21 Kasım Salı gününden herkese merhaba.
J.C.R. Licklider ve Robert Taylor liderliğinde ABD Savunma Bakanlığı'nın İleri Araştırma Projeleri Ajansı (DARPA) için geliştirilen bilgisayar ağı ARPANet üzerindeki ilk kalıcı bağlantı, UCLA'daki bir bilgisayar ile Stanford Araştırma Enstitüsü'ndeki bir bilgisayar arasında 1969 yılında bugün kuruldu. ARPANet'in modern internetin temelini oluşturduğunu düşündüğümüzde bu, bu bağlantının bugün "İnternet" olarak isimlendirdiğimiz şeyin "ilk bağlantısı" olduğu anlamına geliyor.
- Bugün bültende: Apple'dan iPhone'lar için RCS desteği, Microsoft'un yeni yapay zeka duyurularına ev sahipliği yapan Ignite etkinliği ve daha fazlası bültende sizleri bekliyor.
- Günün Hikayesi: Son birkaç günün neredeyse konuşulan tek konusu olan OpenAI-Sam Altman dramasının detayları ise Günün Hikayesi kanalında.
Keyifli okumalar,
İrem
QuandoHer salı ve cuma girişimcilik ve teknoloji ekosistemlerinden öne çıkan gelişmeler, paradigma değişimleri, inovasyon trendleri ve dijital dönüşüm e-posta kutunda.

• Apple, önümüzdeki yıl iOS'a RCS desteği geleceğini duyurdu. Bu, iPhone kullanıcılarının Android cihaz sahibi kişilerle mesajlaşırken de yüksek kaliteli fotoğraf ve video alabileceği, konum paylaşabileceği ve okundu bilgisini görebileceği anlamına geliyor.
• Avrupa Komisyonu sözcüsü Johannes Bahrke, komisyonun artık X'te reklam vermeyeceğini açıkladı. "Son haftalarda çeşitli sosyal medya platformlarında dezenformasyon ve nefret söyleminde endişe verici bir artış gördük," diyen Bahrke, tedbirin yalnızca reklamlara ilişkin olduğunu da sözlerine ekledi.
- Bir adım geriden: AB, Hamas'ın İsrail'e düzenlediği saldırının ardından platformda yayılan dezenformasyon nedeniyle X'in birliğin çevrimiçi kurallarına uyumuna yönelik soruşturma başlatmıştı.
- Bununla birlikte: X'in sahibi Elon Musk'ın Yahudi karşıtı bir komplo teorisini desteklemesinin ardından Apple, IBM, Disney ve Warner Bros. Discovery de platforma reklam vermeyi durdurduklarını açıkladı.
• X, LinkedIn rakibi iş arama platformu X Job Search'ün web sürümünü kullanıma sundu. x.AI, Tesla, SpaceX ve Neuralink dahil olmak üzere çeşitli şirketlerden iş ilanlarını gösteren platformun iOS ve Android'e gelmesi planlanıyor.
• TikTok; Spotify, Apple Music ve Amazon Music entegrasyonunu duyurdu. Buna göre kullanıcılar sosyal medya platformunda dinledikleri şarkıları artık abone oldukları müzik platformundaki çalma listelerine ekleyebilecekler.
• WhatsApp’a ait sohbet, fotoğraf ve video yedeklemeleri Aralık 2023’ten itibaren Google Drive depolama alanında yer kaplayacak. Karar, 2024’ün ilk yarısından itibaren kademeli olarak tüm Android cihazları etkileyecek.
• Avrupa Komisyonu, Adobe'nin Figma'yı satın almak için yaptığı 20 milyar dolarlık teklif için itiraz bildirisi yayımladı. Ağustos'ta anlaşmaya yönelik başlatılan soruşturmanın ardından gelen itirazda Komisyon, Adobe'nin Figma'yı satın almasının Adobe'yi vektör ve raster düzenleme araçları pazarında rekabetçi bir güç hâline getirmesinin "önemli ölçüde muhtemel" olduğunu belirtti.
Bir Silikon Vadisi draması: OpenAI ve Sam Altman
OpenAI'ın sürpriz bir kararla CEO Sam Altman'ı görevden alması ve akabinde yaşananlar.

