Dönem: 1920'ler. Yer: Atlantic City.
ABD’deki içki yasağı sürecini ele alan Boardwalk Empire dizisini hatırlarsınız. Yasağın nasıl başladığını ve toplumu nasıl şekillendirdiğini işleyen dizi, dönemi hükümet politikalarından toplumun tepkilerine çok farklı katmanlarda mercek altına alıyordu.
O zamanlar, içki üretimi ve dağıtımına getirilen yasağın en belirgin yan etkisi karaborsanın büyümesi olmuştu. Kaçakçılık, gizli gizli içki servis eden mekanlar ve yeraltı içki fabrikaları giderek artmıştı. Dizinin ana karakterlerinden Nucky Thompson gibi yasağı fırsat bilerek dönemin organize suç örgütlerine liderlik eden isimler, yürüttükleri faaliyetlerle ahlak, kanun, suç ve ceza gibi kavramlara meydan okumuşlardı.
Yasağın bir de otoriteler cephesindeki yansımaları vardı: Bir tarafta yetkililerle kaçakçılar arasındaki kedi-fare oyunu, diğer tarafta devlet kurumlarında artan yolsuzluklar.
Yetkililer ile yasağa karşı çıkan vatandaşlar arasındaki gerilime de dizide sık sık değiniliyordu. Vatandaşların içki tüketme haklarının ihlali olarak gördükleri bu yasağa karşı gösterdikleri net ve sert tavırla yasağın yol açtığı toplumsal karmaşa da yükselmişti. Böylece hükümetin bireylerin davranışlarını düzenlemedeki rolü de masaya yatırılmıştı. Tarihsel olayları, kurgulanmış karakterler üzerinden sosyolojik, ekonomik ve politik yönleriyle anlatan Boardwalk Empire, geçmişe tuttuğu aynayla içki yasağı sürecini birçoklarımız için daha anlaşılabilir kılıyordu.
Bugün apéro’da, ABD toplumu ve kültürü üzerinde kalıcı bir etki bırakan içki yasağı sürecini hatırlıyoruz. Ardından bir grup yeme-içme meraklısının Bomonti’de buluştuğu bir akşamda içtikleri rom ve rom bitişli biralara dair tadım notlarını kurcalıyoruz. Rehberimiz, Çağlar Avcı.
Not: Bu sayıda yer alan hiçbir üreticiyle ticari bir bağımız olmadığını ve sayının reklam amacı gütmediğini belirtmek isteriz. Bu arada, 18 yaşından büyük bireylerin damak tadına uygundur.
Afiyetler,
Reyhan
Biracılığın yeniden doğuş hikayesi ve ABD'deki içki yasağı dönemi
Son yüzyılda ABD’deki dibe vuruş ve yeniden doğuş süreci ile her dönem sosyolojik, ekonomik ve kültürel açısından kendi tarihini yazan “bira kitabının” küçük bir bölümü.

Yazı: Çağlar Avcı
Maltlanmış arpanın su ile karıştırılıp maya aracılığıyla fermente edilmesi ile meydana gelen bira, dünya tarihindeki birçok önemli buluş, politik ve sosyal gelişme gibi devlet kurumları için önemli bir gelir kaynağı yaratıyor. Uzun yıllar boyunca farklı toplumsal sınıflarda yeri doldurulamaz bir besin kaynağı olarak kullanılıyor.
Kimi zaman kuşaklar arası değişimler, kimi zaman da göçler aracılığıyla aktarılan temel bilgi ve reçeteler, farklı coğrafyaların özellikleri ve buralara özgü hammaddeler ile birleşerek görünüm ve tat olarak onlarca farklı türlerin ortaya çıkmasına olanak tanıyor.
Ancak bira üretimi savaşlar, kıtlık ya da siyasi yasaklar sebebiyle belli dönemlerde sekteye uğruyor. Bu duraklamaların yakın geçmişteki en akılda kalıcı örneklerinden biri ise 1920-1933 yılları arasında Kuzey Amerika’da uygulanan, “Prohibition” olarak de bilinen “Büyük Alkol Yasağı.”

