Gündem
Haftanın konusu
Ayrıntı
Öneri

Fırsatlar ve Uygulamalar ile Döngüsel Ekonomi Finansmanı

Dönüşümün en önemli paydaşı finans sektörü neler yapabilir, birlikte tartışıyoruz
Fırsatlar ve Uygulamalar ile Döngüsel Ekonomi Finansmanı

Herkese merhaba,

Döngüsel ekonomi alanında farkındalık yaratmak ve daha anlaşılır, sade bilgilerle içinde bulunduğumuz dönüşüm sürecinde tüm paydaşların yer almasını sağlamak için hazırladığımız Döngüsel Ekonomi 101 bültenine hoş geldiniz!

Bu hafta bizi çok heyecanlandıran bir duyuru ile başlıyoruz;
Daha önceki bültenlerimizde World Economic Forum tarafından kurulan ve Türkiye'de Global Shapers Ankara Hub tarafından yürütülen Scale360 Circular Innovation projesinde ana partner olarak yer aldığımızı sizlerle paylaşmıştık.

Projenin ilk bölümünde 18-19 aralık 2021 tarihlerinde Döngüsel Ekonomi 101 olarak, Türkiye'de bulunan girişimlerle döngüsel ekonominin sunduğu fırsatları paylaştığımız ve döngüsel iş modeli eğitimleri ile mevcut iş modellerini geliştirmek için neye ihtiyaçları olduğunu anlayacağımız atölye çalışmaları yürüteceğiz.

İkinci bölümde ise ihtiyaçları belirlenmiş olan girişimler, bu ihtiyaçlarını karşılayabilecekleri devlet kurumları, kurumsal firmalar ve yatırımcılar ile bir araya gelecek ve döngüsel bir sistem kurulması için iş birliği yapacak. World Economic Forum'un globaldeki güçlü partner ağı, Global Shapers Ankara Hub'ın Türkiye'deki bağlantıları ile iş birliği yapmak ve iş modellerini daha döngüsel hale getirmek isteyen tüm girişimleri programa başvurmaya davet ediyoruz. 8 Ocak 2021 günü gerçekleşecek "demo-day" günü ile ilgili detaylar kesinleştikçe sizlerle paylaşmaya devam edeceğiz.

Program ile ilgili detaylı bilgi ve başvuru formuna aşağıdaki butona tıklayarak ulaşabilirsiniz.

Scale360 Circular Innovation Bilgi&Başvuru


Globale açılma yolunda ekibimizi büyütmek için ekip arkadaşı arayışımızı da hatırlattıktan sonra bültenimize devam edelim. Bu hafta bültenimizin;
-Gündem bölümünde AB'deki döngüsel ekonomi tabanlı yasalara,
-Haftanın konusu bölümünde, döngüsel ekonomiye geçişte belki de en önemli paydaş olan finans sektörüne olası uygulamalar ve fırsatlar üzerinden bakıyoruz,
-Ayrıntı bölümümüzde ise finansal piyasalardaki döngüsel ekonomi uygulamalarına bakıyoruz,

Yorum ve önerilerinizi bizimle paylaşmayı unutmayın!
İletişim: [email protected]
Hadi başlayalım!

Gündem

Bu hafta gündemimizde uygulandığında güzel sonuçlar doğuracağına inandığımız, örnek alınması gereken bir eylem planından bahsedeceğiz.

AB'deki tüm ekonomik faaliyetlerden kaynaklanan yıllık atık üretimi 2,5 milyar ton veya kişi başına yılda 5 ton civarında belirleniyor. Tüm bu yüksek miktarda atığın önüne geçebilmek ve bunları döngüsel bir sistemde yönetebilmek için, AB Döngüsel Ekonomi Eylem Planı oluşturulmuştur. Bu eylem planında komisyon, atık oluşumunun önemli ölçüde nasıl azaltılacağına dair bir yol belirlemiş ve 2035 yılına kadar belediye atıklarının payını %10 ile sınırlamayı hedeflemiştir.

