Nisan ayının ilk Aposto! Community sayısından herkese merhaba. Umarız iyisinizdir, biz son iki haftadır yeni topluluk yapımızı tamamlamak için ofiste uzun saatler geçiriyoruz ama neredeyse bitti!
Aposto!'da birlikte üretmenin ve paylaşmanın gücüne inanıyoruz. Okurlar ve yayıncılardan oluşan topluluğumuzda dayanışmayı ve iş birliğini önceleyen ve herkesin kendini güvende hissettiği alanlar yeşertmeye çalışıyoruz. Zaman ve emek isteyen bu sürecin ilk tohumlarını şu sıralar ekiyoruz ve bu heyecanımızı da yine ilk Aposto! yayıncılarıyla ve siz Aposto! okurlarıyla paylaşıyoruz.
👓 Aposto! Community yayınında hangi konuları okumak, Yuvarlak Masa'da kimleri hangi alanlarda konuk olarak dinlemeyi istersiniz? Bize yazın: [email protected]
Bu sayıda:
🎉 Aposto!'da 365 Gün: Nisan ayının ilk yarısında birinci yaşını dolduran e-posta yayınları.
🧮 Yuvarlak Masa #20: Konumuz dijital uçurumun yarattığı toplumsal eşitsizlikler, sosyal ağlar, Türkiye'deki eğitimi ve dijital eşitsizliklere çözümler üreten inisiyatifler.
🎯 Yuvarlak Masa Bulmaca #5: Bu sefer kelime bulmaca!
📮 Haber Odası: Aposto!'dan haberler.
Keyifli okumalar ve dinlemeler,
Aposto! Topluluk Ekibi
Geçen sene bu ayın tam bu dönemlerinde Aposto!'ya birbirinden farklı beş e-posta yayını katıldı:
• Kültürel Miras ve Kent Bülteni, dünyadaki ve Türkiye'deki kültürel miras tartışmalarını ve gündemini okurları için derliyor,
• İçimdeki Dünya, mindfulness, iyi yaşam ve ilham arayanların yayını,
• Nefelibata, duyguları hem anlamaya hem de anlatmaya çalışıyor ve duyguları görünür kılmak isteyen herkesi davet ediyor,
• istanbulberlin Route, okurlarına İstanbul ve Berlin'deki sanat ve kültür dünyalarından ayda iki kere İngilizce ulaşıyor,
• Otomotiv Dünyası, otomotiv alanındaki son haberleri ve gelişmeleri özetliyor.
Birinci yaşları kutlu olsun! 🎉
Dijitali demokratikleştirmek, umudu çoğaltarak eşitsizlikleri kırmak
Yuvarlak Masa'nın bu haftaki konukları Kırılım Çağı'ndan Ceren Zeytinoğlu ve eğitim hâli'nden Muhammed Atalay ve Zeynep Hancı.
Dijital uçurum terimini farklı sosyoekonomik arka plandan gelen kişilerin ve toplulukların dijital araçlara erişimlerindeki ve bu araçların kullanımdaki eşitsizlikleri ifade etmek için kullanıyoruz.
Birleşmiş Milletler’in açıkladığı verilere göre bugün, dünya nüfusunun %37’sinin internete erişimi yok. İnternete erişememek yalnızca sosyal ağlara değil; sağlık, eğitim ve bankacılık gibi hizmetlere erişimin de kısıtlı olması anlamına da geliyor. Bu da var olan toplumsal eşitsizlikleri daha da derinleştiriyor. Örneğin eğitim, COVID-19 pandemisiyle bu eşitsizliğin en çok tartışıldığı alanlardan biri olmuştu.
eğitim hâli editörlerinden ve aynı zamanda öğretmen olan Muhammed’in de aktardığı gibi, COVID-19 pandemisi öğrencileri iki gruba ayırdı: ekranlar üzerinden öğretmenleri ve sınıf arkadaşlarıyla ders işleyebilenler ve dersleri yalnızca televizyon ekranından takip edenler. Dahası, okullarda karşılaşılan akran zorbalığı yerini siber zorbalığa bıraktı.
Dijital araçlara ve internete erişimimiz olduğunda eşitlikçi bir alanın mı kapılarını açıyoruz?
Kırılım Çağı’ndan Ceren’e göre, durum pek de öyle değil. Facebook, Twitter, bilgi veya eğitim teknolojileri gibi dijital ağlara katıldığımızda eşitsizliklerin de dijital hâlini yaşamaya başlıyoruz. Bu eşitsizlikleri doğru bilgiye erişim üzerinden konuştuğumuzda üç alan karşımıza çıkıyor:
- Dil: İngilizce, yanlış bilginin en fazla tespit ettiği dil ve yanlış bilgiyi tespit etmek üzere geliştirilen algoritmalar bugün hâlâ dünya üzerinde konuşulan dillerin büyük çoğunluğu kapsamıyor. Hâliyle İngilizce dışındaki dillerde yanlış bilginin yayılması daha hızlı gerçekleşiyor ve ana dili İngilizce olmayan kişiler, yanlış bilgi kaynaklı manipülasyona ve travmalara daha açık hâle geliyor.