Yapay zeka, geride bıraktığımız yılda en çok konuştuğumuz konuların başında geliyor. Bir yandan yapay zekanın ne yönde geliştiğini ve gelişeceğini merakla takip ederken bir yandan da hükümetlerin kontrolsüz bırakıldığında çok tehlikeli sonuçlar doğurabilecek olan bu teknolojiyi regüle etme çabalarına tanıklık ediyoruz.
Konu yapay zeka olduğunda hepimizin aklına gelen ilk isim ise popüler sohbet robotu ChatGPT'nin arkasındaki isim olan OpenAI. ChatGPT'nin yakaladığı başarı ile Google ve Meta gibi şirketleri yapay zekaya yönlendiren, Microsoft'tan aldığı ve 13 milyar dolar olduğu konuşulan yatırım ile adından sık sık söz ettiren OpenAI, 80 milyar dolarlık değeri ile liderliğe oynuyor.
Tabii, teknolojiye ve dünyaya yön veren bu boyuttaki şirketlerin CEO'ları da bir nevi "ünlü" muamelesi görüyor. Elon Musk'tan Mark Zuckerberg'e, Jeff Bezos'tan Steve Jobs ve şimdi de Tim Cook'a; bir bakıma "maskot" diyebileceğimiz bu isimler, sahibi veya CEO'su oldukları şirketlerin "yüzü" olmak gibi bir sorumluluğu da üstleniyor.
OpenAI içinse bu isim Sam Altman olarak karşımıza çıkıyor. Daha doğrusu, çıkıyordu.
ABD Kongresi'nde verdiği ifadeyle yapay zeka sektörü genelinde bir "sözcü" olduğunu hissettiren, geçtiğimiz ay Birleşik Krallık'ta düzenlenen ve türünün ilk örneği olması açısından oldukça önem arz eden Yapay Zeka Güvenliği Zirvesi'nde teknoloji ve dünya liderleriyle biraraya gelen, son olarak da OpenAI'ın ilk geliştirici konferansı DevDay'de sahne alan Altman, kariyerinin zirvesinde herkes tarafından tanıdık bir simaya dönüştüğü sırada 17 Kasım'da ani bir şekilde CEO'luk görevinden alındı.
Konuya ilişkin açıklamada Altman'ın, samimi olmadığı ve şirketi yönetmekteki yetkinliğine güvenlerinin kalmadığı gerekçesiyle Yönetim Kurulu kararı ile görevine son verildiği belirtildi. Altman'ı takiben OpenAI'ın başkanı ve kurucu ortağı Greg Brockman da istifa ettiğini duyururken baş teknoloji sorumlusu Mira Murati geçici süreliğine CEO koltuğuna atandı.
Neler yaşandı?
Haber, Silikon Vadisi'nde kelimenin tam anlamıyla darbe etkisi yarattı. Öyle ki şirketin en büyük yatırımcısı konumundaki Microsoft'un dahi basın açıklaması yapılmadan yalnızca birkaç dakika önce durumdan haberdar edildiği; OpenAI çalışanlarının yaşanacaklara ilişkin herhangi bir fikirlerinin olmadığı aktarıldı.
Asıl drama ise Sam Altman'ın görevden alınmasının ardından başladı.
Altman ve Brockman'ın ardından şirketin Araştırma direktörü Jakub Pachocki, yapay zeka risk değerlendirme başkanı Aleksander Madry ve uzun süredir araştırmacı olan Szymon Sidor'un da istifa ettiği açıklandı. Pek çok OpenAI çalışanı sosyal medya üzerinden Altman'a desteklerini gösterirken asıl baskı yatırımcılardan geldi. Konu hakkında bilgi sahibi kişiler, Microsoft başta olmak üzere yatırımcılar Tiger Global ve Thrive Capital'ın Altman'ın yeniden CEO koltuğuna getirilmesi için Yönetim Kuruluna baskı yaptığını; Sequoia Capital'ın da Altman ile temas hâlinde olduğunu söyledi. Buna göre, Microsoft CEO'su Satya Nadella ile Sequoia'nın, OpenAI'a geri dönmek ya da yeni bir girişim kurmak gibi bundan sonra yapacakları her şeyde Altman ve Brockman'ı desteklediği aktarıldı.