31 Ocak 1931’de Broad Street, New Jersey’de çekilen o meşhur fotoğraf
Yeni kıta ve yepyeni bir sektör
Amerika’nın keşfinin ardından İngiliz, Alman ve İrlandalı göçmenlerin beraberinde getirdikleri bira üretim teknikleri ve reçeteleri ile 1650’li yıllar, bira tarihinin önemli süreçlerinden biri olarak kayıtlara geçiyor.
Yeni kıtadaki ilk biranın, 1587 yılında Virginia sömürgecileri tarafından üretildiği biliniyor. Ticari amaçlı ilk bira evi ise 1612’de bugünkü New York, eski adı ile New Amsterdam’da Adrian Block ve Hans Christian tarafından açılıyor. George Washington, Thomas Jefferson gibi başkanların evlerinde kendi biralarını ürettirdikleri bilinse de 1800 yılı öncesine dair pek kayıt yok. Ancak 1810 yılında ülkede yaklaşık 140 farklı bira üretim tesisi olduğu tahmin ediliyor.
Altının yoğun rağbet gördüğü, sanayideki gelişmelerin toplum refahı ve gelir seviyelerini artırdığı 1850’li yıllarda önemli bir besin kaynağı olarak da görülen bira, Alman göçmenlerin 1840’da lager üretimine başlaması ile ABD’de hızlı bir şekilde yayılmaya başlıyor.
Bu hızlı yayılmanın kaynağı ise biralarını tren yolları ile çevre eyaletlere dağıtmaya başlayan iki önemli üretici: Biri 1844’de Milwaukee’de kurulan “Pabst Brewing Company”, diğeri ise 1852’de St. Louis’de kurulan, birçok satınalma ve şirket birleşmesiyle günümüzde hacim bakımından dünyanın en büyük bira üreticisi konumuna yükselen AB Inbev’in AB’si, yani “Anheuser Bush.”

George Washington'ın "To Make Small Beer" başlıklı reçetesi, 1757. Kaynak: Courtesy New York Public Library
Büyük Alkol Yasağı adım adım geliyor
Yaşanan bu gelişmelerle tüketimi hızlı bir şekilde artan bira ve diğer alkollü içecekler, bazı toplumsal sorunları da beraberinde getiriyor. Geliri artan ve akabinde alkole daha fazla para harcayan orta gelirli ailelerin erkekleri, zamanlarının büyük bölümünü barlarda geçirmeye; ailelerine yeterince vakit ayırmamaya başlıyor. Sarhoş bir hâlde evlerine döndüklerinde ise aile içi şiddet, kavgalar ve huzursuzluk baş gösteriyor. Aşırı içki tüketimini toplumda alkolizmin yükselişine, sağlıklı bireylerin iş göremez hâle gelmesine ve dolayısıyla önemli bir işgücü kaybına bağlayanlar da oluyor.
Kadın derneklerinin başını çektiği gruplar, toplumda yükselen içki karşıtlığı ve konuyu bir oy potansiyeli olarak gören politikacıların da etkisiyle, 1920 yılında geçen 18. ABD Anayasası Değişikliği, ülkede tüm alkollü içkilerin üretimini ve ithalatını yasaklıyor.

Yasağın ticari etkilerine bakarsak kapanan binlerce bira üreticisi ve damıtımevi, satışa çıkardıkları ekipman ve arazileri ile gelecek yıllarda kendi hayatlarını idame ettirecek bir gelir kaynağı yaratmaya çalışıyor. Yeterli sermayeye sahip ve uzun dönemli strateji geliştiren birkaç üretici ise bu krizi bir fırsata çevirebiliyor. Pabst ve Anheuser-Busch bu yasak dönemini, üretim hatlarını açık tutmaya yetecek alkolsüz malt içeceği üretimine, pastorizasyon ve şişeleme hatlarının geliştirilmesine ve belki de en önemlisi, yatırımı kesmeden satın aldıkları ticari araçlar ile lojistik ağlarını iyileştirmeye çalışarak geçiriyor.
Bir yasak paradoksu
Bu dönemde pastacılık alanı için izin verilen malt şurubu, ev biracılığının ilk hammaddesi olarak tarihte yerini alıyor. Yine bu dönemde keşfedilen ve ülkemize gelmese de özellikle ABD’de sevilen bir içecek olan “Root Beer” şişe formunda tüketiciler ile buluşuyor. Prohibition öncesi biraların yaklaşık %85’i pub, bar ve restoranlar için üretilen fıçılarken yasak döneminde bira türevi içeceklerin %85 oranında şişelendiği de kayıtlarda geçiyor.
Bir başarı hikayesi mi, yoksa küçük üreticiyi bitiren acılı bir darbe midir bilinmez ama 1933 yılında yasakların kalkmasıyla %3.2 alkollü bira üretimine izin veren yeni yasanın ardından bazı bira üreticileri bu yeni döneme, üretim ve şişeleme hatlarını iyileştirmiş, lojistik ağlarını genişletmiş olarak, adeta saldırıya hazır birer yırtıcı edasıyla giriyorlar.
1920 öncesi dönemden ne üretim hattı ne de bir taşınmazı kalan küçük üreticiler ise zamanla farklı iş kollarında şanslarını deniyor. Bu dönemi daha az zararla atlatabilen büyük üreticiler ise zincirlerini kırıp tüm kıtada hakimiyetlerini artıracak “American Light Lager” türü açık renkli, karbonizasyonu yüksek, mısır ve pirinç eklenerek kolay içim sağlayan susuzluğu giderici biralar ile pazardaki hâkimiyeti ele geçiriyor.

