2 Aralık sabahından herkese günaydın!
İstanbul Sanayi Odası imalat PMI endeksinin kasım ayında gerileyerek dokuzuncu ayda da daralma bölgesinde kaldığını açıkladı. İstanbul Ticaret Odası İstanbul'da enflasyonun %105 olduğunu açıklarken, DTH hesapları şubat ayından bu yana en sert düşüşü kaydetti.
Haftanın ana başlıklarının bir özetini ise Berna Önsel tarafından kaleme alınan makalemizde okuyabilirsiniz.
Sessiz koridorlar, sisli bir sabah ve sıcak çay: Dark Academia Classical
Keyifli okumalar!
EXANTEFinans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.
• Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) toplam döviz rezervi 25 Kasım ile biten haftada 284 milyon USD azalarak 122,6 milyar USD oldu. Brüt döviz rezervindeki azalış 264 milyon USD seviyesinde gerçekleşti ve hacim 79,7 milyar USD oldu. Net rezervler ise aynı haftada 759 milyon USD artarak 19,5 milyar USD seviyesine yükseldi.
• Yurt içi yerleşiklerin döviz mevduat hacmi 25 Kasım ile biten haftada parite etkisinden arındırılmış olarak 5,5 milyar USD azalarak 204,9 milyar USD'ye geriledi. Böylece döviz mevduatlarında 9 ayın en sert düşüşü gözlemlenmiş oldu.
• Borsa İstanbul'a yabancı sermaye girişi üst üste dördüncü haftaya taşındı. 25 Kasım ile biten haftada net giriş miktarı 24,2 milyon USD olurken üç haftalık toplam giriş 235,1 milyon USD'ye ulaştı.
• İstanbul Sanayi Odası (İSO), imalat PMI endeksinin kasımda 0,7 puan azalarak 45,7 seviyesine gerilediğini duyurdu. Böylece endeks dokuz ay üst üste 50 eşiğinin altında kalarak Mayıs 2020'den bu yana en düşük seviyesini kaydetti. Konu hakkında İSO tarafından yayımlanan raporda, talebin hem iç hem de dış piyasalarda zayıflık gösterdiği, takip edilen 10 sektörden ise yalnızca 2'sinde üretimin genişlediği bilgisine yer verildi.
💾 Cep bilgisi: İmalat PMI (satınalma yöneticileri endeksi), imalat sektöründeki trendleri ölçmeyi amaçlayan bir endekstir. Endekste 50 puanın üzerinde yer alan değerler sektörde genişlemeye işaret ederken altındaki değerler daralmaya işaret eder.
• İstanbul Ticaret Odası (İTO), İstanbul'da enflasyonun kasım ayında aylık bazda %3,1 artışla yıllık bazda %105,6 seviyesine gerilediğini duyurdu. İTO verilerine göre kasım ayında en yüksek artış %5,3 ile ev eşyaları grubunda gerçekleşti.
💉 Hatırlatma dozu: Ekim ayında İTO, İstanbul'da enflasyonun %108,7 seviyesinde gerçekleştiğini açıklamıştı.
• Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), bankacılık sektörünün kredi hacminin 25 Kasım ile sona eren haftada 55,3 milyar TL artışla 7,22 trilyon TL'ye ulaştığını duyurdu. Bankacılık sektörü toplam mevduatı ise aynı haftada 106,5 milyar TL azalışla 8,55 trilyon TL'ye geriledi.
• TCMB 24 Kasım 2022 tarihli Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısının özetini yayımladı. Yayımlanan metinde arz sürekliliğinin ve cari fazla kapasitesinin korunması amacıyla finansman maliyetlerinin uygun belirlenmesi gerektiği, bu nedenle politika faizinin 150 baz puan düşürülmesi kararı alındığı belirtildi.
👉 Öte yandan: Metinde "Kurul, sürdürülebilir fiyat istikrarı ve finansal istikrarın güçlendirilmesi için atılan ve kararlılıkla uygulanan adımlar ile birlikte, küresel barış ortamının yeniden tesis edilmesiyle dezenflasyonist sürecin başlayacağını öngörmektedir" ifadelerine yer verildi. Metinde yeni tedbir sinyalleri de verilerek, "Kurul, parasal aktarım mekanizmasının etkinliğini destekleyecek araçlarını kararlılıkla kullanmaya devam edecek ve ilave tedbirleri devreye alacaktır" denildi.
• Hazine ve Maliye Bakanlığı, 2022 dış finansman programı çerçevesinde 5 yıl vadeli USD cinsinden tahvilin artırımı konusunda JP Morgan, Goldman Sachs ve Bank of America'ya yetki verdi.
• TCMB, Bankalararası Kart Merkezi (BKM) tarafından geliştirilen ve bankaların standart açık bankacılık hizmetleri sunmasına olanak tanıyan “Açık Bankacılık Geçidi” (GEÇİT) sistemini kullanıma sundu. Yeni sistemle kullanıcıların farklı ödeme hizmeti sağlayıcılarında bulunan hesaplarını tek bir noktadan yönetmesi mümkün olacak.
• Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu (TİSK) Yönetim Kurulu Başkanı Özgür Burak Akkol, emekli çalışanlar ile emekli olmayan çalışanlar arasındaki SGK prim farkının giderileceğini, EYT'li çalışanlar için ödenecek kıdem tazminatı için ise Kredi Garanti Fonu'ndan uygun faizli kredi sağlanacağını duyurdu. Akkol konuya ilişkin, "Sayın Bakanımız bu konudaki müjdeyi geçen haftalardaki kapalı bir toplantıda vermişti, bugün de teyit etti. Emeklilerle emekli olmayan çalışanlar arasındaki SGK prim farkı giderilecek" ifadelerini kullandı.
• BloombergHT tarafından 17 kurumun katılımıyla düzenlenen ankete göre kasım ayı enflasyonunun, aylık bazda %2,8 artışla %84,3 seviyesine gerilemesi bekleniyor. Ekim ayında manşet enflasyon %85,5 olarak açıklanmıştı.
👉 Öte yandan: BloombergHT tarafından yayımlanan BloombergHT Tüketici Güven Endeksinin, kasım ayında %10,7 azalışla 62,4 puana gerilediği duyuruldu.
• Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati, 6. Sermaye Piyasaları Kongresi'nde yaptığı konuşmada 2022 Kasım ayı itibarıyla 33 şirketin 14,2 milyar TL'lik halka arz gerçekleştirdiğini, bu halka arzlarla birlikte borsada işlem gören toplam şirket sayısının 482'ye yükseldiğini açıkladı.
👉 Öte yandan: Aynı etkinlikte konuşma yapan TSPB Başkanı İbrahim Öztop, halka açık şirketlerin toplam piyasa değerinin 5,3 trilyon TL'ye ulaştığını ifade etti.
• ABD Merkez Bankası'nın (Fed), yakından takip ettiği çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi ekim ayında aylık bazda %0,2 artışla yıllık bazda %5 seviyesinde gerçekleşerek beklentilere paralel geldi. Kişisel gelirler ise aylık bazda %0,7 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti.
• Fed Yönetim Kurulu üyesi Lisa Cook, Fed'in faiz artışlarının hangi noktada durması gerektiğinin belirsiz olduğunu belirterek, "Bu belirsiz hedefe yaklaştıkça, daha küçük adımlarla hareket etmek ihtiyatlı olacaktır" ifadelerini kullandı.
• ABD'de işsizlik maaşı başvuruları 26 Kasım haftasında 16 bin azalışla 225 bin seviyesinde gerçekleşerek beklentilerin altında kaldı. Beklenti, başvuruların 235 bin seviyesinde gerçekleşmesi yönündeydi.
• Avro Bölgesi'nde işsizlik oranı ekim ayında 0,1 puan azalarak %6,5 seviyesine geriledi. Bölgede toplam işsiz sayısı ise 10,8 milyon kişi olarak açıklandı.
🇪🇺 AB: Avrupa Birliği'nde işsizlik oranının yine 0,1 puan azalarak %6 seviyesine gerilediği duyuruldu. AB üyesi ülkeler arasında en yüksek işsizlik oranına sahip olan ülke ise %12,5 ile İspanya oldu.
• Japonya meclisi, hanehalkını enflasyondan korumayı amaçlayan 28,9 trilyon JPY'lik (yaklaşık 213 milyar USD) ek bütçeyi kabul etti. Bütçe kapsamında 2023 yılının ocak-eylül döneminde hanehalkına elektrik ve gaz sübvansiyonları sağlanması planlanıyor.
• Wall Street Journal, Avrupa Komisyonu'nun Rus petrolü için 60 USD'lik tavan fiyat teklifi verdiğini haberleştirdi.
• Rusya merkezli enerji şirketi Gazprom, ocak-ekim döneminde firmanın doğal gaz üretiminin %19,5, BDT dışı ülkelere yapılan gaz ihracatının ise %44,5 azaldığını duyurdu. Şirket tarafından yapılan açıklamada, ihracatta yaşanan azalışın sebebinin Birleşik Krallık ve Avrupa Birliği'ndeki talep azalışı olduğu ifade edildi.

Yatırım Finansman, müşterilerine birbirinden özel kampanyalar sunuyor.
Yatırım Finansman ile Gündem Masası
Piyasalara değer kattığımız bir hafta bitiminden sevgilerle,

Berna Önsel, Strateji ve Yatırım Danışmanlığı Uzmanı
Adım adım aralık toplantısına yaklaşırken
Küresel piyasalar, haftaya Fed Başkanı Powell'ın yapacağı konuşma ve Çin'deki protestoların devam etmesiyle oldukça düşük bir hacimle başladı. Çarşamba gününden itibaren yoğunlaşan ekonomik takvimde verilerin etkisi şimdiye kadar piyasalarda nötr oldu diyebiliriz. Öte yandan Fed Başkanı Powell'ın güvercin tondaki açıklamaları S&P 500 endeksini ağustos ayının ardından yeniden 200 günlük hareketli ortalaması üzerine ivmelendirdi. Powell'ın kritik cümleleri, aralık ayında faiz artışında yavaşlama beklentisiyle birlikte, bilanço sıkılaştırmada ilerleme kaydedildiğini belirtmesiydi.
