi yok etme ve bu güzel gezegeni paylaştığımız milyonlarca türü ortadan kaldırma tehdidinde bulunuyor. Ancak bu bozulma kaçınılmaz değil. Zararı tersine çevirecek ve çevreyi eski haline getirecek güce ve bilgiye sahibiz – elbette eğer şimdi harekete geçersek!
Toprakla barışan nesil biz olabiliriz.
Doğal alanları yeniden canlandırma sürecine ekosistem restorasyonu deniyor. Ekosistem restorasyonu bugüne kadar hiç bu kadar acil olmamıştı. Dünya çapında pek çok ülke bu durumun yavaş yavaş farkına varıyor. Dünya genelinde 765 milyon ila 1 milyar hektar arasında arazi restorasyon için ayrılmış durumda. Bunun neredeyse yarısı Sahra Altı Afrika'da olup Asya ve Latin Amerika'da da önemli taahhütler bulunuyor.
Bozulmuş ekosistemlerin yeniden hayata döndürülmesi, harcanan her 1 dolar karşılığında 30 doları bulan ekosistem hizmeti sağlıyor. Dünya genelinde 1 milyar hektar bozulmuş arazinin eski haline getirilmesi, Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına ulaşma, doğa kaybını tersine çevirme ve iklim değişikliğini engelleme yolunda uzun bir yol kat edilmesini sağlayabilir.
Doğayı korumak için 2022 yılında imzalanan Kunming-Montreal Küresel Biyoçeşitlilik Çerçevesi, ülkeleri 2030 yılına kadar bozulmuş karasal, iç su, deniz ve kıyı ekosistemlerinin en az yüzde 30'unun etkin bir şekilde restore edilmesini sağlamayı taahhüt etmektedir. Şu anda hayatta olan herkes, çevresel bozulmanın yıkıcı etkilerine ilk tanık olan neslin bir parçası. Gezegenin gidişatını tersine çevirmek için son umut biz olabiliriz. Zamanı geri alamayız ama ormanlar yetiştirebilir, şehirlerimizi yeşillendirebilir, yağmur suyu toplayabilir ve toprak dostu gıdalar yiyebiliriz. Sonunda toprakla barışan nesil biz olabiliriz.
İstanbul Boğazı’nın sembolü “Erguvan” Ağacı
Duyguların ve kutsanmışlığın simgesi

İstanbul kentinin üç büyük iklim ve flora kuşağında bulunması, bitkiler için çok elverişli bir durumdur. Bu sayede, doğal olarak yetişen pek çok yerel bitki bulunduğu gibi, sonradan İstanbul’a getirilmiş, zamanla ortama adapte olmuş ve doğallaşmış bitkiler de bulunmaktadır.
Ağaç portrelerinde bu sayıda İstanbullunun çokca sevdiği ve sosyalleştiği, kente sonradan gelmiş ve doğallaşmış ağacı erguvanlara yer verdik. Erguvanları en çok çiçeklerinden tanırız. Yapraklanmadan önce bize çiçeklerini gösterir.
Duyguların ve kutsanmışlığın simgesidir erguvan. Heyecanla morumsu pembe çiçeklerini sadece dallarından değil gövdesinden de gösterir. Yaprakları kalp formundadır. Çin folklorunde aşk ile ilişkilendirildiği gibi, batı kültüründe hüzünlü ve kutsal hikayelerle öne çıkar.
İstanbul Boğazı’nın sembolu ve Bizans İmparatorluğu’nun rengi erguvan..
İstanbul'un simgesel ağaçlarından biri olan erguvan boğazın en ilgi çekici unsurlarındandır. Bu ağaçlar boğazın çevresindeki parklarda, sahil şeritlerinde ve bazı tepelerde yaygın olarak bulunur. Kentin bahar manzarasını renklendirir ve ziyaretçilerin ilgisini çeker. Genellikle Nisan ve Mayıs aylarında açarlar ve boğaz boyunca hoş bir görünüm oluştururlar.
Erguvan ağacı Bizans İmparatorluğu döneminde İstanbul'a getirilmiş ve yüzyıllar boyunca burada yetişmiştir. Bizans İmparatorluğu’nda renginden dolayı önemli bir yere sahipti. Bizans moru olarak tarihe geçen erguvan çiçeği rengi adeta imparatorlukta kutsal sayılmaktaydı. Sadece asillerin giydiği bir renk idi. Hükümdarlar fermanlarını mor mürekkeple yazar, kadınları mor kumaşlarla donatılmış odalarda doğum yaparlardı.