Milwaukee, yasak sona erdiğinde ABD'nin bira üretim başkenti olarak kaldığı yerden devam ediyor.
Üretim hacmini artırıp ölçek ekonomisinde başarıya ulaşan bu firmalar, yaptıkları pazarlama yatırımları, etiket ve şişe tasarımları için reklam ajanslarına harcadıkları milyonlarca doların da etkisiyle 1980 yılına geldiğinde, satışı en yüksek ilk 5 marka olarak %80’lik pazar payına ulaşıyorlar. 1980 yılı ilginçtir ki aynı zamanda ABD tarihine üretici sayısının en az olup kişi başı bira ve içki tüketiminin en yüksek olduğu yıl olarak da geçiyor.
Ekibin en yenisi kraft bira filizleniyor
2000’lere ulaştığımızda, artık Annheuser Bush, Miller ve Coors’un pazar payı Kuzey Amerika’da %81’e ulaşıyor. Bu noktada her çıkışın bir de inişi olduğunu unutmamak gerekiyor.
1990’lu yıllarda filizlenmeye başlayan “kraft bira” akımı, temelini olabildiğince yakın yerlerden elde edilen hammaddelere ve küçük ölçekli, daha sürdürülebilir ve geleneksel biracılığı koruma amaçlı üretim metotlarına dayandırarak, bu oligopol piyasada kendine bir yer buluyor. Takip eden süreçte de her geçen yıl üretim hacmini katlayarak büyütüyor.
San Franciscolu Anchor Brewery’nin 1960’lı yıllarda, zarar etmek pahasına fabrikasını kapatmayarak geleneksel “steam” birasını üretmeye devam etmesi ile başlayan bu akımla küçük üreticiler, kısıtlı imkanlarını büyük bira devleri karşısında cesurca kullanabiliyor. Böylece zamanında çok da umursanmazken bugün ciddi birer rakip hâline gelebiliyorlar.
Gelelim bugüne...
Ev biracılığının önce serbest bırakılıp sonrasında hızla yükselmesi, tüketicinin gelişen damak paleti ve bilgi seviyesi ile biranın aslında ne denli zengin bir içecek olduğunu hatırlatıyor. Ünlü şeflerin ve yemek eleştirmenlerinin de zamanla biraya hak ettiği değeri vermesi ve iyi biraya yönelik artan talep, günümüzde ABD’de “kraft bira” üreticilerinin sayısının 8.400’e kadar ulaşmasına olanak tanıyor.
Kraft bira, %15’lik pazar payıyla litre bazında hâlâ hak ettiği seviyelerde olmasa da yerel ekonomiye ve turizme sunduğu katkı, büyük üreticileri daha iyi biralar üretmek için teşvik etmesi, pek görünür olmasa da sektöre pozitif etkilerinden.
Tadım defterinden notlar: Rom ve rom bitişli biralar
Portekiz'den İskoçya'ya, Karayip Adaları'ndan El Salvador'a. Geniş rom dünyasına göz atıyor, ardından biranın ne denli uç ve farklı lezzetlere sahip olabileceğini zihnimiz ve damaklarımızda canlandırıyoruz.

