Yurt İçi Piyasalar
Yurt Dışı Piyasalar
BUGÜNKÜ DESTEKÇİMİZ
Politik Ekonomi

🏔️ Davos 2023

Dünya Ekonomik Forumu 53. yıllık zirvesi için Davos'ta toplandı. Bütçe aralık ayında açık verirken, BIST 100 günü 5000 puanın üzerinde kapattı.
2 Ocak - Deplike - Quando
Deplike ile birlikte

Müzik eğitimini yeniden tasarlamak: Deplike

Ankara çıkışlı, Londra merkezli teknoloji girişimi Deplike , 2022’nin ilk çeyreğinde yatırım ve geliştirme haberini duyurduğu Guitar Learning Game ’i geçtiğimiz günlerde kullanıcılarla buluşturdu. Nedir? " Herkesin öğrenme şekli farklı"…

Daha fazlasını öğren →

Unsplash

Unsplash

17 Ocak sabahından herkese merhaba.

Haftanın ilk günü Borsa İstanbul’da toparlanmanın sürmesi eşliğinde olumlu bir havada geçti. Yoğun sayılabilecek bir haber ve veri akışının eşlik ettiği günün en önemli maddesi ise Davos Zirvesi’nin başlaması oldu. Bültenimizin devamında editörümüz Emircan Yaman’ın Davos’u anlattığı makalesini bulacaksınız.

Günlük ruh gıdası dozunuz da her zamanki yerinde sizleri bekliyor: Detox

Keyifli okumalar!

EXANTE

EXANTE

Finans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.

Yurt İçi Piyasalar

• Borsa İstanbul 100 endeksi günü %4,5 yükselişle 5.207 puandan kapattı. Bankacılık endeksi %5,3 artış oranıyla dikkat çekerken endeks günü ile 9 Ocak tarihli kapanış seviyesinin üzerinde tamamlamış oldu. 2 Ocak tarihli zirveyeyse (5.661 puan) daha hala yol var.

• Hazine ve Maliye Bakanlığı merkezi yönetim bütçe gerçekleşmelerini açıkladı. Buna göre bütçe açığı aralık ayında  118,6 milyar; faiz dışı açık ise 100,4 milyar TL oldu. Veri seti, yılın en büyük açıklarının aralık ayında verildiğine işaret ediyor. Veriyle birlikte yıllık bütçe dengesi 139,1 milyar TL açıkla Orta Vadeli Plan’da (OVP) yer alan 461 milyar TL’lik açığın oldukça altında gerçekleşti. Veriyle birlikte bütçe açığının GSYH’ye oranı %2,8’den %1,0’e gerilemiş oldu. Yıllık bazda 171,8 milyar TL olarak ölçülen faiz dışı fazla ise 2018’in ardından gelen ilk pozitif değer olarak kayda geçti.

🪞 Yansıma: Verinin açıklanmasının ardından açıklamalarda bulunan Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati, bütçe açığının OVP’nin çok altında kaldığını ve yıllar sonra faiz dışı fazla verildiğini vurgulayarak mevcut politika setinin 2023 yılında da korunacağını söyledi.

• Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), aralık ayı tarım ürünleri üretici fiyat endeksi (Tarım-ÜFE) verilerini açıkladı. Buna göre Tarım-ÜFE aylık bazda %4,8; yıllık bazda ise %151,0 oranında arttı. Veri, enflasyon görünümünde gıda kanalından gelen baskının halen çok canlı olduğunu teyit ediyor.

💉 Hatırlatma dozu: 2022 yıl sonu enflasyon verilerinde yıllık gıda enflasyonu %77,9 olarak açıklanmıştı. Gıda ve alkolsüz içecekler kalemi sepetteki ağırlığı en yüksek olan grup.

• Hazine, dün gerçekleştirdiği iki ihalede toplam 25,3 milyar TL borçlandı. Ekim 2029 vadeli değişken faizli tahvil ihracında rekabetçi olmayan teklifler (ROT) dahil toplam 4,4 milyar TL talebin 3,0 milyar TL’lik kısmı karşılanırken ihraçta ortalama yıllık bileşik faiz %21,9 olarak gerçekleşti. Ekim 2032 vadeli sabit faizli ihraçta ise toplam talep 32 milyar TL olurken bu talebin 22,3 milyar TL’lik kısmı karşılandı. Bu ihraçta ortalama yıllık bileşik getiri oranı %10,4 oldu.