Folklorik olarak erguvanın temsili…
Batı hristiyan kültüründe efsaneye göre başlangıçta tüm erguvanlar güzel beyaz çiçekler açan uzun, güçlü ve görkemli ağaçlardır. Ancak Judas (Yahuda), İsa'ya ihanet ettikten sonra kendini erguvan ağacına asarak intihar etmiştir. Ağaç oynadığı rolden o kadar utanmıştır ki, sonsuza dek kimsenin kendisini asamayacak kadar büyümemeye ve güçlenmemeye karar vermiştir. Ağaç artık daha kırılgan ve o saf beyaz renkteki çiçekleri de erguvan rengidir. Burada hüznü ve utancı temsil ederken yine batı kültüründe vadilerde, ormanlarda ve tarlalarda yetişen erguvan, kalp şeklindeki yapraklarıyla Oklahoma'da sevgi mesajı vermektedir. Teksas’ta ise eyaletin "Yalnız Yıldız Ağacı" olarak bilinir ve anıtsal niteliği vardır. Genellikle tek dikilir. Erguvan Çin folklorunda da kültürel öneme sahiptir. Bazen aşk ve ilişkilerle anılır. Ağacın, genç bir çift arasındaki aşkın sembolü olduğuna dair bir efsaneler vardır. Türk folkolorunde ise erguvan ağacı çokça şair ve yazara ilham kaynağı olmuştur. Kırmızıya yakın pembemsi renkli çiçeği ile sevgiliye ait betimlemelerde kullanılmıştır. Erguvan çiçeği dudak, yanak, yüz gibi güzellik unsurlarının sembolüdür.
Farklı isimlerle anılan erguvan…
Çiçekleri soyluluk simgesi olan erguvan rengini taşıyan bu ağaç farklı isimler ile anılmaktadır. Bilimsel tam adı Cercis siliquastrum’dur. Cins adı yani “Cercis” Yunanca mekik dokuma anlamına gelmektedir. “Siliquastrum” ise Latince tohum zarfı demektir. Bu isim birleşimi ağaca ait tohum zarflarının dokumacı mekiğine benzemesinden dolayı ortaya çıkmıştır. Bazı batılı ülkelerde “Redbud” yani kırmızı tomurcuk adıyla anılmaktadır. Erguvanlar binlerce yıldır Orta Doğu'da, özellikle de Judea bölgesinde yetişmiştir. Bundan dolayı Fransızca'da bu ağacın yaygın adı 'Arbre de Judee' (Yahudiye'nin ağacı)’dır ancak Yahuda’nın ihanetinden dolayı bir yer adı olan Yahudiye ismi Yahuda olarak dönüşmüş ve ağaç Yahuda ağacı olarak anılmaya başlanmıştır.
Türkçeye ise Erguvan ismi farklı dillerin yansıması ile yerleşmiştir. Akadça'da “mor” anlamına gelen “argamannu” kelimesi “erguvan” isminin kökenidir. Aramice'de “argvana”, Arapça'da “ercuvani” ve Eski Türkçe'de “argavan” olmuştur.
Ekolojik değer olarak erguvan…
Doğu Erguvanı süs değerinin ötesinde ekosistemlerde hayati bir rol oynar. Tozlaştırıcılar için nektar sağlar ve Doğu Kuyruklu Mavi kelebeği için ev sahibi bitki görevi görür. Tohumları kuşlar ve küçük memeliler için besin kaynağıdır.
Erguvan, yapraklanmadan önce Nisan ayı sonuyla Mayıs ayı başında yalnızca birkaç haftalığına baharın müjdecisi kabul edilen morumsu pembe renkte çiçekler açar. Bu özellik az sayıda ağaçta bulunmaktadır. Bu benzersiz çiçeklenme stratejisi, çıplak dallardaki çiçeklere erişmeye adapte olmuş belirli tozlaştırıcıları çeker ve potansiyel olarak üreme başarısını artırır.
Erguvan dikildiğinde yüksek derecede kuraklık toleransı sergiler, bu da onu kurak ve yarı kurak ortamlarda rahat yaşamasını sağlar. Hayatta kalma ve hatta gelişme yeteneği, su kıtlığına yatkın bölgelerde ekosistem istikrarına katkıda bulunur.
Tipik olarak 5 ila 12 metre yüksekliğe ulaşan ve orta derecede bir büyüme oranına sahip bir ağaçtır. Olgunlaştıkça karbon tutma oranı artar ve daha yaşı büyük ağaçlar genellikle gençlere göre daha fazla karbon yakalar.