Yasalar ve politikaların gücüne inanan AB, atık yönetiminde de yasalaşma ile önemli derecede yol kat etmiştir. Getirilen kurallar çerçevesinde, ayrı atık toplama ve geri dönüşümü kolaylaştırarak  tüketici davranışındaki değişimi teşvik ederken, düzenli depolama kullanımının sınırlanmasını zorunlu hale getirir. AB Atık Çerçeve ve Depolama Direktifi, atık üretimi ve yönetiminin neden olduğu olumsuz etkileri önlemeye ve azaltmaya yönelik bir dizi kural içermektedir.

Komisyon, bu kuralları döngüsel ekonomiye ve dijital çağa uygun hale getirmek için sürekli olarak modernize etmeye çalışıyor. Son yeniliklerden biri ise, AB'nin atık sorunlarını üçüncü ülkelere ihraç etmemesini sağlamak için yurtdışına atık sevkiyatına ilişkin AB kurallarında bir reform.

Aynı zamanda Komisyon, gerektiğinde uygulama yetkilerini kullanarak mevcut yasaları gerektiği gibi uygulamak için Üye Devletlere sürekli destek sağlamaktadır. Bu, AB vatandaşlarının sağlığını korumak ve çevreyi temiz tutmak için çok önemlidir.

Bu bağlamda, Komisyon bugün AB'nin atık yasalarına - Atık Çerçeve Direktifi ve Depolama Direktifi'ne uymadığı için Romanya, Bulgaristan, Hırvatistan, Yunanistan ve Slovakya hakkında yasal adımlar atıyor. Bu beş Üye Devletten, çöp depolamadan önce atıkların uygun şekilde işlenmesini sağlamaları istenmektedir. Romanya örneğinde, Komisyon ayrıca, Depolama Direktifine uyulmaması nedeniyle ek bir davayı Avrupa Birliği Adalet Divanı'na geri göndermeye karar verdi.

Döngüsel sisteme geçişi kolaylaştıracak alt yapının sağlanması, bu alt yapının kullanımının teşvik edilmesi ve halk davranışlarının bu yolda şekillendirilebilmesi için iyiliğin ışığında oluşturulduğunu yansıtan birkaç dizi kural neden olmasın?

Haftanın konusu

Fırsatlar ve Uygulamalar ile Döngüsel Ekonomi Finansmanı

Dönüşümün en önemli paydaşı finans sektörü neler yapabilir, birlikte tartışıyoruz

Fırsatlar ve Uygulamalar ile Döngüsel Ekonomi Finansmanı

Herkese merhaba,

Bu hafta ülkemizde ana gündem maddesi bildiğiniz gibi döviz kurlarındaki artış ve TL’nin durmak bilmeyen değer kaybıydı. Bu gündem, sanıyoruz ki enflasyon, dövizin artışı, TL’nin değer kaybı, Merkez Bankası faiz açıklamaları gibi başlıklarla bir süre daha yerini koruyacak. Döngüsel Ekonomi 101 olarak, elbette hem global hem de ülke gündemimizi yakından takip ediyor ve bunlara yönelik içerikler oluşturmaya çalışıyoruz. Bu hafta da hazır gündemimiz ekonomi ve finans politikaları ile bağlantılıyken biz de döngüsel ekonomi ve finansal fırsatlara değinelim istedik.

İklim krizinin gerçek bir sorun olduğunun idrak edilmesi ve eskiden “olsa iyi olur” olarak bakılan çevresel ve sosyal etkiler finansman sağlayıcılarının da yol haritalarını düzenleme noktasında büyük bir role sahip. Özellikle Covid-19 ile ortaya çıkan sıkıntılar ve elbette iklim krizi dolayısı ile yaşanan kaynak yetersizliği, doğal afetler ve toplumsal krizler bu sorunların çözümünde belki de en önemli rollerden birine sahip olan finans sektörünü de harekete geçmeye zorluyor.

Bugün sizlere, döngüsel ekonominin özellikle finans sektörü için ne gibi fırsatlar sunduğunu ve bazı aktörlerin döngüsel ekonomiye geçiş sürecini hızlandırmak için ne gibi adımlar atmaları gerektiğinden bahsedeceğiz. Ama merak etmeyin, finans odaklı bir yazı olmasına rağmen, her zaman olduğu gibi sade bir dille tartışmamızı yürüteceğiz.

