10 Ekim Pazartesi sabahından herkese günaydın!
Yurt içinde ve yurt dışında oldukça yoğun bir haftanın ilk gününden sizlere merhaba diyoruz. Haftanın ekonomik gündemi bültenin devamında, Veri kanalında. Cumhurbaşkanı Erdoğan faiz indirimi fikrinde ısrarcı olduğunu vurgulamaya devam ederken, piyasalar yıl sonu politika faizini %9 olarak fiyatlıyor.
- Bu hafta odaklı çalışarak verimli bir mesai geçirmenize yardımcı olacağını düşündüğümüz küçük bir playlist: Soft Jazz Guitar
İyi haftalar!
EXANTEFinans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.
Küresel piyasalarda son durum ve haftalık değişimler.
• Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ekonomiye dair açıklamalarda bulunmaya devam ederken gelişmiş ülkeleri sıkıntılı bir kış beklediğini söyledi. Erdoğan para politikası ile ilgili olarak da “Sözde iktisatçılar hâlâ faiz lafı geveleyedursun, biz üretim ve istihdamı desteklemeyi sürdüreceğiz. Bu kardeşiniz bu görevde olduğu sürece faiz her geçen gün, her geçen hafta, her geçen ay inmeye devam edecek. Kimse bu konuda bize akıl vermesin.” ifadelerini kullandı.
- Hatırlatma dozu: Cumhurbaşkanı’nın son dönemde sıklıkla verdiği “faiz düşecek” mesajlarının ardından piyasada yıl sonuna dek yapılacak Para Politikası Kurulu Toplantıları’nda 100’er baz puan indirim yapılacağı ve politika faizinin yıl sonunda %9,0 seviyesine gerileyeceği fiyatlanıyor.
• Uludağ Ekonomi Zirvesi’nde konuşan Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati, güçlü büyüme, güçlü istihdam ve güçlü ihracat vurgusu yaptı. Kriz dönemlerinde farklılaştırılmış politika setlerine ihtiyaç duyulduğunu ifade eden bakan, Fed ve Avrupa Merkez Bankası’nın faiz kararlarının yaratabileceği etkiler sebebiyle kurumları temkinli olmaya çağırdı.
- Sonrasında: CNNTürk’e de konuk olan Nebati, enflasyonda düşüşü “sert fren” yapmadan sağlamak istediklerini ifade ederken asgari ücrette yıl sonunda yapılacak artışın enflasyonun üzerinde olacağını söyledi. Bakan ayrıca esnaflar için bir paket üzerinde çalışıldığını da açıkladı.
• Akbank’ın kredi kartı müşterilerinin mükerrer harcama ve negatife dönen limit sorunları yaşadığı haberleri üzerine banka önce haberleri doğruladı, kısa süre sonra ise bahse konu sorunların çözüldüğünü açıkladı.
- Hatırlatma dozu: Akbank 2021 yılının temmuz ayında altyapı sistemlerindeki güncelleme çalışmaları esnasında ortaya çıkan sorun sebebiyle bir süre hizmet verememişti.
• Ukrayna’da yapılan bölgesel referandum ve ardından yaşananlar sonrasında iyice güçlenen doğalgaz tedariki endişeleri üzerine Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. (BOTAŞ) doğalgaz depolarındaki doluluk oranının %100’e ulaştığına dair açıklama yaptı.
• Anadolu Ajansı’na mülakat veren Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) Başkanı Odile Renaud-Basso, Türkiye’de yatırımları finanse etmeye devam etmek istediklerini ifade ederken ülkenin yüksek büyüme potansiyeline olan inançlarının güçlü olduğunu söyledi.
- Cep bilgisi: Ülkemiz EBRD’nin portföyünde önemli bir yer tutuyor. Kurumun ülkemizdeki mevcut riski 7,3 milyar EUR seviyesinde ve bu hacmin %40’ı sürdürülebilir altyapı yatırımlarına tahsis edilmiş durumda. Endüstri, ticaret ve tarım yatırımlarını da finanse eden kurum, ülkemiz finansal kurumları ile de yakın ilişki içinde olmayı sürdürüyor.
• Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından yayımlanan Banka Kredileri Eğilim Anketi sonuçlarına göre yılın üçüncü çeyreğinde, bankaların kredi koşullarının sıkılaştığı ve bu sıkılaşmanın yılın geri kalanında devam edeceği beklentisinin hâkim olduğu görülüyor.
• Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan Finansal Yatırım Araçlarının Reel Getiri Oranları verisinde, TÜFE bazlı hesaplamaya göre yatırımcılarına aylık bazda en yüksek getiriyi %10,3 ile BİST 100 sağladı.
- Kazandıranlar, kaybettirenler: Aynı zaman zarfında külçe altın yatırımcılarının %5,3 oranında zarar ettiğinin hesaplandığı çalışmada, yıllık getiri sıralamasının da zirvesinde BİST 100 yer alıyor. Çalışmaya göre, mevduat yatırımcıları yıllık bazda en çok zarar eden grup oldu.
• ABD’de tarım dışı istihdam 255 bin kişilik artış tahminlerine karşı 263 bin kişi arttı. Veriyle birlikte ülkede işsizlik oranı %3,7’den %3,5’e geriledi. Verinin ardından açıklamarda bulunan ABD Başkanı Joe Biden “istikrarlı büyüme” mesajı verdi.
- Ne anlama geliyor? Veri, Fed’in kasım ayı toplantısı öncesinde açıklanan son işsizlik oranı verisi olması açısından önemli. Kurum enflasyon göstergelerinin yanında istihdam piyasasındaki aktiviteye de büyük önem veriyor ve bu alanda “soğuma” görmeden enflasyonda dönüş trendine ikna olmayacak. Veri, bu yönüyle Fed’in kasım ayı başındaki toplantısında bir kez daha 75 baz puan artırım yapma ihtimalini güçlendiriyor.
• AB’nin doğalgaza tavan fiyat uygulamasında Prag’daki Gayriresmî Liderler Zirvesi’nde uzlaşamadığı, konunun 20-21 Ekim'de Brüksel'de düzenlenecek AB Liderler Zirvesi'ne tekrar gündeme geleceği haberleştirildi.
• ABD Ticaret Bakanlığı, Çin'e yönelik ihracata kısıtlamalarına yüksek performanslı bilgi işlem çiplerinin ve bu tür çipleri içeren bilgisayar ürünlerinin de eklendiğini açıkladı. Uygulama, Çin'in yüksek teknolojili ürün ve askeri teçhizat üretme kapasitesini sınırlandırmayı hedefliyor.
• Son günlerde spekülatif haberlerin odağında yer alan Credit Suisse’in yatırımcı güvenini tazeleyebilmek adına 3 milyar USD tutarında bono geri alımı yapacağı haberleştirildi. Uygulama, kurumun piyasaya bir likidite sorunu ile karşı karşıya olmadığını gösterme amacı taşıyor.
• İtalya Ekolojik Dönüşüm Bakanlığı, kış boyunca devrede olacak bir enerji tasarrufu kararnamesi yayımladı. Kararname, ülkede günlük çalışma süresinin kısaltılması, “kış ısıtma sezonu”nun 15 gün kısaltılması, ibadet alanları, kreşler, anaokulları ve yüzme havuzları hariç olmak üzere bina içi sıcaklıkların 18-19 santigrat derece ile sınırlanması gibi önlemleri içeriyor.
Yurt içinde ödemeler dengesi, yurt dışında enflasyon...
Yurt içinde bugün istihdam, yarın ödemeler dengesi, Çarşamba günü sanayi üretimi ve perakende satışlar Cuma günü ise konut satışları ve TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi verileri açıklanacak.
Açıklanacak veriler içinde ödemeler dengesi ve sanayi üretimi verileri en önemlileri olarak öne çıkıyor. Ödemeler dengesi tarafında aylık açığın 3,2 milyar USD seviyesinde açıklanması bekleniyor. Dış ticaret açığı tarafındaki enerji fiyatları kaynaklı baskı, veriyi olumsuz etkilemeye devam ediyor.
Sanayi üretimi verisiyse doğrudan doğruya büyüme performansıyla ilintili olduğu için önemli. Geçtiğimiz ay yıllık bazda +%2,4 olarak açıklanan verinin bu ay yıllık bazda +%2,7 olarak açıklanması bekleniyor. Veride aylık bazda ise sıfıra yakın hatta belki de negatif bir değer görmemiz oldukça olası.
Yurt içinde ayrıca 5 ve 7 yıl vadeli hazine ihraçları da takip edilecek.