💾 Cep bilgisi: Rekabetçi Olmayan Teklifler (ROT) Devlet İç Borçlanma Senedi ihalelerinde piyasa yapıcı kurumlar tarafından verilen, fiyat içermeyen tekliflerdir. Bu teklifler temel olarak ihale oluşacak ortalama fiyattan tahvil almaya gönüllü olma isteğini belirtir. ROT kanalıyla verilen teklifler ihalede oluşan ortalama fiyat üzerinden hazine tarafından tercih edildiği kadarıyla gerçekleştirilir.

• Özel sektörün yurt dışından sağladığı toplam kredi borcu azalmaya devam ediyor. Toplam borç stoku Kasım 2022’de yıl başına göre 7,2 milyar USD azalarak 161,2 milyar USD’ye geriledi. Veri setinde, 1 yıl içinde gerçekleştirilecek toplam anapara geri ödemesinin 40,9 milyar USD olduğu görülüyor. Bunun yanında, uzun vadeli borcun üçte ikisi finansal olmayan kuruluşlara; kısa vadeli borcun ise yaklaşık dörtte üçü finansal kuruluşlara ait.

• Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati, Dolmabahçe’de düzenlenen 2022 Yılı Değerlendirmesi 2023 Yılı Hedefleri Programı’nda açıklamalarda bulundu. TL tasarrufların özendirilmesi ve selektif kredi politikası ile sürdürülebilir büyüme uygulamalarına devam edeceklerini ifade eden bakan, Merkez Bankası rezervlerindeki iyileşme ve Borsa İstanbul’daki yatırımcı tabanı büyümesine de değindi. Hazine’nin borçlanma vadesinin 17 ay uzayarak 70 aya yükseldiğini ifade eden bakan, borçlanma maliyetinin de düştüğünü söyledi. Bakan, yukarı yönlü büyüme tahminleri ile 2023 yılında kişi başına milli gelirin 12 bin USD’nin üzerine çıkmasını öngördüklerini açıkladı.

• İstanbul Ticaret Odası başkanı Şekip Avdagiç, verdiği mülakatta ilk çeyrekteki enflasyonun tek haneli olmasının önemli olduğunu ifade ederken emeklilikte yaşa takılanlar yasasının ardından istihdam piyasasında yaşanabilecek dalgalanmaya dikkat çekti. Enflasyonla döviz kuru arasında paralellik olması gerektiğini söyleyen başkan, bunun üreticiyi korumak adına önemli olduğunu vurguladı.

• TÜİK, ücretli çalışan istatistiklerini yayımladı. Buna göre sanayi, inşaat ve ticaret/hizmet sektörleri toplamında ücretli çalışan sayısı önceki yılın aynı ayına göre %7,1 arttı. Ücretli çalışan sayısında yıllık bazda artış oranları sanayi sektöründe %7,1; inşaat sektöründe %6,3 ve ticaret/hizmet sektöründe %7,3 oldu.

Yurt Dışı Piyasalar

• Bloomberg’in düzenlediği ankete göre, Avrupa Merkez Bankası’nın politika faizini %3,25’e çektikten sonra (50+50+25 puanlık üç artırım) izlemeye geçmesi bekleniyor. Anket katılımcıları, kurum yetkililerinin aksi yöndeki açıklamalarına karşın yılın son çeyreğinde ise faiz indirimi öngörüyorlar. Anket sonuçlarına göre bölge enflasyonu yıl sonunda %3,7’ye gerileyecek.

• Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), küresel istihdam artış beklentisini %1,5’ten %1,0’e indirdi. Parasal sıkılaşmanın tetiklediği ekonomik durgunluk ve savaş iklimine dayandırılan bu güncelleme, çalışanların daha düşük maaş ve daha az kaliteli işleri kabul etmek durumunda kalabileceği notuyla paylaşıldı.

• Uluslararası Para Fonu (IMF)’nin yayımladı Jeo-Ekonomik Ayrışma ve Çok Taraflılığın Geleceği isimli raporda savaş ikliminin küresel ekonomik görünümdeki ayrışmaları belirginleştirdiği ifade ediliyor. Bu ayrışmanın düşük gelir gruplarını zorlayacağının ifade edildiği metinde söz konusu ayrışmanın küresel üretimin %7’sine kadar bir maliyet yaratabileceği belirtiliyor.

