Spot döviz piyasasında yaşanan uygulama değişimleri ve fiyat hareketleri tartışmalara konu olmaya devam ediyor. Akşam saatlerinde Halkbank’ın ABD’de görülen davası kaynaklı haber akışı ise kısa bir karışıklığın ardından netliğe kavuştu. TCMB tarafından yayımlanan Piyasa Katılımcıları Anketi’nde ise beklentilerde çarpıcı bir değişim göze çarpmadı.
Gündeme dair tüm detaylar her zaman olduğu gibi bültenimizde sizleri bekliyor.
Tüm okurlarımıza sevdikleriyle birlikte geçirecekleri nice sağlıklı, mutlu ve huzurlu bayramlar diliyoruz.
Pazartesi sabahı görüşmek üzere.
Keyifli okumalar!
EXANTEFinans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.
Kur kaosu
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından getirilen yeni düzenlemelerin ardından kur tarafında adeta bir kaos yaşanıyor.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından getirilen yeni düzenlemelerin ardından kur tarafında adeta bir kaos yaşanıyor. Bloomberg'e konuşan bankacılık kaynakları tarafından aktarılana göre yakın zamanda TCMB, bankalara piyasadan döviz alımını 13.00'a kadar sınırlandırma talimatı verdi. Talimatın ardından bankalar tarafından uygulanan döviz alım-satım kurları arasındaki fark 1 TL'ye kadar yükseldi.
Piyasada şu anda 3 farklı kur bulunuyor. Serbest piyasada USD kuru 19,40 seviyelerinde fiyatlanırken, bazı özel bankalarda 20,40 seviyelerinden satılıyor. Döviz alımı denince akla gelen bir diğer piyasa olan Kapalıçarşı'da ise USD kuru 20,07 seviyelerinde dalgalanıyor.
Konuya ilişkin Dünya Gazetesi'ne konuşan Tacirler Yatırım Yönetim Kurulu Danışmanı Mehmet Aşçıoğlu ise, “Bundan 30 yıl önce gördüğümüz şeyleri görüyoruz. 1994 yılında da benzer şeyleri yaşamıştık. Seçimler yaklaştıkça döviz talebinde artış görüyoruz. Döviz talebi bitmeden bu durumun son bulacağını sanmıyorum” ifadelerini kullanıyor.
Bir iyi bir kötü haber
ABD Yüksek Mahkemesi’nden Halkbank’a bir iyi bir de kötü haber geldi.

Yüksek Mahkeme, Halkbank’ın İran’a yönelik ekonomik yaptırımları ihlal ettiği iddiası ile yargılandığı davada, bankanın Yabancı Devletler Dokunulmazlık Yasası kapsamında gerçekleştirdiği davanın düşürülmesi talebini reddetti. Talebin ret gerekçesi ise, davanın ceza hukukuna tabi olması olarak gösterildi.
💾 Cep bilgisi: ABD Yüksek Mahkemesi, ülkedeki son yargı mercii konumunda ve (birebir örtüşmemekle birlikte) ülkemizdeki eşleniği Anayasa Mahkemesi olarak kabul edilebilir.
Yüksek Mahkeme öte yandan, Halkbank'ın genel ABD'de kovuşturmaya karşı hala dokunulmazlık talep edip edemeyeceği sorusunu New York istinaf mahkemesine geri gönderdi. Bu da ilerleyen günlerde Yüksek Mahkeme'den kovuşturmanın yasallığı konusunda yeniden karar vermesinin istenmesi ihtimalini doğuruyor.
💉 Hatırlatma dozu: İş insanı Rıza Sarraf, 2017 yılının son çeyreğinde ABD’de göz altına alınmış ve kendine yöneltilen suçları kabul ederek tanık sandalyesine oturmuştu. Sonrasında o dönem bankada Genel Müdür Yardımcılığı görevinde bulunan Hakan Atilla göz altına alınmış ve 28 ay tutuklu kaldıktan sonra 2019 yılında ülkemize geri dönmüştü. İlerleyen dönemde ise federal savcılık, bankanın İran’a yönelik ekonomik yaptırımları deldiği gerekçesiyle kuruma altı farklı suçtan dava açmıştı. Davada taraflar en son ocak ayında dinlendi.
💾 Cep bilgisi: Borsa İstanbul’da seans bitmeden önce gelen haber ilk etapta “cezai kovuşturmaya olanak sağlayan alt mahkeme kararının iptali” olarak ilan edildi. Bu gelişme ile bankanın hisse senedi fiyatı %9,9 oranında artarak 12,55 TL oldu.
