👀 Gözler enflasyonda

• Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile birlikte gerçekleştirdiği Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ziyaretine ilişkin sorulan soru üzerine, "Önümüzdeki iki hafta içinde çalışmaları tamamlayacağız. Cumhurbaşkanımız muhtemelen ondan sonra bir ziyarette bulunacak. O ziyarette muhtemelen bir çerçeve anlaşma olacak. Detaylara girmek istemiyorum ama oldukça kapsamlı. Teknik anlamda epey ilerledik." açıklamasında bulundu. 

• Dahası: Bloomberg, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın yakın zamanda Suudi Arabistan, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin dahil olduğu bir körfez turuna çıkacağını haberleştirdi. Bloomberg'e konuşan konuya yakın kaynaklara göre ziyaretlerin ana hedefi ilk etapta Türkiye'ye 25 milyar USD'lik doğrudan yatırım çekmek olacak.

• TCMB, bankalara kur korumalı mevduat (KKM) dönüşleri için ihtiyaç duyacakları dövizi doğrudan satabilmesini sağlayan değişikleri içeren ‘Bankalara TL karşılığında doğrudan döviz satılması’ başlıklı bir yazı gönderdi.

• Nedir? Yazıda, KKM hesap sahiplerinin vade sonunda döviz talep etmeleri halinde döviz piyasasında likidite ihtiyacı oluşabildiğine dikkat çekilerek, "Bu kapsamda; bankaların vade sonunda ihtiyaç duyacakları döviz likiditesinin piyasa koşulları çerçevesinde Merkez Bankasınca doğrudan karşılanabilmesine ve bankaların döviz likiditesi yönetimine destek olunmasına karar verilmiştir" denildi.
• Perspektif: Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in, daha önceden Hazine ile TCMB arasında imzalanarak kamu bankalarının döviz satışına imkan veren protokolün iptal edilmesini istediği ifade ediliyor. Söz konusu protokolün iptal edilmesi, TCMB'nin kamu bankaları yoluyla piyasaya döviz müdahalesi yapma imkanını sınırlayacaktır.

• Türkiye’nin en büyük 500 şirketinin sıralandığı Fortune 500 Türkiye-2022 Araştırması’na göre, şirketlerin 2022 yılı net satışları bir önceki yıla göre %148,7'lik rekor artışla 7 trilyon 986 milyar liraya çıktı. Net kârlar ise rekor %245,5 artışla 545 milyar 138 milyon liraya yükseldi. İstihdamdaki artış ise %2,5 ile sınırlı kaldı.

• Öte yandan: Araştırmaya göre şirketlerin 2022’de gerçekleştirdiği toplam ihracat bir önceki yıla kıyasla TL bazında %137,9 artarken USD bazında ise %27,6 artış sağladı. 2021 yılında toplam satışların %27,9’u ihracattan sağlanırken, 2022 yılında bu oran %26,7 olarak gerçekleşti.
• Dahası: İlk 500'e giren şirketler arasında borsada işlem görenlerin sayısı geçen yıl gerçekleşen halka arzların da etkisiyle artarak 126'ya çıktı. Listeye son sıradan giren şirketin net satışının 2 milyar 225 milyon TL’ye yükseldiği 2022'de 10 milyar liranın üzerinde satış büyüklüğüne sahip şirket sayısı da 138'e yükseldi.
• Perspektif: Fortune 500 Türkiye listesindeki şirketlerin toplam satışları bir önceki yıla göre USD bazında %33,4 artarak 482,1 milyara yükselirken; Fortune 500 ABD lideri Walmart'ın net satışları ise 2022 yılında 611,3 milyar dolara ulaştı.
• Hatırlatma dozu: Avrupa Merkez Bankası (ECB), geçtiğimiz hafta yayımlanan raporunda enflasyon artışındaki başat faktörün artan ücretler değil, şirketlerin maliyetlerin yükselmesini beklemeden gerçekleştirdikleri fiyat artışları sayesinde elde ettikleri rekor kârlar olduğunu belirtmişti.

• Memur ve emekli maaşlarına yapılacak ara zamla ilgili düzenleme, bugün saat 12.00'da TBMM Başkanlığı'na sunulacak. Düzenleme ile birlikte en düşük memur maaşının 22 bin TL olarak belirlenmesi bekleniyor.

• Açıklama: Konuya ilişkin açıklamada bulunan Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Memur maaşlarına yapılacak zam miktarıyla ilgili süreci başlatıyoruz. 5 Temmuz'da 6 aylık enflasyon oranlarının belli olmasıyla, memur ve emeklilerimize verdiğimiz sözleri yerine getireceğiz." ifadelerini kullandı. Erdoğan 14 Mayıs seçimleri öncesinde "en düşük memur maaşının 22 bin TL olacağı" sözünü vermişti.

• Kamuya yönelik borçların yapılandırılmasına ilişkin düzenleme kapsamında, Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı vergi dairelerine 5 milyon 484 bin 289 mükellef başvurdu, 7 milyon 946 bin 460 yapılandırma dosyası oluşturuldu. 370 milyar 477 milyon 406 bin 725 TL'lik alacak yapılandırılırken, 56 milyar 783 milyon 48 bin 648 TL'lik de tahsilat gerçekleşti.

• Haziran ayında 110 bin 861 adet satışın gerçekleştiği otomobil ve hafif ticari araç pazarı yıllık %37,5 büyüdü. Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği’nin (ODMD) verilerine göre otomobil ve hafif ticari araç satışları yılın ilk altı ayında bir önceki yılın aynı dönemine göre %55,3 oranında artarak 555 bin 867 adet olarak gerçekleşti.