Yazı ve Fotoğraflar: Çağlar Avcı
Copita Tasting Society, ülkemizde bulunmayan farklı bira türlerini ve bunlarla birlikte ortak tat profillerine sahip damıtılmış içki, şarap, kahve, zeytinyağı gibi farklı lezzetleri, beraber tadıp yorumlarken hem tat reseptörlerimizi eğitmek hem de yeni lezzetleri deneyimlemek için oluşturduğumuz kolektif bir tadım grubu. Her yurt dışı seyahatinde bizimle ülkeye dönen bu farklı lezzetleri, onlara bu değeri verecek kişilerle paylaşıp üzerine sohbet etmek bambaşka bir deneyim.
Bu yazıda, Mart ayında yaptığımız “rom ve rom bitişli biralar” tadımına dair notlarımı sizinle paylaşmak istiyorum. Böylece biranın ne denli uç ve farklı lezzetlere sahip olabileceğini zihniniz ve damaklarınızda olabildiğince canlandırabilirsiniz.
Şubat 2019’daki ilk Copita buluşmamızın üzerinden tam 5 yıl ve 9 farklı tadım masası geçti. Tadılan onca farklı içki arasında rom, bugüne dek masamıza hiç konuk olmamıştı. Ta ki Coffee Department'ın kurucusu Metin’in (Benbasat), Güney Amerika kahve turundan getirdiği romları birlikte tatma teklifine kadar. Hâliyle dolaplar yeniden açıldı, birlikte tadılmayı bekleyen biralar çantaya atıldı ve hepsi birbirinden farklı Karayip romlarına ve yine rom bitişli biralara Marsel’in lezzetli lokumları eşlik ederken unutulmayacak bir gece yaşadık.

İdil Acar, Can Çakmakçı, Reyhan Ülker
Ev sahibimiz Marsel’in üretimhanesinde kısa bir tur attıktan sonra tadıma sadece spontane fermente biralar üreten İngiliz biraevi Crossover Blendery’nin "Tumult" yani “hengame” adını verdiği, 11 ay Fransız meşe ve 6 ay Plantation rom fıçılarında olgunlaşmış spontane fermente buğday birası ile başlıyoruz.
Tumult, buğday maltının dolgun damak hissini, ferahlatıcı ve sek bir bitişle dengeleyen %8 alkollü bir wild ale. Ardından, Portekizli üretici Dois Corvos’un Golden Visa’sını kokluyoruz. Madeira romu ve bourbon viski fıçılarında olgunlaştırılan %10.5 alkollü bu imperial stout, eklenen hindistan cevizi ve kakao ile burunda oldukça cüretkar bir bira ancak damakta, burunda verdiği zenginlikten çok da eser yok gibi. Fakat Dois Corvos, her halükarda Lizbon’a yapılacak bir turistik gezide ziyaret edilecek üreticiler arasına ekleniyor.

İdil
Sırada İskoçya’nın önemli viski bölgelerinden Highland’li Black Isle Brewing’in ürettiği Absolute Magnitude Rum Cask Edition var. Organik malt ve şerbetçi otu kullanılarak 9 ay rom fıçılarında olgunlaştırılan %10.9 alkollü bu pastry stout, damakta çikolatalı pasta hissiyatı bırakıyor.
Biralar arası geçişlerde damaklardaki ateşi harlamak için Bacardi’nin Amerikan meşesinde farklı baharatlarla olgunlaştırdığı Spiced ile adeta bir aroma bahçesine ışınlanıyoruz. Geri döndüğümüzde ise bizi bekleyen ciddi konuklar var.
Toronto’lu Bellwoods’un tarçın, zencefil, muskat ve farklı baharatlar ile 1 yıl rom fıçılarında olgunlaştırdığı Skeleton Key başımızı döndürüyor. Brewdog’un sadece 45.800 şişe ürettiği Abstrakt serisinden AB:20 uzun zamandır tattığımız en kompleks biralar arasında yerini buluyor. Kahve, yulaf ve süt eklenerek üretilen bir İngiliz Barley wine ile rom fıçılarında olgunlaştırılan imperial stout harmanı AB:20, %14.2 alkolün de etkisiyle şarap dolabında geçirdiği yaklaşık 8 yıla rağmen performansından hiçbir şey kaybetmiyor ve az sonra deneyeceğimiz romlara da sağlam bir temel oluşturuyor.