Thodex'in kurucusu Türkiye'ye iade ediliyor
Thodex'in kurucusu Fatih Özer'in Türkiye'ye iadesi için harekete geçildi

Arnavutluk Yüksek Mahkemesi’nin iade kararını onaylamasının ardından kripto para borsası Thodex’in kurucusu Faruk Fatih Özer’in Türkiye’ye getirilmesi için harekete geçildi. 30 Ağustos 2022’de Arnavutluk’ta yakalanan Özer, 40 bin 562 yıl hapis istemiyle yargılanıyordu.
💾 Cep bilgisi: Özer hakkında, "suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve yönetme, bilişim sistemleri, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık, tacir veya şirket yöneticileri ile kooperatif yöneticilerinin dolandırıcılığı, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama" suçlarından yakalama kararı çıkartılmıştı. Özer ayrıca, Interpol tarafından kırmızı bültenle aranıyordu.
💉 Hatırlatma dozu: 2021 yılının en büyük kripto para dolandırıcılıklarından biri olarak bilinen Thodex vurgununda yaklaşık 400 bin insanın 356 milyon TL’den fazla parası dolandırılmıştı.
Online tahsilat ve açık bankacılıkta yenilikçi çözümler: Finrota

Türkiye’de 3000’den fazla büyük markaya online tahsilat ve açık bankacılık ürünleriyle hizmet veren Finrota, kullanıcılarının hayatını kolaylaştıran finansal teknoloji çözümleriyle sektöre öncülük etmeye devam ediyor.
Ürünleri ve avantajları neler?
- Online tahsilat sistemi Netahsilat; bayi, alt bayi, abone ve müşterilerden tek ekran üzerinden ödeme almayı kolaylaştırıyor. Türkiye’de sanal POS hizmeti veren 20 banka ve üç ödeme kuruluşuna entegre Netahsilat ile tahsilatlarınız ERP/muhasebe sistemlerinize kolayca aktarılıyor.
- NetEkstre ile tüm banka hesap hareketlerinizi ve bakiyelerinizi tek panel üzerinden online olarak görüntüleyebilirsiniz. Tüm hesap hareketlerinizi ortak bir veri yapısına çevirerek kategorize eder, raporlar ve ERP/muhasebe sistemlerinize aktarabilirsiniz.
- Tüm POS hareketlerini tek ekrandan görüntüleyebileceğiniz Posrapor ile tahsilatlarınızı takip ederek işlemlerinizi muhasebe sistemlerinize hemen aktarabilirsiniz.
- Doğrudan borçlandırma sistemi E-DBS ile fatura ödeme talimatlarınızı ve limit takip işlemlerinizi tek panelde görüntüleyebilirsiniz.
- Toplu Ödeme Sistemi (TÖS) ile firmaların EFT, Havale, SWIFT gibi toplu para transferi işlemlerini birden fazla banka ve hesaba tek seferde yapabilirsiniz.
Finrota ürünleriyle ilgili detaylı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.
Beklentiler stabil
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), nisan ayı Piyasa Katılımcıları Anketi'nin sonuçlarını yayımladı.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), nisan ayı Piyasa Katılımcıları Anketi'nin sonuçlarını yayımladı. Finansal sektörden 28, reel sektörden 4 ve profesyonellerden 8 kişinin katıldığı anketin sonuçlarına göre yıl sonu TÜFE beklentisi %37,77 oldu. 12 ay sonrası TÜFE beklentisi ise %31,63'ten, %31,02'ye geriledi.
Nisan ayı anketinde USD beklentilerinde yükselişin olduğu gözlemlendi. Öyle ki; bir önceki anket döneminde 22,91 olan yıl sonu USD kuru beklentisi nisan ayında 23,15'e yükseldi. 12 ay sonrası kur beklentisi ise 23,52 oldu.
Anketin sonuçlarına göre 2023 yılı için Türkiye ekonomisine ilişkin büyüme beklentisi %3,5 olurken, cari açık beklentisi ise 37,8 milyar USD olarak açıklandı.
Öte yandan: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tüketici güven endeksinin nisan ayında bir önceki aya göre %9,2 artarak 89,8'e yükseldiğini açıkladı. Endeks, Ağustos 2018'den bu yana en yüksek seviyede yer almakla birlikte hâlâ eşik değer olan 100'ün altında seyrediyor.
Tarımsal girdi enflasyonu %70
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), şubat ayı tarımsal girdi fiyat endeksi verilerini açıkladı

Veri setine göre, endekste aylık artış oranı %1,2; yıllık artış oranı ise %70,0 olarak gerçekleşti. Bu dönemde, tarımda kullanılan mal ve hizmet endeksindeki yıllık artış oranı %67,8 olurken, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmet endeksindeki yıllık artış oranı %87 oldu.
