BİR KADEH BİLGİ
KEŞİF
HAFTAYA

Gizemli Tat

5. tat, Paul Giamatti’nin Merlot’su, tanensiz şarkılar.

Merhaba!

Bu hafta sır kapısını aralıyoruz ve 5. tadı anlıyoruz. Adı kadar duyusal deneyimi de enteresan, umami. Şarap ile ilişkisini gel birlikte didikleyelim. Umami tadın yanında Merlot’nun gününü unutmuyor, 7 Kasım Merlot Günü'nü Grapest Hits ile kutluyoruz. Liste burada. Kulaklarda tanensiz şarkılar ile hem dinleyip hem öğrenelim diyorum ve Merlot’yu keşfe çıkıyorum. (Paul Giamatti’yi de unutmuyorum). Hazırsan başlayalım! 🍷

Dikkat! Bu yayın alkollü içeceklerden fermente üzüm suyu olan şaraptan bahsediyor. 18 yaşından küçük okurlara fermente olmayan üzüm suyu daha uygun olabilir.

Kadehimizde bu hafta:

🍷Bir Kadeh Bilgi: Umami ve Şarap

🍇Keşif: Paul Giamatti’nin Merlot’su

🎵Grapest Hits: Merlot ve Tanensiz Şarkılar

Şerefe,

Selin

BİR KADEH BİLGİ

1, 2, 3, 4, Umami!

1, 2, 3, 4, Umami!

Acı, tatlı, ekşi, tuzlu. Bu tatları çok iyi biliyor, pek de güzel anlatabiliyoruz. 5. bir tat daha var: umami. Peki onu nasıl bilirsin?

Umami nasıl bir tat?

Tadı damağında kalan, yedikçe yemek istediğin ve pek lezzetli gelen bir tat var. Anlatmak zor, ama eminim hepimiz deneyimlemişizdir bu 5. tadı. Minik bir deney ile umami tadını anlayalım.🏹 2 adet mantar alıyoruz. Birini kenarda tutuyor, diğerini mikrodalga fırına koyup 30 saniye bekliyoruz. Önce fırına girmemiş mantarı ısırıyoruz, tadına bakıyoruz. Sonra fırına girmiş olan mantarı ısırıyoruz, tadına bakıyoruz. Bu iki mantar arasındaki tat farkı umami etkisi!

Cips paketini alıp sonunu görmeden bırakamadığın olmuştur. Veya Asya mutfağına doyamadığın, soya sosunu fazla kaçırdığın, bir tabak daha yediğin de olmuştur. İşte bunlar hep umamiden. Lezzeti daha dolgun hale getiriyor, dili damağı kaplıyor, büyük de keyif veriyor. Damakta uzun kalıyor, öyle kolay kolay yok olmuyor.


Umamiden zengin gıdalar

Umami tadı veren, bu duyusal deneyimi bize kazandıran glutamat isimli bir amino asit. Kendileri tükettiğimiz bir çok gıdada doğal olarak bulunuyor. Umamiden zengin bazı gıdaları sıralıyorum.

  • Mantar
  • Domates
  • Soğan
  • Et
  • Soya Sosu
  • Parmesan
  • Karides

Benim domates aşkımın da arkasında bu etki var sanırım.

Şarap ile nasıl eşleşir?

Umami, şarabın meyve notlarını daha çok ön plana çıkarıyor. Diyelim ki bir parça parmesan ile bir kadeh Kalecik Karası içiyorsun. Şaraptaki o kırmızı meyveler bu eşleşme ile daha çok ön plana çıkacak, damağı yormadan, meyveleri daha çok hissederek tatlı tatlı yudumlayacaksın. Veya karides yanında Sauvignon Blanc açtın; limonlar ve yeşil elmalar daha çok hissedilecek, hatta belki tropik notlar daha da ortaya çıkacak. Eti ne ile eşleştiriyorsan, peynirin yanına hangi şarabı açıyorsan, mantarla hangi kırmızıyı seçtiysen bil ki meyve notlarını biraz yukarıda hissedeceksin.


Hikâyeyi paylaşmak için:
KEŞİF

Paul Giamatti’nin Merlot'su

Paul Giamatti’nin Merlot'su

Kirazların eriklerin dolaştığı, biraz da çikolata uğramış bir burun; yumuşak tanenler ve yormayan bir asiditeye sahip bir damak deneyimliyorsan; bitişi de yumuşak ise kadehinde Merlot olabilir. Bir üzümü genel notlar ile anlatmak doğru olmasa da sadeleştirmek adına en çok görülen tadım notlarını paylaşıyorum. İklime, teruara, şarap yapım tekniklerine göre değişiklik gösterse de; Merlot üzümünden yapılan şaraplar bu notlar etrafında dolanıyor.