Döngüsel ekonominin sunduğu yatırım fırsatları ve atılması gereken adımlardan önce kısaca ESG kavramını da paylaşmak yerinde olacak düşüncesindeyiz. ESG, “Environmental, Social, Governance” kelimelerinin baş harfleri ile oluşturulmuş, Türkçeye kısaca; yapılacak yatırımların sosyal, çevresel ve kurumsal etkilerini de göz önünde bulundurmak amacı ile ortaya çıkan faktörler olarak çevrilmekte. Geleneksel yatırım süreçlerinde yatırımın gelecekteki performansını ölçmek için mevcut satış, kârlılık, borç durumu ve daha birçok farklı metrik kullanılsa da artık günümüzde iklim krizi dolayısı ile geldiğimiz noktada, yatırımın yol açacağı sosyal, çevresel ve kurumsal etkiler de göz önünde bulunduruluyor. ESG ile ilgili detaylı bir açıklama yapmayacağız, fakat ileride bu konu ile ilgili farklı bir bülten hazırlamayı düşünüyoruz. Çok fazla kafa karıştırmadan döngüsel ekonominin sunduğu temel yatırım olanaklarına geçebiliriz.

İklim krizi ile mücadelede önceden de belirttiğimiz gibi gündemde olan uygulamaların büyük bir kısmı sadece yenilenebilir enerji kaynakları ile ilgili. Fakat üretim süreçleri için gereken kaynakların verimsiz kullanımı ile ilgili elle tutulur çok bir adım atılmıyor ne yazık ki. İklim krizinin en önemli sebebi olan global sera gazı emisyonunun %55’i yenilenebilir enerji sistemleri ile çözülebilir olsa da geri kalan %45, hayatımızın her alanında kullandığımız ürün ve hizmetler için gereken materyal kullanımı, gıda üretimi için toprak ve kaynak kullanımı gibi verimsiz süreçler dolayısı ile oluşuyor. Yukarıda belirttiğimiz %55’lik enerji kaynaklarının kullanımı içerisinde elbette hammaddelere erişim için kullanılan enerji, üretim süreçleri için gereken enerji, ürün ve hizmetlerin tedarik süreçleri için gereken enerji tam da bu verimsiz materyal döngüsü ile bağlantılı.

Döngüsel ekonomi, ekonomik olarak ne gibi fırsatlar sunuyor?
Döngüsel bir ekonominin gezegenimiz için ne gibi fırsatlar sunduğunu, iklim krizi ile mücadelede ne kadar etkili olduğunu defalarca paylaştık. Peki ya döngüsel ekonomi, ekonomik olarak ne gibi fırsatlar sunuyor sizce? Yeni iş modelleri, materyallerin döngü içinde kalması ile hammaddeye ve üretim için gereken enerji kaynaklarına olan talebin azalması, yeni iş modelleri sayesinde istihdamın artması, kaynakların verimli kullanılması için dijitalleşmenin artması ve bu sayede teknolojik yatırımların önemini artırması verebileceğimiz basit birkaç örnekten bazıları.

Bu tarz bilgiler genellikle sayısal değerlerle daha rahat anlaşılmakta. Bu nedenle hızlıca Ellen MacArthur ve McKinsey tarafından yapılan iki araştırmaya bakalım;
-İlk rapor, Avrupa’da ulaşım, yapılaşma ve gıda sistemlerinin döngüsel ekonomiye uygun şekilde yeniden tasarlanması ile 2030 yılına kadar yıllık 1.8 trilyon Euro fayda sağlanacağını,
-İkinci rapor ise, Çin ekonomisi için çok önemli olan 5 ana sektörün döngüsel ekonomiye uygun şekilde yeniden tasarlanması ile 2040 yılına kadar toplam 10 trilyon dolardan fazla getiri sağlanacağını öngörüyor.

Bu iki rapor da döngüsel ekonominin, ekonomik olarak hem ülke yönetimlerine hem şirketlere hem de toplumlara sağlayacağı katkının küçük birer örneği aslında. Avrupa ve Çin dışında çok daha büyük ekonomilere sahip ülkelerin, global arz-talebin en önemli noktasında yer alan farklı sektörlerin döngüsel ekonomiye geçmesi ile ne kadar büyük miktarlarda ekonomik getiri sağlanacağını sizlerin hayal gücüne bırakıyoruz.