Bundan çok kısa bir süre sonra ise Altman'ın yeni bir girişim için harekete geçtiği haberi manşetlerde yerini almaya başladı. Buna göre, Altman ve Brockman yeni bir yapay zeka girişimini hayata geçirmek için yatırımcılarla görüşmelere başlamıştı. Söz konusu girişimin doğasının ne olacağı tam olarak bilinmese de etrafta dolaşana söylentiler, Altman'ın OpenAI gibi büyük dil modeli şirketleri için maliyetleri azaltma potansiyeline sahip yeni çipler tasarlama fikriyle çip tasarımcısı Arm da dahil yarı iletken sektöründen yöneticilerle görüşmeye başladığı yönündeydi. Dahası, yeni bir girişim kurması hâlinde pek çok OpenAI çalışanının Altman'ın peşinden gideceği ifade ediliyordu.
- Birkaç hafta önce Altman'ın, Apple'ın eski tasarım şefi Jony Ive ile "yapay zekanın iPhone'unu" tasarlamayı planladığı yönünde haberler çıkmıştı. Ayrıca, "iris biyometrik kripto para projesi" olarak tanımlanan Worldcoin isimli bir girişimi bulunan Altman, yakın zamanda ilk ürünü "AI Pin"i tanıtan Humane'in de en büyük hissedarı.
Böylece, Yönetim Kurulunun, görevine son verdikten yalnızca bir gün sonra Altman'ı geri almak için konuşmalara başladığı bildirildi. Kurulun Altman'ın geri dönmesi için prensipte anlaştığı belirtilse de söylentiler, Altman'ın geri dönme konusunda karasız olduğu ve önemli yönetim değişiklikleri isteyeceği yönündeydi.
Derken Microsoft CEO'su Satya Nadella, dün sürpriz bir hamleyle Altman ve Brockman'ın Microsoft tarafından işe alındığını; ikilinin Microsoft'ta yeni bir ileri yapay zeka araştırma ekibine liderlik edeceğini duyurdu. Bu sırada OpenAI da boş durmadı ve Twitch'in eski yöneticisi Emmett Shear'ın Mira Murati yerine vekaleten CEO'luğa getirildiğini açıklayarak şirkete üç gün içinde üçüncü CEO'sunu atamış oldu.
- Pazartesi günü borsa açılmadan önce krize bir çözüm bulması gereken Microsoft'un Altman ve Brockman'ı işe alma hamlesi, şirketin olaylar durulana kadar aldığı geçici bir çözüm olarak değerlendiriliyor.
Son durum ne?
Dün akşam çıkan son haberlere göre yüzlerce OpenAI çalışanının Kurulu, Altman ve Brockman'ın Microsoft'ta liderlik edeceği yapay zeka araştırma ekibine katılmakla tehdit ettiği bildirildi. Wired ve gazeteci Kara Swisher tarafından OpenAI Yönetim Kuruluna gönderilen bir mektupta, toplam 770 çalışanı bulunan OpenAI'ın 500'den fazla çalışanının, "Microsoft, katılmayı seçmemiz hâlinde bu yeni iştirakte tüm OpenAI çalışanları için pozisyonlar olduğu konusunda bize güvence verdi" ifadelerine yer verdiği aktarıldı.
- Şirketin güvenlik lideri Lilia Weng, Yönetim Kurulunu çalışmalarını tehlikeye atmakla ve hem şirketi hem de misyonlarını "baltalamakla" suçlayan mektuba imza atan OpenAI çalışanlarının sayısının 23:00 itibarıyla 650'ye yükseldiğini ve "daha fazlasının geleceğini" söyledi.
- Dahası, Altman'ın görevden alınmasına öncülük ettiği belirtilen OpenAI baş bilim insanı Ilya Sutskever da taraf değiştirmiş gibi duruyor. Mevcut durumla ilgili bazı pişmanlıkları olduğunu, niyetinin OpenAI'a zarar vermek olmadığını ifade eden Sutskever'in isminin de mektuba imza atanlar arasında yer aldığı aktarılıyor.
Öte yandan, Altman cephesinde de sular durulmuşa benzemiyor. Altman'ın OpenAI yatırımcıları ve Brockman ile birlikte şirkete geri dönmek için bir yol bulmaya çalıştığı; Yönetim Kurulu üyelerinin kenara çekilmesi hâlinde geri dönmeye hâlâ istekli olduğu belirtiliyor.