Keşfimiz bu hafta Fransa’da, Bordeaux bölgesinde. Bu bölgede en çok yetiştirilen üzün Merlot. Yanında da en çok akrabası (hatta kardeşi diyebiliriz) Cabernet Sauvignon’u görüyoruz. Merlot, Cabernet Sauvignon ile pek yakın temasta; o kadar çok şişeye kupaj olarak birlikte giriyorlar ki! Sanırım zıt kutuplar birbirini çekiyor, çünkü pek de benzer olduklarını söyleyemeyeceğim. Fransa’da Bordeaux dışında İtalya’da, Kaliforniya’da, Şili’de, Arjantin’de yetişiyor. Türkiye’nin de neredeyse bütün bağcılık bölgelerinde görüyoruz.

Merlot vs. Cabernet Sauvignon

Merlot ve Cabernet Sauvignon genelde kıyaslanır; Cabernet Sauvignon genelde ön plana çıkar. Nedendir bilmem, Merlot hep geride kalır. Halbuki hangi üzümden ve şaraptan keyif aldığın tamamen kişisel bir tercih; sen Shirazcısındır, ben Pinot Noircı. Ben Cabernet Sauvignondaki dolmalık biber kokusuna bayılırım; sen daha çok meyve almak istersin. Ben tanen dilimi damağımı kurutsun isterim; sen Merlotnun yumuşak içimine vurulursun. Tamamen tercih meselesi. Fakat eskiden gelen bir kıyas vardır Cabernet Sauvignon ve Merlot arasında; hatta Merlot’nun kıymeti çok bilinmez bile diyebilirim.  Sideways filminde (izlemediysen hemen bir şişe Pinot Noir açıp ekran karşısına geçmek hiç fena olmaz) Pinot Noir tutkunu Paul Giamatti’nin şu sözleri durumu biraz anlatıyor. “If anyone orders Merlot, I'm leaving. I am not drinking any f*king Merlot.”  Filmden sonra Merlot satışlarında düşüş, Pinot Noir satışlarında yükseliş oldu mu dersiniz? Üzüm ve şaraplarının karakterini anlamamız için biraz genelleme yaparak sade bir karşılaştırma yapıyorum. Her şarap benzer bir deneyim sunacak diye bir kaide yok, buraya da not düşüyorum.

Şarap Eşleşmesi

Merlot’yu eşleştirmek pek kolay, rahat ve denemelere açık. Pek uyumlu bir şarap! Şarabın stiline göre yanına seçeceğimiz eşlikçi de değişecektir. Genç, rahat içimli bir Merlot pizzaya da, domates soslu bir makarnaya da, tavuk yemeklerine de eşlik edebilir. Şöyle güzelce yıllanmış, olgunlaşmış bir Merlot ise ızgara etler, tavuklar, ve zengin sosların yanında büyük keyif verir. Tekrarlıyorum genelleme yapmak doğru değil, ama aşağı yukarı benzer bir duyusal deneyim olacaktır. Benim önerim Merlot ile biraz deney yapman! 🧪 Pizza yanına da, tavuk ile de, hızlıca yaptığın makarna veya uzun uzun uğraştığın et yemeğin ile de denediğinde şarabın nasıl uyumunu yakaladığını göreceksin. En rahat yemek eşleyeceğin şaraplardan biri kendileri; dene ve gör.

🧪


Hikâyeyi paylaşmak için:
HAFTAYA

Haftaya uzaklardan bir festival geliyor, bu sayfa renklenecek, hazır ol. Kadehimizde bir cümbüş ki sorma. O zamana kadar kadehin dolu, keyfin bol olsun! 

(Sideways'i bu hafta izlemelisin bence, dayanamadım yeniden önerdim 🚀)

Şerefe 🍷

Selin

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

YAZARLAR

Veraison

Veraison

Kadehindeki şarabı keşfederken, sonraki yudumu hayal eden bir şarap yayını. Şarabın sadece beyaz örtülü masalarda içilmediğine inanıyor, her sofrada yer arıyor. Her hafta duyusal deneyim rotaları çizmek için e-posta kutunda!

İLGİLİ OKUMALAR

Bağlantıyı kopyala

Paylaş

Yayına git

Geri bildirim ver

Hata bildir