Döngüsel ekonomiye geçiş sürecinde finans sektöründe ne gibi adımlar atmalı?
Bu sorunun cevabı normalde finans bilgisi gerektiren bazı terimler içeriyor. Tüm okurlarımızın bu alana ilgisi olmadığını düşünerek, finans sektöründe döngüsel bir ekonomiye geçişi hızlandırmak için atılabilecek/atılması gereken adımları sade ve kısa açıklamalarla paylaşarak yazıyı tamamlayacağız.

Finansal servis sektörü
-Mevcut döngüsel ürünlerin ve hizmetlerin yaygınlaştırılması için yatırımları
-Finansal araçlar ve sistemlerle, kredi onay süreçlerinin ve borçlanmaların belirli döngüsel metriklere dayandırılması
-Döngüsel ekonominin, karar vermek süreçlerine, stratejilere ve hedeflere entegre edilmesi
-Mevcut finansal sistemler içerisinde, döngüsel ekonomiye geçiş süreci için engeller oluşturan geleneksel süreçlerin inovasyon ile geliştirilmesi

Hükümetler, finansal düzenleme kurumları ve merkez bankaları
-Döngüsel ekonomi uygulamalarının yaygınlaştırılması için teşvikler belirlenmesi
-Döngüsel uygulamalar, alt yapı çalışmaları ve inovasyon için yatırımlar
-Standart hale getirilmiş raporlamaların zorunlu hale getirilmesi ile tüm aktörlerin şeffaflık ilkesine uyması
-Finansal regülasyonların ve risk değerlendirmelerinin döngüsel ekonomi prensiplerine uygun şekilde yenilenmesi

Karma finans uygulamaları
-Gelişmekte olan piyasaların risk oranlarını azaltacak altyapı yatırımlarının yapılması
-Kalkınma yatırımlarının ve fonların döngüsel ekonomi uygulamalarına yapılması ile yeni pazarlar yaratılması
-Gelişmekte olan piyasalara teknik destek, uzmanlık desteği ve danışmanlık verilmesi ile altyapı sıkıntıların önüne geçmek

Tüm bu yatırım olanakları elbette doğru kurgulanmış metrikler, sistematik altyapılar ve bilimsel temellere dayandırılan sistemlerin kurulması ile desteklenmeli.

Döngüsel ekonomiye geçiş globalde hali hazırda hızla devam etmekte. Hükümetler yeni regülasyonlarla, özel sektör yeni vizyon ve stratejik uygulamalarla, tüketiciler ise bilinçlenme ve iklim krizine karşı birlikte hareket etme güçlerini kullanarak atmaları gereken adımları atıyor. Bu adımların gerektiği kadar sistematik veya doğru şekilde kurgulanıp kurgulanmadığı konusu çok ayrı bir yazının içeriğini oluştursa da her paydaşın döngüsel ekonomiye geçiş sürecinde yapması gerekenleri biliyoruz. Ekonomik sistemlerin en kritik oyuncularından olan finans sektörünün paydaşları bu süreçlerin hızlanması ve herkesin zorunlu olarak bu sürece dahil edilmesi açısından en büyük sorumluluğu üstlenmek zorunda.

İklim krizinin kâr odaklı stratejilerle önlenemeyeceğini herkesin anladığı, ekonomik sistemlerin ekonomik etkilerinin yanında çevresel ve sosyal etkilerinin de aynı derece önemli olduğunu somut örneklerle deneyimlemek zorunda kaldığımız bu günlerde, umuyoruz ki her paydaş, elinden gelenin fazlasını yapmak için daha fazla adım atar.

Haftaya görüşmek üzere,

Hikâyeyi paylaşmak için:
Ayrıntı

Bu hafta gündemimizi döngüsel ekonomi ve finans ile açmışken sizlerle bu konuyu daha detaylı tartışmak isteriz.

Aşağıda görmüş olduğunuz şema bizlere genel hatlarıyla bir finansal sistemin akışını göstermekte. 

Bu şemada yer alan finansal piyasaların fonksiyonunu ise şu şekilde özetleyebiliriz: Finansal piyasalar, gelirinden daha az harcayarak tasarruf yapanların sahip olduğu fon fazlasını, gelirinden daha fazla harcama yapmak isteyen fon açığı olanlara aktarmak şeklinde ifade edilebilecek temel bir ekonomik fonksiyon üstlenmişlerdir.