💾 Cep bilgisi: TÜİK tarafından aylık bazda yayımlanan endeks çiftçilerin tarımsal faaliyetlerini gerçekleştirmek için gerek satın aldıkları girdilerin maliyet değişkenliğini izlemeyi hedefliyor.
Veriyle birlikte yıllık girdi enflasyonundaki düşüş serisi beşinci ayına taşındı. Eylül 2022’de %138,2 ile zirveyi gören göstergede son dönemlerin en sert düşüşü şubat ayı verilerinde yaşandı. Bu düşüşte enerji fiyatlarının şubat ayındaki aşağı yönlü hareketi başrolü oynuyor.
💾 Cep bilgisi: Endekste, enerji maliyetlerinin alt kalemleri arasında yer alan mazot kaleminde yıllık enflasyon eylül ayında %236,5 olarak ölçülmüştü. Aynı gösterge şubat ayında %39,3 oldu.
Yıllık girdi enflasyonunda düşüş trendi devam etmesine karşın, baz etkisi fiyat artışlarının birikimli etkisinin gözden kaçmasına yol açabiliyor. Endekste yıllık artış oranı %70 olmakla birlikte, iki yıllık birikimli artış oranının %207,7 olduğu görülüyor. Endeks genelinde iki yıllık bir zaman zarfında üç katı aşan maliyet artışının yarattığı baskı ise kendini gıda enflasyonunda gösteriyor. Veri, bu bağlamda manşet enflasyon açısından da büyük önem taşıyor.
Alt gruplara göre tarımsal girdi fiyat endeksi yıllık değişim oranları (%), Şubat 2023
Kaynak: TÜİK
Endeksin alt kalemlerinde yıllık artışın en düşük olduğu grup %37,3’lük oranı ile makine bakım masrafları oldu. Bu göstergede de baz etkisini içine iki yıllık birikimli enflasyonun %151,6 olduğu görülüyor. Yıllık bazda en yüksek artış oranı ise %109,2 ile diğer mal ve hizmetler olarak sınıflandırılan torba mal ve hizmetler grubunda.
Diğer Analizler
Enflasyonist baskıya ilişkin farklı analizler de yayımlanmış durumda.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, market fiyatlarına ilişkin analizlerini açıkladı. Başkan, ramazan ayında market fiyatlarında örneklem olarak kabul ettikleri 39 ürünün 30’unun fiyatlarında artış gözlemlediklerini ifade etti. Süt üreticisinin desteklenmesinin kırmızı et fiyatları için de önem arz ettiğini belirten başkan, ithalat yerine iç üretimin desteklenmesi gerektiğini ifade etti.
Kurumun çalışmasında, üretici ile market fiyatı arasındaki makas sıralamasında limonun %378,5 ile lider konumda olduğu görülüyor.
Seçilmiş Ürünlerde 17 Mart -17 Nisan 2023 Tarihi İtibariyle Üretici, Hal, Pazar ve Market Fiyatları (TL/kg)
Kaynak: TZOB
Türkiye Sınai Kalkınma Bankası’nın (TSKB) iştiraki olan TSKB Gayrimenkul Değerleme tarafından yayımlanan Bir Bakışta Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) Raporu’na göre OSB’lerde yıllık ortalama kira artışı %111 olarak gerçekleşti. Yıllık kira artış oranı Adana’da %189 olarak gerçekleşirken Denizli, %81 ile en az artış görülen il oldu. Bu durumun, ortalama geri dönüş sürelerini de uzattığının ifade edildiği metinde, ülke genelinde OSB’lerdeki geri dönüş süresi ortalamasının 18 yıl olduğu belirtiliyor.
Batı ülkeleri için enflasyon ve faiz beklentileri
Enflasyon verilerinin birer birer açıklanmasının ardından Batı merkez bankalarının mayıs ayı toplantılarında alacağı kararlara ilişkin beklentiler son halini alıyor.

Enflasyon verilerinin birer birer açıklanmasının ardından Batı merkez bankalarının mayıs ayı toplantılarında alacağı kararlara ilişkin beklentiler son halini alıyor. Genel beklenti ECB, BoE ve Fed'in mayıs ayı toplantılarında 25 baz puanlık artış yapmaları yönünde.
Avro Bölgesi
Avrupa İstatistik Ofisi (Eurosstat), Avro Bölgesi mart ayı tüketici enflasyonuna ilişkin nihai verileri yayımladı. Veri setine göre Avro Bölgesi'nde manşet enflasyon mart ayında aylık bazda %0,9 artışla yıllık bazda %6,9 seviyesine geriledi. Bölgede gıda ve enerji hariç çekirdek enflasyon ise mart ayında da yükselişini sürdürerek %5,7 ile tüm zamanların en yüksek seviyesini kaydetti.