• Rusya’nın petrol ve doğalgaz gelirlerini 2022 yılında %28 artırdığı açıklandı. Petrol arzının %2 arttığının ifade edildiği açıklamada ihracattaki artışın %7 olduğu ifade edildi.

BUGÜNKÜ DESTEKÇİMİZ

Müzik eğitimini yeniden tasarlamak: Deplike

Ankara çıkışlı, Londra merkezli teknoloji girişimi Deplike, 2022’nin ilk çeyreğinde yatırım ve geliştirme haberini duyurduğu Guitar Learning Game’i geçtiğimiz günlerde kullanıcılarla buluşturdu. 

Nedir? "Herkesin öğrenme şekli farklı" diyerek yola çıkan Guitar Learning Game, müzik eğitimini oyunlaştırarak eğlenceli bir hâle getiren ve her kullanıcının seviyesine göre adapte edilen üç boyutlu bir deneyim sunuyor.

Neden önemli? Sevdikleri parçaları çalmak ve keyifli vakit geçirmek için müzik öğrenmek isteyenlerin %90’ı, süreci karmaşık ve sıkıcı bularak henüz ilk senelerinde yarıda bırakıyor. Deplike ekibinin ‘‘Duolingo’nun müzik öğrendiğiniz hâli’’ olarak tanımladığı oyun, farklı öğrenme biçimlerini göz önünde bulundurarak kullanıcının öğrenim hızına ve biçimine göre şekilleniyor.

Dahası: Melek yatırımcıları arasında Faruk Eczacıbaşı, Eren Bali, Ahmet Uluğ, Halil Ünlüeser, Mehmet Ecevit, Erdem Çelik ve Teknasyon’un; danışmanları arasındaysa Harun Tekin’in yer aldığı Deplike, 2023 yılı içerisinde hem yatırım hem de müzik dünyasından önemli iş birlikleri duyurmaya hazırlanıyor.

Deplike ürünlerini buradan inceleyebilir, ilk versiyonuna App Store’dan erişebileceğiniz Guitar Learning Game’in AR ve 3D özelliklerini kullanarak sevdiğiniz şarkıları öğrenmeye başlayabilirsiniz.

Politik Ekonomi

Kuruluşu ve hafızada kalanlarıyla: Dünya Ekonomik Forumu

Kuruluşu ve hafızada kalanlarıyla: Dünya Ekonomik Forumu

Davos Forum olarak da bilinen Dünya Ekonomik Forumu (WEF) 53. yıllık toplantısı için İsviçre'nin Davos-Klosters bölgesindeki kapılarını bir kez daha açtı. Bu yıl “Bölünmüş Bir Dünyada İşbirliği” temasıyla hayata geçirilecek olan etkinlik, 130 ülkeden gelen 2.700’den fazla konuğun katılımıyla gerçekleştirilecek.

Katılımcılar arasında Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Almanya Başbakanı Olaf Scholz, Hollanda Başbakanı Mark Rutte, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Yunanistan Cumhurbaşkanı Kyriakos Miçotakis gibi devlet kademesinden insanlar bulunurken, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, IMF Başkanı Kristalina Georgieva, NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol, Dünya Ticaret Örgütü Genel Direktörü Ngozi Okonjo-Iweala gibi uluslararası kuruluşların yöneticileri de yer alıyor. Ülkemizden ise zirveye bu yıl resmi bir davetli katılmıyor.

İş dünyasından ise 700 firmadan 1.500 yöneticinin toplantıya iştirak edeceği ifade ediliyor. Dünyanın en büyük varlık yönetim şirketi BlackRock’ın CEO’su Laurence Fink de katılımcılar arasında yer alıyor.

Uzun lafın kısası, bütün dünyanın gözü şu anda düzenlenen 53. WEF zirvesine çevrili desek yanlış olmaz.

16 - 20 Ocak tarihleri arasında düzenlenecek olan zirvede enerji krizi, enflasyon, Rusya’nın Ukrayna’yı işgali, küreselleşme, açlık, iklim değişikliği gibi konular tartışılacak. Yayınları ise weforum.org veya World Economic Forum Youtube kanalı üzerinden takip edebilirsiniz.

Dünya Ekonomik Forumu nasıl kuruldu?