Bu tanım üzerinden de anlaşılacağı gibi, piyasanın akışı fazla yaratılan fonların fon açığı olanlara aktarılması ile ilerlerken, akış boyunca yaratılan etkilerin, sistemi oluşturan unsurlar arasına girmediğini görebiliyoruz.

Genel yaklaşımdan günümüze geldiğimizde ise, yukarıda da bahsetmiş olduğumuz gibi artık finansal piyasalar ve ekonominin uygulama alanlarında, hem çevresel faktörler hem de sistemi döngüsel ekonomiye yaklaştırmak için uygulamalar geliştirilmekte.

Uygulamalara örnek olarak Plastic Bank şirketinden bahsedebiliriz. Plastic Bank, özellikle okyanuslarda biriken plastiklerin geri toplanıp tekrar sisteme dahil olması için bir platform oluşturdu. Bu platformun özellikle finansal bir altyapıya sahip olarak kendisini “Banka” olarak konumlandırması, sistemde yer alan ve atık olarak görülen varlıkların eğer doğru bir şekilde yaklaşırsak nasıl kendi değerlerini yaratabileceğini gösteriyor. Bugün atık olarak dünyamızı yerle bir eden bir plastiğin varlık birimi olarak konumlandırılması doğru bakış açısı ile atılabilecek adımların sisteme nasıl katkı sağlayabileceğini gösteriyor.

Konuya bir de Türkiye’den güncel bir haber ile devam etmemiz gerekirse, ülkemizde alan olarak finansal bir yapının geliştirdiği örnekten bahsedebiliriz. Akbank, geçen hafta duyurduğu haberde artık belirli kartlarını plastikten geri dönüştürülmüş malzemeler ile üreteceğini açıkladı.

Burada, bu iki farklı örneği güzelce sindirmemizde fayda var. İkincisi, sistem içerisinde kullanılan bir malzemeyi geri dönüştürülen bir malzeme ile değiştirirken, birinci örnek kullanılmış maddeyi dünya üzerinde yeni bir varlık olarak tanımlayıp, geliştirdiği sistemin çıktısı olan geri dönüştürülmüş plastiğin kullanımı arttırıyor. Hatta kim bilir, Akbank yeni kartlarını belki Plastik Bank’tan alıyordur.

Öneri

Bu hafta öneriler bölümümüzde bir eğitim dizisi ile karşınızdayız!

Öncelikle yaratıcısından küçük bir bahsedelim: "Sürdürülebilirlik Akademisi", iş dünyasında daha iyi bir geleceği şekillendirmek için etkili olmak ve bu yolda değişim ve dönüşüm yaratmak üzere çalışan, kar amacı gütmeyen, lider sürdürülebilirlik merkezidir. Akademi hakkında daha fazla bilgiyi buradan edinebilirsiniz.

Akademinin çatısı altında verilen bir çok eğitim ve seminer mevcut. Farklı konular hakkında oluşturulmuş bu eğitimlerin uzunlukları 5 ila 26 saatler arasında değişiyor ve bir ücret talep ediyor. Şu an halihazırda açık olan eğitimlerin konuları şu şekilde: 

  • Karbon Ayak İzi Bilgilendirme ve Hesaplama Eğitimi
  • Döngüsel Ekonomi Eğitimi
  • Su Yönetimi Bilgilendirme ve Hesaplama Eğitimi
  • Atık Yönetimi Eğitimi
  • Kurumsal Sürdürülebilirlik Eğitimi
  • SDGs - Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarını İş Modellerinde Etkinleştirme Eğitimi

Bu eğitimler haricinde yakında bir de COP26 sonrası hedefleri eyleme geçirmenin, daha iyi bir geleceği oluşturmak için birlikte yapılabileceklerin konuşulacağı bir İklim Değişikliği Zirvesi planlıyorlar. Bunun da kayıt ve detaylı bilgisine buradan ulaşabilirsiniz.

İyi haftalar!

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

YAZARLAR

Döngüsel Ekonomi

Döngüsel Ekonomi

Döngüsel Ekonomi Hakkında Her Şey!

İLGİLİ OKUMALAR

Bağlantıyı kopyala

Paylaş

Yayına git

Geri bildirim ver

Hata bildir