Karbon yakalama potansiyelinin kesin hesaplamaları, tek tek ağaçlara ve ekosistemlere özel ayrıntılı veri ve modelleme gerektirmektedir. Ancak erguvan ve diğer ağaçların dikilmesi ve korunması, karbon tutma çabalarına toplu olarak katkıda bulunur ve iklim değişikliğinin azaltılmasına yardımcı olur. Cercis siliquastrum gibi yerli ağaç türlerine öncelik veren sürdürülebilir orman ve peyzaj yönetimi uygulamaları, yeniden ağaçlandırma projeleri ve kentsel yeşillendirme girişimleri, bunların karbon yakalama potansiyellerini en üst düzeye çıkarabilir ve genel ekolojik faydalarını artırabilir.
Markaların sürdürülebilir bağlılık yolculuğu

Kaynak: Daniel Roth, Unsplash
Sadık olmak; yıllar geçse de bir hikâyeye, bir anıya, bir fikre inanmak anlamına geliyor. Markalar için oldukça önemli olan sadakat kavramı aslında iki yönlü bir duygu. Sadık olmak için iki taraf gerekiyor ve iki tarafın birbirine güvenmesi gerekiyor. Davranışsal ekonomi bağlamında sadakat kavramının daha anlamlı bir karşılığı var, o da bağlılık. Müşteri ve marka arasında oluşan bağın ilk kez nasıl oluştuğu, yani ilk izlenim bağlılığı oluşturan ilk katman. Paylaşılan ortak değerler, bu ilişkinin ilk tohumlarının atılmasını sağlıyor.
Bağın ikinci katmanı ise ortak bir geçmiş oluşturmak. Yani marka ile müşteri arasında ortak bir geçmiş olması, marka hikâyesini daha anlamlı hâle getiriyor ve bu bağı güçlendiriyor. Retronun ve nostaljinin yeniden popüler oluşu, geçmişe duyulan özlemden, daha güvenli hissetmekten kaynaklanıyor. Geçmişteki güzel anılar, deneyimler ve hikâyeler, güven alanı veriyor. Geçmişten beri alınan hizmetin kalitesi, markanın kendisiyle özdeşleştirdiği ikonik tasarımlar gibi alışılan durumlar, tanıdıklık hissini pekiştiriyor.
Bağı derinleştiren üçüncü katmansa krizler. Krizleri aşmak için öncü olma cesareti gösteren, çözümün olduğu umudunu veren markalar müşterilerle olan bağını bağlılığa dönüştürebiliyor. Ekonomik, sosyal veya çevresel krizlere verdiği tepkiler ve sunduğu çözümlerle markalar, krizle başa çıkmada aynı zamanda rol model oluyor.
Bağlılığı sağlamlaştıran bir diğer katman ise yalnızca bekleneni değil de; beklentinin üstünde işler yapmak. Buradaki anahtar kavram ise fedakârlık. Müşterilerin beklentisi henüz oluşmadan, ihtiyaçlarını fark ederek onlara cevap veren çözümü sunabilen markalar, farkındalık kazandırma ve davranış değişikliği yaratma konusunda oldukça başarılı oluyor.
Toplumsal veya çevresel herhangi bir alanı sahiplenen ve o alanda pozitif değer yaratan markalar, yakın gelecekte müşterileri olacak olan bugünün Z kuşağının ilgisini çekiyor. 2030’da Dünya nüfusunun %25’ini oluşturacağı öngörülen Z kuşağının, dünya görüşü ve sahiplendiği kavramlar ile kendi değerlerine uyumlu markalardan alışveriş yapmayı tercih etmesi, markalar için değişmeyi kaçınılmaz kılıyor. Dolayısıyla sürdürülebilir bağlılık ancak duygulara, değerlere sahip çıkarak, daha iyi bir gelecek için çalışarak sağlanabilir gibi görünüyor.
Global Wellness Day 2024
Dünya İyi Yaşam Günü

Belgin Aksoy tarafından 2012 yılında başlatılan ve Türkiye'den dünyaya yayılan ‘Global Wellness Day, GWD, 170'den fazla ülkede, on binlerce farklı noktada, eş zamanlı olarak her sene 8 Haziran’da ücretsiz etkinlikler ile kutlanıyor. GWD, evrensel bir terim olan “wellness” yani sağlıklı ve iyi bir yaşam tarzını destekleyen, önemine dikkat çeken bir gün. GWD’in temel amacı "Yaşamımızın kıymetini bilmek, şehir yaşamının stresinden ve günlük kötü alışkanlıklardan arınmak, ilham verici bir şekilde ülkeleri bir araya getirmek, iyi yaşamın bir lüks değil, bir gereklilik ve hepimizin temel hakkı olduğu mesajını yaymak."