Dünya Ekonomik Forumu (WEF) genellikle yıllık toplantılarıyla gündeme gelse de aslında küresel refahı artırmayı amaçlayan ve kâr amacı gütmeyen bir kuruluştur. WEF ilk olarak 1971 yılında Profesör Klaus Schwab tarafından “Avrupa Yönetim Forumu” adıyla kuruldu. Amaç, Avrupalı iş insanlarını toplantılarla bir araya getirerek onları ABD’de başarıyla kullanılan yönetim uygulamaları hakkında bilgi sahibi yapmaktı. Fakat bu çok uzun sürmedi.

1973 yılında Bretton Woods sisteminin dağılması, küresel petrol krizi ve Arap - İsrail Savaşı gibi oldukça sarsıcı olayların yaşanmasının ardından 1974 toplantısına siyasi liderler de davet edildi. Siyasilerin de kuruluşa dahil olmasıyla birlikte yıllık toplantıların odak noktası yönetimden ziyade ekonomik ve sosyal konulara doğru genişledi. 1987 yılında kuruluş ismini değiştirerek Dünya Ekonomik Forumu’na çevirdi ve yıllık toplantılar bu tarihten itibaren siyasi liderler için bir diyalog platformu görevi de görmeye başladı.

2015 yılında ise Dünya Ekonomik Forumu resmi olarak uluslararası bir kuruluş olarak tanındı.

Diyalog 

Toplantıların “siyasi diyalog” alanındaki kilometre taşı olarak Davos Deklarasyonu örnek verilebilir. 1987 yılında kıta sahanlığı krizi nedeniyle savaşın eşiğine gelen iki ülkenin liderleri olan Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı Turgut Özal ve Yunanistan Başbakanı Andreas Papandreu 1988 WEF toplantısında bir araya gelerek Davos Deklarasyonu’nu yayımladılar ve oldukça yüksek olan tansiyonu düşürdüler.

1989 yılı toplantısında Kuzey ve Güney Kore bakanlar düzeyindeki ilk toplantılarını Davos'ta gerçekleştirdi. Aynı toplantıda Doğu Almanya Başbakanı Hans Modrow ve Batı Almanya Şansölyesi Helmut Kohl Almanya'nın yeniden birleşmesini görüşmek üzere bir araya geldiler.

1992 yılında Güney Afrika Devlet Başkanı Frederik Willem de Klerk ve Nelson Mandela 22. WEF toplantısında bir araya geldi. Henüz 4 yıl sonra bu ikili, Güney Afrika’da ırkçı apartheid rejiminin yıkılmasına katkıda bulunacaktı. 

Yine 1994 yılı toplantısında Filistin Kurtuluş Örgütü lideri Yasser Arafat ile İsrail Dışişleri Bakanı Shimon Peres bir araya gelerek bölgedeki barış sürecini ilerletmek adına Gazze ve Eriha konusunda bir anlaşma taslağı oluşturdu. İkili aynı yıl Nobel Barış Ödülü almaya layık görüldü.

Hala önemli mi?

Dünya Ekonomik Forumu her yıl dünyanın dört bir yanından üst düzey yöneticileri bünyesinde ağırlamaya ve bütün insanların ilgisini çekmeye devam ediyor. Fakat buna rağmen Zirve’nin eski prestijini kaybettiğini düşünen ciddi bir kesim de mevcut. Bunun sebebi olarak ise zirve katılımcılarının bütün dünyayı etkileyen 2007 - 2008 ekonomik krizini yönetme konusundaki başarısızlığı gösteriliyor. Time dergisi yazarı Anand Giridharadas zirveye dair, "Modern dünyayı alt üst edenler için bir aile toplantısı" ifadelerini kullanıyor.

Bazı insanlar ise etkinliğe katılanların varlıklı kişiler olması ve bölgede düzenlenen partiler nedeniyle zirvenin bir “elitler toplantısı” olduğunu ifade ediyor.

Ayrıca zirveyi protesto edenler de mevcut. İklim aktivistleri, çevreciler ve sosyalistlerin dahil olduğu gruplar her sene etkinliğin düzenlendiği Davos kasabasında zirveye karşı protesto eylemlerini gerçekleştiriyor.

Fakat bütün eleştiri ve protestolara rağmen Davos Forum hala ilgiyle takip edilmeye ve program çerçevesinde düzenlenen panellerde tartışılanlar üzerine ciddiye alınarak, otorite kabul edilmeye devam ediyor.

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

EXANTE

EXANTE

Finans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.

YAZARLAR

EXANTE

EXANTE

Finans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.

İLGİLİ OKUMALAR

Bağlantıyı kopyala

Paylaş

Yayına git

Geri bildirim ver

Hata bildir