• Dahası: Otomobil satışları geçen yıla göre %40,1, 10 yıllık haziran ortalamalarına göre %57,2 artış gösterirken; hafif ticari araç satışları ise geçen yıla göre %27,3, 10 yıllık haziran ortalamalarına göre de %40,8 yükseldi.

• Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) yeni bir karar alınıncaya kadar gün öncesi ve dengeleme güç piyasalarında asgari fiyat limitinin 0 TL/MWh, azami fiyat limitinin de 2.700 TL/MWh olarak uygulanacağını duyurdu.

Akbank destekleriyle: Attila Köksal ile Finansal Bakış’ta sekizinci bölüm

Parasal konularda yapılan hatalardan, finansal okuryazarlığa kadar yedi ayrı başlıkta tasarruf, birikim ve yatırım konularını irdeleyen Attila Köksal ile Finansal Bakış podcast programının sekizinci bölümünde Attila Köksal, uzun yıllardır hem portföy yöneticiği yapan hem de yatırım fonları yöneten Ata Portföy Genel Müdürü Mehmet Gerz ile yatırım fonları hakkında bilgilenmek isteyenleri bölümü dinlemeye davet ediyor. 

Sekizinci bölüm | Mehmet Gerz ile yatırım fonları: Attila Köksal’ın enflasyon türlerinden bahsedip enflasyonun hayatımıza ve yatırım tercihlerimize etkilerini Türkiye’den ve dünyadan örnekler vererek anlattığı bölümün ardından serinin sekizinci bölümünde Köksal ve konuğu Ata Portföy Genel Müdürü Mehmet Gerz; yatırım fonlarından, çeşitlerinden, seçerken dikkat edilmesi gerekenlerden bahsediyor ve yatırım fonlarının bireysel yatırımcılara neler vadettiğine değiniyor.

Aposto Radyo’nun Akbank destekleriyle hazırladığı Attila Köksal ile Finansal Bakış’ın yeni bölümlerine her hafta Aposto Radyo’dan ulaşabilirsiniz. 

• Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, İspanya'nın AB dönem başkanlığını 1 Temmuz itibarıyla devralması üzerine Başbakan Pedro Sanchez ile Madrid'de görüştü. AB'nin mali kural reformlarını yıl sonuna kadar onaylaması gerektiğini kaydeden Von der Leyen, "Bu çok önemli bir işlem ve bunu başaracağımıza eminim," diyerek İspanya'nın dönem başkanlığının da sürece yardımcı olacağını ifade etti.

• Nedir? Reform kapsamında ülkelerin kamu borç seviyelerinin gerçekçi, kademeli ve sürdürülebilir bir şekilde düşürülmesi hedefleniyor. Kamu borcunun GSYH'nin %0,5 ila %3 arasında bulunmasını öngören kurallar çerçevesinde borcun 4 yıla kadar kademeli olarak azaltılması öneriliyor.

• Avustralya Merkez Bankası'ndan (RBA) yapılan açıklamaya göre, gösterge faiz oranı %4,10 seviyesinde sabit bırakıldı. Analistlerin beklentisi 25 baz puan faiz artışı olacağı yönündeydi. RBA son iki toplantısında faiz artırımı beklemeyen piyasaları şaşırtarak artırıma gitmişti.

• Dahası: RBA'nın faiz değişikliğine gitmemesinin ardınan Asya-Pasifik piyasalarında hareketli saatler yaşandı. Avustralya S&P/ASX 200 %0,4 yükselirken AUD, USD karşısında %0,3 düşüşle 0,665'e geriledi. Japonya'da Nikkei 225 bir önceki gün kaydedilen 33 yılın en yüksek seviyesinden %1,08 geriledi. Çin anakarasında Shanghai Bileşik Endeksi %0,25, Shenzhen Bileşen Endeksi %0,19 geriledi.

• Çin merkezli firmaların bir önceki yıla göre %78 düşüşle 8,7 milyar USD'ye gerileyen ABD doları üzerinden tahvil ihracı ikinci çeyrekte on yılın en düşük seviyesine geriledi. CNY üzerinden ucuz borçlanma maliyetleri nedeniyle Çinli şirketler ülke içinde borçlanmayı artırırken; Avrupalı firmalar rekor düzeyde dolar tahvil ihraç etmeyi sürdürüyor.

• Enerji Enstitüsü’nün Kearney ve KPMG işbirliğiyle yayımladığı “Dünya Enerjisinin İstatistiki Değerlendirmesi” raporuna göre yenilenebilir enerjinin payı tüm dünyada arttı. Geçtiğimiz yıl güneş enerjisi ile üretim %25 artarken rüzgar kaynaklı üretimde büyüme %13 olarak kaydedildi.

• Dahası: Küresel enerji talebindeki artışın 2022’de %1,1 seviyesinde gerçekleştiği kaydedilen raporda, talepteki yavaşlamanın 2021'deki %5,5'luk artışa göre belirgin olduğu ifade edildi. Kömür kaynaklı üretimin liderliğini sürdürmesiyle, yenilenebilirdeki büyümeye rağmen enerji kaynaklı küresel sera gazı emisyonu %0,8 artış gösterdi.

• Toyota, katı hâl batarya teknolojisinde gerçekleştirdiği atılımın ardından elektrikli araçlarının bataryalarının boyut, maliyet ve ağırlığını yarıya indirmeyi hedeflediğini açıkladı. Japon otomobil üreticisi, akü malzemelerinin üretim sürecinin basitleştirilmesinin uzun zamandır beklenen yeni nesil teknolojinin maliyetini düşüreceğini söyledi.

• Hindistan, Haziran ayında tüm rafinerilerden gelen güçlü taleple Rusya'nın petrol ihracatının %60'ını üretirken, Refinitiv Eikon verilerine göre bağımsız rafinerilerin alımları yavaşlatmasıyla Çin'e sevkiyatlar %7'ye kadar düştü.