Global Wellness Day'in mesajını yaymak için dünyanın dört bir yanında 120 GWD elçisi ve 22 ana destekçisi bulunuyor. Tüm etkinlikler gönüllüler, sponsor markalar, belediyeler ve bakanlıklar tarafından destekleniyor. Ben de Yuvam Dünya Derneği üyesi ve GWD İngiltere elçisi olarak, bu değerli mesajın önemini paylaşıp, farkındalık yaratmaktan gurur ve mutluluk duyuyorum.

GWD her yıl ana mesajıyla beraber bir tema seçiyor ve bu yılın teması ise #MagentaNature. Tema, iyi yaşam felsefesi içerisinde kendimize bilinçli ve iyi bakmanın, doğaya ve doğa ile olan ilişkimize de değer vererek bakmakla doğrudan doğruya ilişkili olduğunu hatırlatıyor. Belgin Aksoy’un söyleşilerinde belirttiği gibi "Bizim için doğa sadece bir yer değil; fiziksel, zihinsel ve ruhsal sağlığı besleyen bir deneyim." Yuvam Dünya’nın altını daima çizdiği "İklim krizi bir sağlık krizidir" söylemi ile birbirine bağlı olan bu iki konu, zamanımızın en büyük gündemleri arasında.
Doğaya yakın yaşamanın iyileştirici etkilerini gösteren araştırmaların sayısı her geçen gün artıyor. Ağaçlar, denizler, ve hayvanlarla iç içe olmak, doğada yürüyüş yapmak, doğanın seslerini dinlemek, doğal gıdalar ile beslenmek, insan sağlığına en iyi gelen alışkanlıklar. Aşırı sıcaklıklar, kuraklık gibi iklim değişikliğinin yol açtığı etkilerin fiziksel ve ruhsal olarak sağlığa olumsuz etkilerini gösteren pek çok araştırma bulunuyor. İnsan ve doğa birbirlerinin en kuvvetli iyileştiricileri. GWD kutlamalarında insanları doğal dünyayı günlük yaşamlarına dahil etmelerini, sürdürülebilir şekilde dengeli ve uyumlu bir yaşam tarzını teşvik etmeyi ve iklim krizi hakkında farkındalık yaratmayı amaçlıyoruz. İyi olma hâlimizi ve dünyamızın sağlığını korumak için her zaman atabileceğimiz adımlar var.
Bu yıl siz de kutlamalara katılır, kendinizi ve çevrenizi doğa ile dengeli, 'iyi yaşam'a davet eder misiniz?
GWD kutlamalarınızı #globalwellnessday etiketiyle arkadaşlarınız ve aileniz ile paylaşıp farkındalığı artırabilirsiniz! Her gün daha sağlıklı, mutlu ve iyilik temelli bir yaşama doğru adımlarla yürümemizi diliyorum. Global Wellness Day ve Yuvam Dünya’nın da her zaman vurguladığı gibi, "Bir gün, tüm yaşamınızı değiştirebilir!” ve o “Bir gün, artık bugün"
“Kendi Yatağında Akan Sakin Bir Dere”
Röportaj: Yavaş yayıncılık ne demek?

Hızlı tüketimin alabildiğine hüküm sürdüğü günümüzde, birçok okur sakinliği ve derinliği arayan bir okuma deneyimi özlemi içinde. Yoğun bilgi akışının içinde ve kısa ömürlü içeriklerin gölgesinde kaldığımızı hissettiğimiz modern yaşamlarımızda, bu özlemi gidermek için bir çıkış noktası bulmak mümkün. İşte tam da bu noktada, Nedircikler’in yaratıcısı İnan Mayıs Aru’ya verelim sözü..
Kısaca hikâyenizi anlatır mısınız?