💾 Cep bilgisi: Gıda ve enerji grubu hariç hesaplanan çekirdek enflasyon, Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB), para politikasını belirlerken en çok dikkat ettiği gösterge olarak öne çıkıyor.
Faiz beklentileri: Uluslararası yatırım bankası Goldman Sachs, ECB için nihai politika faizi beklentisini, enflasyonun hâlâ çok güçlü olduğunu söyleyerek %3,5'ten %3,75'e yükseltti.
- Geçtiğimiz günlerde Bloomberg tarafından düzenlenen anketten de, ECB'nin önümüzdeki üç toplantısında toplam 75 baz puan faiz artırarak nihai politika faizini %3,75'e çıkarması beklentisi çıkmıştı.
Birleşik Krallık
Birleşik Krallık Ulusal İstatistik Ofisi, ülkede manşet enflasyonun mart ayında aylık bazda %0,8 artışla yıllık bazda %10,1 seviyesine gerilediğini duyurdu. Enflasyonun mart ayında tek haneli düzeylere inmesi bekleniyordu.
Ülkede çekirdek enflasyon ise mart ayında yıllık bazda %6,2'de sabit kalarak güçlü seyrini sürdürdü.
💾 Cep bilgisi: Geçtiğimiz günlerde şubat ayı istihdam verisiyle birlikte açıklanan yıllık ücret artışlarının beklentinin üzerinde gerçekleşmesi ve bugün de enflasyonun beklentilerin üzerinde gelmesiyle birlikte Bank of England'ın mayıs ayı toplantısında 25 baz puanlık faiz artışı yaparak politika faizini %4,5'e yükseltmesine kesin gözüyle bakılıyor.
ABD
Atlanta Fed Başkanı Raphael Bostic, Fed'in faiz oranları bir kez daha yükseltmesinden yana olduğunu söyleyerek, enflasyonu kontrol altına almak için faizlerin bir süre %5'in üzerinde tutulabileceğinden bahsetti.
💾 Cep bilgisi: Fed fonlama faizi şu anda %4,75-5 seviyesinde yer alıyor. Bankanın mayıs ayı toplantısında son kez 25 baz puanlık bir artış yaparak fonlama faizini %5-5,25 seviyesine çıkarması ve ardından "bekle, gör" politikasını uygulaması bekleniyor.
Geçtiğimiz günlerde Reuters'a konuşan ve Fed'in en şahin üyesi olarak bilinen St.Louis Fed Başkanı James Bullard ise Fed'in enflasyonla mücadele etmek adına yapacağı daha çok iş olduğunu ve faiz aralığının %5,5-5,75 seviyesine yükseltilmesi gerektiğini söylemişti. Bullard'ın bu yıl FOMC üzerinde oy hakkı olmadığını da belirtelim.
• Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2022 yılının dördüncü çeyreğine ilişkin hanehalkı yurt içi turizm verilerini açıkladı. Veri setine göre dördüncü çeyrekte yerli turistlerin seyahat harcamaları yıllık bazda %65,8 artarken, bir veya daha fazla geceleme kaydı ile ülke içinde yaptıkları toplam seyahat sayısı %18,6 azaldı. Veriye yıllık perspektiften bakıldığında 2022 yılında bir önceki yıla göre toplam seyahat sayısı %0,8, geceleme sayısı ise %7,0 azalırken, toplam seyahat harcamaları %96,7 artış gösterdi.
• Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO), Twitter üzerinden paylaşılan bir video ile Karadeniz gazının Filyos Doğal Gaz İşleme Tesisi'ne getirildiğini duyurdu.
• Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat), Avrupa Birliği ülkelerinin doğal gaz tüketiminin Ağustos 2022- Mart 2023 döneminde, önceki 5 yılın aynı dönemine göre %17,7 azaldığını duyurdu.
💉 Hatırlatma dozu: Avrupa Birliği, enerji kriziyle mücadele için doğal gaz tüketimini %15 azaltma kararı almıştı.
• Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF), %96,6 hissesine sahip olduğu Adabank A.Ş.'yi 14.kez satışa çıkardı. Satışa sunulan hisselerin tümü içi muhammen bedel 210 milyon TL olarak belirlendi.
💾 Cep bilgisi: 24 Mayıs Salı günü düzenlenecek ihaleye Ahlatcı Holding'e bağlı olan AHL Ahlatcı Finansal da katılacak.