Bu yazıyı noktaladığımız 21 Kasım gecesi itibarıyla OpenAI dramasında yaşananlar başlıca bu şekilde; ancak sabah uyandığımızda bu durum değişmiş de olabilir, açıkçası bilemiyoruz. Emin olduğumuz bir şey varsa o da bu işin henüz bitmediği.
Neler olacağını görmek için patlamış mısırlarımız hazır bir şekilde bekliyoruz.

Titanik kazasına neden olan buzdağı
• Leeds Üniversitesinden araştırmacılar, Avrupa Uzay Ajansı'nın (ESA) Copernicus Sentinel-1 Dünya izleme uyduları tarafından çekilen görüntüleri kullanarak büyük bir buzdağının ana hatlarını 0,01 saniyede haritalayabilen bir sinir ağı geliştirdi. "U-net" isimli model, buzdağlarının haritasını insanlardan 10 bin kat daha hızlı bir şekilde, %99 doğruluk payıyla çıkarabiliyor.
- Neden önemli? Okyanus fiziğini, kimyasını, biyolojisini ve elbette denizcilik operasyonlarını etkileyen buzdağlarının yerlerini ve boyutlarındaki değişiklikleri takip etmek ne kadar suyun eriyerek denize karıştığını tespit etmek açısından önemli.
• Microsoft, Ignite etkinliğinde yapay zekaya ilişkin önemli duyurularda bulundu. ChatGPT destekli yapay zeka sohbet robotunun adını Copilot olarak güncellediğini bildiren Microsoft, kendi yapay zeka çipini geliştirmek üzere çalışmalara da başladığını duyurdu.
- Dahası: Etkinlikte yapılan duyurular arasında kullanıcıların Copilot Studio ile kendi yapay zeka sohbet robotlarını oluşturabileceği, şirketin sanal gerçeklik dünyası Mesh'in Teams'e entegre edileceği ve planlama sürecini kolaylaştıracak Microsoft Planner isimli bir uygulamanın geleceği de yer alıyor.
• Meta CEO'su Mark Zuckerberg, Facebook ve Instagram'a eklenecek yeni yapay zeka özelliklerini tanıttı. Şirketin görüntü oluşturmak için temel modeli olan Emu üzerine inşa edilen özelliklerden ilki "Emu Edit" kullanıcıların paylaştıkları görüntüler üzerinde "metin girdisine dayalı" bir şekilde düzenleme yapmalarını sağlarken ikinci özellik olan "Emu Video" da metin komutu ve referans görüntüler ile video oluşturulmasını mümkün kılacak.
• Reuters tarafından görülen belgelere göre Almanya, Fransa ve İtalya; yapay zekanın regülasyonunun hem büyük hem de küçük yapay zeka sağlayıcıları için bağlayıcı gönüllü taahhütlerden yana olmasına ilişkin anlaşmaya vardı.
- Bir adım geriden: Haziran'da Avrupa Parlamentosu, yapay zekanın yol açabileceği güvenlik risklerinin inovasyonun engellenmeyeceği şekilde önlenmesi için bir "Yapay Zeka Yasası" sunmuş ve kuralların ABD merkezli büyük sağlayıcılar için bağlayıcı olmasını önermişti. Almanya, Fransa ve İtalya ise bunun güvenlik sorunları yaratabileceğini savunarak kuralların herkes için bağlayıcı olması gerektiğini söylemişti.
• Universal Music, Concord Music Group ve ABKCO Music, Google destekli yapay zeka şirketi Anthropic'in yapay zeka modellerinin eğitiminde telif hakkıyla korunan şarkı sözlerini kullanmasını engellemek amacıyla mahkemeye başvurdu. Şirketler, şarkı sözlerinin çoğaltılmasını veya dağıtılmasını engellemek için bir ihtiyati tedbir kararı çıkarılmasını talep ediyor.
• Discord, bu yılın başlarında test etmeye başladığı yapay zeka sohbet robotu Clyde'ı kapatıyor. Discord kullanıcıları, neden kapatıldığına ilişkin herhangi bir bilgi paylaşılmayan Clyde'ı 1 Aralık itibarıyla kullanamayacak.
Dünyaya öncülük edin: Yeni BMW 5 Serisi

Uzun yolculuklar için mükemmel yol arkadaşınızı buldunuz; karşınızda Yeni BMW 5 Serisi.