2015 yılında web üzerinden sürdürmek üzere tasarlanmış kişisel bir yayıncılık mecrası olarak başladım. Yıllardır kırsalda doğanın ritimleri ve döngüleriyle uyumlu yaşamaya gayret eden biri olarak yayıncılık maceramı da nasıl daha doğrudan, dolaysız, doğal ve özgür kılabilirim arayışı içindeydim. Bu arayışın sonucu olarak kendi kâğıtlarımı, mürekkeplerimi yapmaya, bunlar üzerine baskılar alarak bir tür "yavaş yayıncılık" anlayışı içerisinde endüstrinin dışında özüne dönen bir sanat faaliyeti olarak yayıncılığın imkânlarını keşfetmeye giriştim. Böylece, Nedircikler 2020 yılının sonlarında el yapımı kâğıtlar, mürekkeplerle, sınırlı sayıda basılan chapbooklar, defterler, şiir ve desen baskıları üzerine çalışan bir "yavaş yayıncılık" projesine dönüştü.
"Yavaş yayıncılık" ne demek?
Yavaş yayıncılık fikrinin temelinde hızlı tüketim kültürünün dışına çıkarak malzeme ve kullanılan hammaddenin içerikle etkileşim içinde bulunduğu organik bir tasarım süreci yatıyor. El yapımı kâğıtlarla yayıncılık ister istemez yavaş oluyor ve sınırlı ama nitelikli bir üretim önceleniyor. Bu yaklaşımla bir yandan yıllardır üzerine çalıştığım ve çeşitli ortamlarda seminerlerini verdiğim eko-poetika anlayışının ete kemiğe bürünmüş bir örneğini canlandırmaya çalışıyorum. Eko-poetik yaklaşımın temelinde yeryüzünü insanın yuvası haline getiren bir dil yuvasını ancak yeryüzüyle dolaysız ilişkiler kurarak kurabileceğimiz fikri yatar ve “yavaş yayıncılık” da bunun pratik uygulamasıdır. “Söz”ün üretim biçimleriyle onu taşıyan malzemenin üretim biçimleri doğrudan bir ilişkiye girerek birbirinin anlam dünyasını zenginleştirir. Bugün elle yapılan üretime ve bizzat tecrübenin kendisine yönelik gerçek bir ilgi var çünkü tam anlamıyla sanallaştırılamayan tek şey bu. Yapay zekânın ve dijitalleşmenin entelektüel üretimi bütünüyle ele geçirmeye doğru gittiği günümüzde nitelikli entelektüel işleri özenli bir zanaatkârlıkla birleştiren bir yaklaşımın insani anlamda sürdürülebilir en çıkar yol olduğunu düşünüyorum.
Okurlar içeriklerinize nasıl ulaşabilir?
El yapımı kâğıtlara sınırlı sayıda özel baskıların yanı sıra Nedircikler web üzerinden düzenli çeviri ve telif eser yayımlanıyor. E-kitaplar web sitesinden alınabilirken, Nedircikler Blog’ta yayımlanan içeriklerin belli bir bölümüne yalnızca abone olarak “yavaş yayıncılık” sürecini destekleyen okurlar ulaşabiliyor. Blog arşivinin büyük bir kısmıysa herkes tarafından okunabiliyor. Abonelik sistemiyle topluluk destekli bir modeli de hayata geçiriyoruz.
Ekolojik sürdürülebilirlik ile ilgili ne yapıyorsunuz?
Ekoloji temel meselelerin başında geliyor ve gerek doğrudan bitkisel liflerden gerekse de geri dönüşümle ürettiğimiz kâğıtlar üzerine yaptığımız işlerle sürdürülebilirlik mesajını insanlara iletmeye çalışıyoruz. Örneğin son projemiz Arı Kartları ile geri dönüşüm kâğıdına basılmış özel kartların yanında dağıttığımız ve arıları cezbeden çiçeklerden oluşan tohum paketleriyle arıların ekolojik döngüdeki yerine dikkat çekerek toplumu arı nüfusunu desteklemeye davet ediyoruz. Bu kartları okullar ve çeşitli kurumlar sosyal etkinliklerinde kullanıyor. Ayrıca kağıt yapımı atölyeleri düzenleyerek insanların hem bu zanaatı, hem de geri dönüşüm fikrini hayatlarının içine almasına aracılık etmeye çalışıyoruz.
İş birliği yaptığınız kurumlar var mı? Bundan sonrası için planlarınız neler?