Rom, aslen şeker kamışı melası ya da suyunun önce fermente edilip sonra damıtılarak elde edilen ve yer yer fıçılarda olgunlaştırılan, kimi zaman sek, kimi zaman ise kokteyllerde tüketilen bir distile içki. İngilizlerin uzun yıllar hüküm sürdüğü Karayip coğrafyasında uzun yıllar boyunca bölgenin neredeyse tek ihracat kalemi olan ve imparatorluğun zenginleşmesine katkı sağlayan bu içki, bugün bir İskoç viskisi kadar katı kurallar ile belli standartlara bağlı olarak üretilmese de özellikle butik üreticilerin katkısı ile azalan popülaritesini yeniden kazanmaya başlıyor. Sırada her ülkenin kendi standartlarında ürettiği romların farklı çeşitleri var.
Cihuatán, ilhamını adını verdiği vadiden alan ve daha çok kahve üretimi ile tanıdığımız El Salvador’un ilk rom üreticisi. Bu tadımda denediğimiz ilk rom olan Cinabrio ise adını Zinober isimli kırmızı renkli bir taştan alıyor. 12 yıl boyunca Amerikan bourbon fıçılarında olgunlaşan %40 alkollü bir ekspresyon. Klasik bir romdan alacağımız bal ve olgun meyvelere, kavruk bourbon fıçısından gelen karamelize tatlar eşlik ediyor.

Metin Benbasat
Seçkimizin ikinci sırasını bu kez Guatemala’da 1940 yılından beri rom üretimi yapan, üretiminde sadece taze şeker kamışı konsantresi kullanıp ilave şeker melası eklemeyen ve ürettiği romları 2 bin 300 metre irtifadaki oldukça serin bir dağ yamacı olan Quetzaltenango’da olgunlaştıran Botran’ın 12 yıllık romu alıyor. Bu rom, öncesinde Amerikan viski ve Oloroso sherry fıçılarında, genç ve yaşlı fıçıları kendi içinde birbiriyle harmanlayan bir yıllandırma metodu olarak özetleyebileceğimiz Solera sistemiyle ortalama 5 ve 12 yıllık rom’ların harmanı ile oluşturuluyor. Üreticinin ve hatta Guatemala’nın en çok satılan romu olarak biliniyor. Bir öncekine göre karamel tatlarının ön plana çıktığı, ilk yudumla anlaşılıyor.

Yiğit Akdemir
Sıradaki konuğumuz Fiji adalarından Plantation. Bu noktada bir parantez açmak gerek. Aslen bir Cognac üreticisi Maison Ferrand’ın patronu Alexandre Gabriel’in bir tutkunun peşinde Karayipler’de kurduğu Plantation yani “çiftlik” adını verdiği, hem şeker kamışının farklı coğrafyalardaki teruar farklarını hem de geleneksel damıtım yöntemlerini Cognac üretim tecrübesi ile birleştirerek sunduğu bu marka.
Barbados, Jamaika, Trinidad, Guyana, Panama gibi Karayipler’in birçok farklı bölgesinden şeker kamışı alıp bölgesel teruar farklılıklarını sunabilen ve oldukça geniş bir ürün yelpazesine sahip bu markadan Isle of Fiji kadehlerimizi dolduruyor. Şeker melasından distile edilerek %40 alkol ile şişelenen bu rom, ilk adımda 2-3 yıl Karayipler’de ardından yaklaşık 1 yıl Güney Batı Fransa’da Fransız meşe fıçılarında yıllandırılıyor. Pekmezimsi tatlılığa burunda ve damakta geçkin meyveler, vanilya ve baharatsı aromalar eşlik ediyor. Hem kolay içimli diyebileceğimiz hem de orta gövdeli ve oldukça lezzetli bir Karayip romu.

Selim Cenkel, Alican Akdemir
Son iki rom ise bu gece denediğimiz içkiler arasında en kompleks aromaları bize sunan, koklarken adeta hayallere dalıp sürekli yeni bir koku ailesiyle karşılaştığımız çok ilginç içkilerdi. İlki, Karayipler’de küçük bir volkanik ada olan Grenada’dan Renegade. Renegade, farklı teruar özelliklerine sahip bölgelere ait şeker kamışlarından elde edilen taze konsantreleri, İskoçya’dan getirdiği imbiklerde her seferinde farklı bir batch olarak damıtıp, daha sonra birinci kalite Amerikan ve Fransız meşe fıçılarında olgunlaştırarak Single Farm Origin rom elde eden bir damıtımevi.
Denediğimiz Etudes Hope etiketli şişe, tek bir teruardan kullandıkları %100 şeker kamışı konsantresi ile geleneksel bakır imbiklerde damıtılarak sadece 1.000 litre kadar üretiliyor. Burunda alınan inanılmaz baskın ester ve baharatsı aromalar rom içtiğinizi unutturacak cinsten. %46 alkol damakta hissedilmezken tek bir yudumda dahi çözmesi zor bir problem gibi insana “Acaba şu an hangi aromaları aldım?” diye düşündürtüyor. Avrupa’da dahi çok zor bulunduğu için bizim gibi meraklıların gördüğü yerde kaçırmaması gerekiyor.