- Etki: Sosyal ağlar, kullanıcıların dikkatleri üzerinden şekilleniyor ve influencer olarak adlandırılan fazla takipçili kişilerin etki alanları daha fazla oluyor. Fakat buradaki problem, influencer kimliğinin tek bir kişinin kontrolünde olması ve bu kişinin takipçilerini manipüle edebilmesi.
- Erişilebilirlik: Sosyal ağların vaadi herkesin erişebileceği mekânlar yaratmak olsa da daha yakından baktığımızda durumun farklı olduğunu görüyoruz. Sosyal çevre ve coğrafya, sosyal ağlara erişimin kısıtlanmasındaki başat iki sebep olarak karşımıza çıkıyor. En güncel örneği Facebook, Twitter ve Instagram gibi ağların Rusya Federasyonu'ndan erişimine yasak ve kısıtlamalar getirilmesi.
Dijital eşitsizliklerin adını koyduktan sonra ne yapmalı?
Ceren’e göre sosyal ağlarda influencer'ların değil connector'ların öne çıkmasının vakti geldi. Connector, iki veya daha fazla grubu veya ağı bir araya getiren, yeni sorular soran ve kavramlar yaratan kişileri anlatmak için kullanılan bir kavram.
Sivil dünyadan somut bir örneğini verirsek, eğitim hâli editörlerinden Zeynep’in bulunduğu Öğretmen Ağı, Türkiye’deki eğitimcileri bir araya getiriyor ve öğrenme toplulukları oluşturuyor. Öğretmen Ağı’nın “Ağ Etkileşim Sorumluları,” yani connector’ları, eğitimcilerle yan yana gelmesini pek fazla hayal etmediğimiz meslek gruplarını bir araya getiriyor ve bu sayede öğretmenler, yönetmenler veya mimarlar birlikte proje üretebiliyor. Aynı zamanda Ceren’in kurucusu olduğu Başlangıç Noktası Akademi de bu alanda gençlerle yakından çalışan bir sivil toplum kuruluşu. Mentörlük, eğitim ve topluluklar yoluyla daha fazla genci geleceğe hazırlıyor.
Dijital eşitsizliklerle mücadele etmenin ve bilgiyi demokratikleştirmenin bir ayağı da dayanışmayı ve umudu çoğaltmaktan geçiyor. Ve Aposto! da Ceren, Muhammed ve Ceren’in ifade ettiği gibi kendi çalışmalarını ve bilgi birikimlerini görünür kıldıklarını ve daha fazla kişiyle paylaştıkları alanlar açan bir medya servisi. Düzenli aralıklarla yayın hazırlamak ve okurlarla buluşmak, yeni bilgiler öğrenmek ve bu bilgileri hiyerarşileri kırarak aktarmanın yaratıcı yollarını aramak üzerine kurulu bir yolculuk.
Ceren, Muhammed ve Zeynep öneriyor:
- Shoshana Zuboff - The Age of Surveillance Capitalism
- Sinan Aral - Hype Machine
- Burcu Meltem Arık - Türkiye’de Koronavirüsün Eğitime Etkileri – IV | Dijital uçurum uzaktan eğitimi nasıl etkiliyor?
- Öğretmen Ağı ve teyit ortaklığıyla hazırlanan Eğitimde Eleştirel Dijital Okuryazarlık: Öğretmenden Öğretmene El Kitabı
Bu haftaki bulmacamız çengel bulmaca değil, kelime bulmaca. Podcast'te konuştuğumuz ve makalede de tanıttığımız kelimeleri bulabilir misiniz? İpucu olması için kelimelerin baş ve son harflerini ekledik.
✏️ Çözümler her zamanki gibi [email protected]'a!
Aposto!’nun ekonomi ve iş dünyası yayını Pareto’nun sektör temsilcileri ve akademisyenlerle evrim geçiren iş modellerini, yıkıcı inovasyonları ve iş dünyasının güncel dertlerini konuştuğu podcast serisi Pareto Spot’un ikinci sezonu başladı. 12 bölümlük ikinci sezonun ilk üç bölümü yayımlandı. Bu bölümlerin konukları:
- İş Yatırım Uluslararası Piyasalar Direktörü Şant Manukyan,
- İstanbul Blockchain Women Derneği’nin kurucu ortaklarından akademisyen Çağla Gül Şenkardeş,
- Dijitalleşme ve Endüstri 4.0 Derneği kurucu başkanı ve ION Academy kurucusu Ali Rıza Ersoy.
✳️ Pareto Spot, her pazartesi saat 7.00'de Aposto! Radyo'da:
Aposto! yayıncı topluluğuyla bir araya gelmek için her ay sonu organize ettiğimiz Get Together'ın Mart ayı buluşmasını yaptık. Get Together'ları, hem yayıncıların hem topluluk ekimizle hem de Aposto!'daki diğer yayıncılarla daha yakından tanışması için önemsiyoruz. Bu sayede yeni fikirler üretiyoruz ve yayıncılar arası iş birliğini destekliyoruz. Bu ayki etkinliğimizde yine 60'ın üzerinde konuk ağırladık.
Fotoğraf: Deniz Sabuncu
Aposto!'nun İletişim Direktörü ve Duende editörü Taner, konuklarla sohbet ederken bize eşlik edebilecek jazz ve funk arasında dolaşan bir çalma listesi hazırladı:
Taner'in Get Together çalma listesini gör