- Dinamik ve güçlü tasarım: Yeni BMW 5 Serisi, dinamik duruşuna katkı sağlayan uzun kaput tasarımı ve siyah panoramik cam tavan; güçlü bir tavır kazandıran yüksek omuz çizgisi; sportif karakteri vurgulayan BMW Böbrek Izgarası tasarımı; ikonik 4 segmentli adaptif LED farlar ve geleceğe ilham veren inceltilmiş yeni arka aydınlatma tasarımıyla öne çıkıyor.
- Sadece sizin için: Standartları yeniden belirleyen iç tasarımda; çok fonksiyonlu butonlara sahip yeni direksiyon, yolculukları konsere dönüştüren Bowers&Wilkins Surround ses sistemi, işlevselliğiyle hayranlık uyandıran BMW Interaction Bar’da kendi modunuzu bulabileceğiniz farklı seçenekler ve elbette konforun ta kendisini sunan iç tasarım unsurlarıyla aradığınız her detayı en mükemmel şekilde sağlıyor.
- Parlak teknolojiler: Her zaman doğru şeritte ve doğru mesafede olmanızı sağlayan ve yarı otonom sürüşü mümkün kılan Sürüş Asistanı Professional ve gözlerinizi yoldan ayırmanıza gerek kalmadan en önemli bilgileri doğrudan görüş alanınıza yansıtan Head-Up display fonksiyonlu BMW Live Cockpit Professional ile gerçek bir yol arkadaşı olmaya hazır.
Meraklı bakışları üzerine toplayan Yeni BMW 5 Serisi’ni bu bağlantıyı ziyaret ederek keşfedebilir ve kendi yol arkadaşınızı tasarlayarak şu bağlantıdan rezerve edebilirsiniz.

• Havacılık sektörü odağında "SAF" isimli, fosil yakıtlara oranla karbon salımını %75 azaltan sürdürülebilir yakıt geliştiren Amsterdam merkezli SkyNRG, Macquaire Asset Management’in Green Investment liderliğinde gerçekleşen yatırım turunda 175 milyon avro yatırım aldı. Girişim, yeni yatırımı 2030 yılına kadar Avrupa ve ABD'de tesis kurmak için kullanacak.
• Endüstriyel üretim yapan şirketler odağında dijital endüstriyel üretim yazılımları geliştiren ABD merkezli Divergent Technologies, Hexagon AB tarafından yönetilen Seri D turunda 230 milyon dolar yatırım aldı. 100 milyon doları Hexagon AB'den gelen yatırım ile girişimin şu ana kadar aldığı yatırım miktarı 770 milyon dolara ulaştı.
• İşletmeler ve bankalar için blok zinciri tabanlı ödeme çözümleri ve finans altyapısı geliştiren Londra merkezli fintech Fnality, Goldman Sachs ve BNP Pariba liderliğindeki Seri B turunda 77.7 milyon sterlin yatırım aldı. Girişim, aldığı yatırımı dünyada ilk olduğunu söylediği küresel likidite ekosistemini kullanıma sunmak için kullanacak. Sistem ilk etapta CAD, EUR, GBP, JPY VE USD ile kullanılabilecek.
• Üreticilerin ürünlerini alıcıya ulaştırırken tek kullanımlık plastiklerdense 40 defa kullanılabilen depozitolu cam şişeleri kullanmasını mümkün kılan Fransa merkezli girişim Le Fourgon, Seri A turunda melek yatırımcılar, Teampact, Id4 ve La Poste Ventures Fund'dan 10 milyon dolar yatırım aldı. Girişim, yani yatırımla farklı pazarlara açılmayı, ekibini büyütmeyi ve ürün seçkisini genişletmeyi hedefliyor.
• İnsan idrarından organik tarım için bitki biyostimülantları elde eden Fransa merkezli biyoteknoloji girişimi Toopi Organics, AB'nin derin teknoloji girişimlerine yatırım yapan fonu EIC Accelerator'dan 2,4 milyonu bul yıl sağlanacak; 6 milyonu ise hisse senedi ile 2025'te verilecek şekilde 8.4 milyon avro yatırım elde etti.
- Hedef: Geçtiğimiz yıl Seri A yatırım turunda 16 milyon avro yatırım alan girişim, yeni yatırımı Fransa, Belçika, Hollanda, Almanya, İspanya, Portekiz ve İtalya'da testlerin ölçeğini genişletmek için kullanacak.