Şimdiye dek Açık Stüdyo, Konserve Projesi, Buğday Ekoloji Derneği, Ekofil Yayınları, Sub Yayınları ve Nilüfer Belediyesi gibi çeşitli kültür-sanat aktörleri, ekoloji odaklı sivil toplum dernekleri, yerel yönetimler ve benzer bir vizyonu paylaştığımız yayıncı meslektaşlarımızla ortak projeler ve iş birlikleri yaptık ve bundan sonra da bu iş birliklerine devam etmeye niyetliyiz. Bu ortak projeler kapsamında söyleşiler, sunumlar düzenledik, çocuklar ve yetişkinler için el yapımı kâğıt atölyeleri yaptık, misafir sanatçı programlarına katılarak belli çerçevelerde özgün eserler ürettik. Bu iş birliklerini arttırarak Nedircikler’de hayata geçirdiğimiz modelin başkalarına da örnek olmasını umuyor ve Nedircik Yayınları’nı ekoloji kaygısı taşıyan şair, yazar ve sanatçılar için kolektif bir üretim zemini haline getirmeyi tasarlıyoruz.
Sizlere birbirinden güzel etkinlik ve içerik önerileri ile geldik!
Upcycle Istanbul Art and Design Festival’i bu hafta sonu planlarınız arasına alabilirsiniz!
Dünyahali olarak medya destekçileri arasında yer aldığımız, “İleri Dönüşüm Hareketine Sen De Katıl” sloganıyla yola çıkan sürdürülebilir sosyal etki platformu Upcycle Istanbul tarafından organize edilen Upcycle Istanbul Art and Design Festival tüm hızıyla devam ediyor.
9 Haziran’a kadar Müze Gazhane’de sürecek festivalde, National Geographic ile Yuvam Dünya Derneği’nin hayata geçirdiği "Dünyaya Sevgi ve Saygı Kuşağı" projesi de konuk oluyor. Proje kapsamında, Pazar günü National Geographic’in iki belgesel serisinin gösterimi yapılacak ve gösterimleri takiben Yuvam Dünya Derneği’nin uzmanları ile biyoçeşitlilikle ilgili bir söyleşi ve çocuklar için "Böcek Kaşifi" atölyesi gerçekleştirilecek.
Tüm bunlarla beraber, sanat ve tasarım sergileri, söyleşiler, film ve belgesel gösterimleri, atölyeler ve konser gibi dopdolu bir haftasonu programı ziyaretçilerini bekliyor!
Eğlenceli Bilim'den CLIMA-KIT Projesi Yaygınlaştırma Etkinliği İzmir Originn Creative HUB’da!
Çocuklara bilimi sevdirmek ve bilimsel düşünme yeteneklerini geliştirmeye yönelik çalışmalar sağlayan sosyal girişim olan Eğlenceli Bilim, Erasmus+ tarafından finanse edilen ve CERA Europe koordinatörlüğünde yürütülen CLIMA-KIT projesiyle iklim değişikliği konusunda farkındalık artırıcı bir proje gerçekleştiriyor. Türkiye, Belçika ve Estonya’dan ortakları Kocaeli Marmara Koleji, Vives University, Institut des Frères Maristes, GO! Basisschool ve Voolab ile birlikte 8-12 yaş arası çocuklara yönelik geliştirilen uygulamalı deneyler ve etkinlikler içeren eğitim programıyla, hem öğrencilerin hem de öğretmenlerin iklim değişikliği hakkında bilimsel altyapısını güçlendirmeyi ve bu konudaki beceri ve yeterliliklerini artırmayı hedefliyorlar.
11 Haziran Salı günü İzmir Originn Creative HUB’da gerçekleştirilecek CLIMA-KIT Proje Yaygınlaştırma Etkinliği’nde projenin çıktıları tanıtılacak ve uygulama örnekleri paylaşılacak. Ayrıca etkinlik sonrası tüm katılımcılara katılım sertifikası da verilecek. İlgilenen herkesi etkinliğe davet ediyoruz!
Yuvam Dünya x Turkcell’den ‘Daha İyi Bir Dünya İçin Konuşalım’ podcast serisinin 2. sezonu yayında!
Turkcell ve Yuvam Dünya Derneği iş birliğinde hazırlanan "Daha İyi Bir Dünya için Konuşalım" başlıklı iklim krizi ve sürdürülebilirlik konularını odak alan podcast serisinin 2.sezonu yayınladı.
Türkiye’de ekolojiye bakış, iklim krizi ve sağlık, mutfakta ve beslenmede yerel üretimin önemi, yenilenelebilir enerji gibi pek çok farklı konu başlığının, Prof. Dr. Gökhan Özertan, Prof. Dr. Mine Durusu Tanrıöver, Şef Şemsa Denizsel, Yuvam Dünya Eğitim Koordinatörü Banu Binbaşaran ve Turkcell Enerji İş Geliştirme Müdürü Tolga Yakan gibi alanında uzman isimlerle beraber ele alındığı podcast serisini çok seveceğinize eminiz!