Ons altında, reel faizlerdeki yükselişin sona ereceği beklentisi ile 1739 – 1761 USD/ons arasındaki fiyatlamasını yukarı yönde kırdı. Petrol fiyatları, ham petrol stoklarındaki azalış ile 86,00 USD'nin üzerine yükseliş kaydetti. Çin'den gelen hızlı haber akışı ve 4 Aralık'taki OPEC + toplantısı belirsizliği ise piyasaları tedirgin ediyor.
Öte yandan AB Komisyonu, üye ülkelerin Rusya'ya tavan fiyat uygulaması konusunda Rus petrolü için fiyat sınırının 60 USD/varil olarak belirlenmesini önerdi. G7'nin de onaylamasının ardından uygulamanın 5 Aralık'ta yürürlüğe girmesi bekleniyor. AB kararının onaylanıp yürürlüğe girmesi hâlinde bunun petrol fiyatlarını yukarı yönlü etkilemesi beklenebilir. Yine de piyasa OPEC+'dan gelecek karara odaklanmış durumda. OPEC+ kararı ile ilgili net bir beklenti olmasa da üretim kotasında daha fazla indirime gidilmezse petrol fiyatları baskı altında kalabilir.
Powell'ın açıklamalarının ardından tarımsal emtialarda da genele yayılan alımlar gözlendi. Buğday fiyatları, üç ayın dip seviyesinden yükselişe geçerken en büyük ihracatçılardan olan Arjantin'deki sel ve yağmurlar buğday için 2023 beklentisini 811 USD seviyesine taşıdı. Soya Fasülyesi de benzer ivme ile kazanç serisini beşinci güne taşıyarak üç haftanın zirve seviyesinden işlem görüyor. Haftanın son işlem gününde, Tarım Dışı İstihdam (NFP) verisini takip edeceğiz. Özel sektör istihdamındaki (ADP) zayıflığa kıyasla ADP'nin tarım dışı istihdam ile korelasyonu düşük seviyelerde. Bu bağlamda, NFP'de ekimdeki 261 bin artışa kıyasla 200 bin yükseliş beklentisi mevcut. Beklentinin üzerindeki bir veri Fed'in elini güçlendireceğinden Powell'ın güvercin yorumları pozitif algınlasa da güçlenen istihdam piyasaları satış baskısını beraberinde getirebilir. Beklentiye paralel veya altında bir veri görmemiz hâlinde ise endekslerde yükseliş serisinin hafta kapanışında da devam edeceğini görebiliriz.
Yurt içinde PMI rakamları ve ekonomik büyüme ön plandaydı
Küresel piyasalarda olduğu gibi bu hafta yurt içinde de veri gündemi ön plandaydı. Çarşamba günü açıklanan 2022 yılı 3. Çeyrek ekonomik büyüme rakamları haftanın en önemli verisi olarak takip edildi. Yatırım Finansman Başekonomisti Erol Gürcan'ın Yeni Haftaya Başlarken yazısında yayımladığı beklentisi, Türkiye ekonomisinin 3Ç22 döneminde yıllık bazda %3,7 oranında büyüme kaydettiği çeyreklik bazda ise %0,6 oranında daraldığı yönündeydi. Beklentilerimize paralel bir veri gözlemledik. Türkiye ekonomisi 3Ç22'de yıllık bazda %3,9 büyüdü.
Ekimde 97,1 ile üst üste 100 eşiği altında kalmayı sürdüren Ekonomik Güven Endeksi kasımda hafif gerilese de kötümser bölgede kalarak 96,9 olarak açıklandı. Son 8 aydır 50 kritik eşiği altında seyreden İmalat PMI endeksi ekim ayında 46,4 ile Mayıs 2020'den bu yana gözlenen en düşük seviyeye gerilemişti. Perşembe günü açıklanan veriye göre 9.ayda da daralmayı sürdürerek 45,7'ye geriledi.
Haftanın son işlem gününde Finansal Olmayan Kesimin Net Döviz Pozisyonu hafta boyunca yurt içi ekonomi takviminde öne çıkan diğer başlık olarak sıralanabilir.
Borsa İstanbul, aralık ayına hızlı bir başlangıç yaptı. Dün itibarıyla endeks 5000 eşik değerini geçerek hafta başından bu yana %2,10 yükseliş kaydetti. Sektörel dağılıma baktığımızda, bu hafta gıda perakende ve havayolu şirketleri gündemdeydi. Ticaret Bakanlığı, marketlere fahiş fiyat denetimi gerçekleştirdi. Türk Hava Yolları ise ABD'den gelen turist sayısını 1 milyondan 2 milyona çıkarmak için çalışıyor. Bu kapsamda şirket, ABD'deki ikinci etkinliğini New York'un ardından Miami'de gerçekleştirdi. Şu anda THY'nin Amerika'ya doluluk oranı %85 seviyesinde.