Ezgi Atar
Kadehlerimizdeki son içki ise hikayesi ayrı bir yazıyı dolduracak cinsten: Paranubes, Meksika’nın mezcal’leri ile ünlü Oxaca’dan çıkan bir rom üreticisi. Jose Luis’in ailesi üç nesildir Sierra Mazateca dağlarında "aguardiente" adı verilen farklı hammaddelerden, ama ağırlıkla şeker kamışından elde edilmiş yüksek alkollü damıtılmış içki üretimi yapıyor. Caña Dulce, Caña Morada/Negra, Caña Dura, and Caña Amarilla/Criolla olmak üzere dört farklı şeker kamışı türünü kendi tarlasından hasat ediyor ve bunu %100 şeker kamışı konsantresi hâline getirdikten sonra fermente ediyor.
Tamamen vahşi maya ile spontane fermente oluyor ve daha imbiğe girmeden inanılmaz yüksek ester ve fenol seviyelerine ulaşıyor. Yüksek ester daha fazla meyve, fenol ise daha fazla ve kompleks baharatsı aromalar alacağımız anlamına geliyor.
Toprağa gömülü ve direkt ateşe temas ederek ısıtılan bakır imbikte %86 alkole ulaşan içkimiz diğer alkollü içkilerin aksine su ile soğutulmadan yani alkolü düşürülmeden ancak daha düşük alkoldeki distile hâli ile harmanlanarak %54 alkol oranı ile şişeleniyor. Herhangi bir fıçıda olgunlaştırılmıyor. Üreticinin deyimiyle “saf ve rahatsız edilmemiş” bir %100 şeker kamışı suyu distilatı vadediyor ve bunu fazlasıyla karşılıyor. Klasik bir romun aksine daha çok bir Cachaça'yı andıran bu içkiyi burunda tarif etmek imkansız. Yeşil ottan taze eriğe, deriden soya sosuna inanılmaz geniş bir aroma bileşeni mevcut. Kadehleri koklayarak dakikalarca üzerine konuştuğumuz Paranubes gecenin sonuna yakışır bir final oluyor.

Can
Bu gecede büyük emeği olan distile alkollü içkiler uzmanı Yiğit Akdemir’e, getirdiği romlar ile biraraya gelmemize vesile olan Metin Benbasat’a, mekanının kapılarını bizler için açan Selim Cenkel’e ve aynı masada bu lezzetleri hep beraber tadıp yorumladığımız tüm dostlarımıza teşekkür ederim.
Son lokma: Bu kadar rom konuştuktan sonra küçük bir tavsiye vererek bitirmek istiyorum. Rom, ülkemizde limitli bir seçkide erişilebiliyor olsa da yolunuz Atina’ya düşerse 50 Best Bars listesinde uzun yıllardır yer alan Baba au Rum isimli mekanı ziyaret etmenizi öneririm. Yoğun çalışma temposuna rağmen sorularımıza içtenlikle cevap veren mekanın barmeni, son ziyaretimizde Paranubes fotoğrafını gösterdiğimde Paranubes kadar başarılı olmadığını düşündüğüm fakat benzer nitelikteki Haiti romu Clairin Sonson’u ikram etti. Gerek kokteyl menüsü gerekse de rahat ortamıyla Atina seyahatimizde en keyif aldığımız mekanlardandı.

🔖 apéro'da geçen Cumartesi: apéro'dan haftanın okumaları sayısıyla yemeğin sayısız yönünü keşfettiğimiz yolculuğumuzun bazı duraklarına uğradık. Ustasının, araştırmacısının ya da mutfaktaki öncüsünün hikayeleri aracılığıyla, gastronomi manzarasını tanımlayan tatları ve gelenekleri anımsadık.
🗞️ apéro gazete'de bu hafta: El Bulli, Airbnb ile bir geceliğine geri dönüyor. Siyasette "ıstakoz" tartışması sürerken Fatih Altaylı “Merak ettiğim yanında hangi şarabı içtikleri” yorumunda bulundu. "Chili crunch" baskısında Şef David Chang'ten geri adım. Yeme içme dünyasından haberler, iştah ve ufuk açan önerilerle.
- Dahası: apéro şarap köşesi Veraison'un yaratıcısı ve yazarı Selin Osmanoğlu anlatıyor: Bağda bahar olunca...