Yurt dışında ABD Piyasaları bugün Colombus Günü sebebiyle kapalı olacak. Haftanın geri kalanında Avro Bölgesi sanayi üretimi, ABD ÜFE ve perakende satışlar ile Almanya TÜFE verileri açıklanacak en önemli veriler arasında yer alıyor. Özellikle enflasyon verileri, merkez bankalarının sonraki adımlarının yorumlanabilmesi adına büyük önem taşıyor. Fed’in 75 baz puanlık artırım kararının çıktığı ve beklenti setinin güncellendiği toplantının notları da Çarşamba günü açıklanacak bir diğer önemli veri olacak.
Uzak Doğu’da ise Çin’in manşet enflasyonu ile dış ticaret verileri takip edilecek.
Ana veriler dışında Avrupa Merkez Bankası Başkanı Christine Lagarde’ın konuşması, IMF ve Dünya Bankası toplantıları, IMF ekonomik görünüm raporu ve merkez bankası toplantıları da takip listesinde yer alıyor. IMF ekonomik görünüm raporunda küresel büyüme beklentisinin önemli ölçüde düşürülmesi bekleniyor. Bunun mesajını IMF Başkanı Kristalina Georgieva geçtiğimiz hafta içinde vermişti.
Paribu sponsorluğundaki Filmekimi başladı
Türkiye’nin alanında öncü teknoloji şirketi ve lider kripto varlık işlem platformu Paribu, bu yıl da İstanbul Kültür Sanat Vakfı (İKSV) tarafından 21. kez düzenlenen Filmekimi’nin sponsoru oldu.
Nedir? Her yıl merakla beklenen Filmekimi, bu yıl da Paribu sponsorluğunda sinemaseverlerle buluşuyor. 16 Ekim’e kadar sürecek programda Sundance, Cannes, Venedik, Toronto film festivallerinde gösterilmiş, ödüllü ve merakla beklenen yeni yapımlar yer alıyor.
Neler var? Aralarında bu sene Cannes’da Büyük Ödül’ü paylaşan Öğle Güneşinde Yıldızlar ve Yakın filmlerinin, Venedik’te En İyi Yönetmen Ödülü'nü kazanan Kemikler ve Her Şey ile En İyi Senaryo ödülünü kazanan The Banshees of Inisherin gibi filmlerin olduğu zengin bir gösterim programı izleyicileri bekliyor.
Film gösterimleri Beyoğlu Atlas 1948 Sineması, City's Nişantaşı – CINEWAM Premium, Kadıköy Sineması ve Kadıköy Sinematek/Sinema Evi’nde gerçekleşiyor. Biletler passo.com.tr/tr üzerinden, Passo perakende noktalarından ve İKSV gişesinden alınabiliyor.
Filmekimi ve Paribu sponsorluğunda gerçekleşen tüm etkinlikler hakkında detaylı bilgi almak için bu bağlantıyı ziyaret edebilirsiniz.
Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, AK Parti milletvekillerinin imzasıyla TBMM'ye sunuldu. Teklifte KYK kredilerinin faizlerinin silinmesinden, çalışana nakit olarak ödenen yemek ücretinin vergi istisnasına tabi tutulmasına, SGK taşınmazlarının satışından, Kur Korumalı Mevduat uygulamasına kadar pek çok konu yer alıyor.
- Detaylar: Teklif kapsamında öncelikle konutların çatısında bulunan güneş panelleri ile yapılan elektrik üretiminde vergi istisnasının 25 kilovattan, 50 kilovat düzeyine çıkarılması, işverenler tarafından çalışanlara nakdi olarak ödenen yemek desteğinin ve 1000 TL'ye kadar olan doğal gaz ve elektrik desteklerinin gelir vergisi ve sigorta priminden muaf tutulması, 1 milyon TL'ye kadar yapılan Ar-Ge desteklerinin 2 milyon 500 bin TL'ye çıkarılması ve KYK kredi faizinin silinmesi konuları yer alıyor.
Covid-19 nedeniyle ödenen kısa çalışma ödeneği ve nakdi ücret desteklerinde hata sebebiyle veya yersiz şekilde yapılan ödemelerden tahsil edilmemiş olanlar yasanın yürürlüğe girmesiyle birlikte silinecek. Tahsil edilenlerse iade edilemeyecek.
Yasa ile icra takibi başlatılan 2 bin TL ve altındaki borçların ise tasfiye edilmesi de planlar arasında. AK Parti Kütahya Milletvekili İhsan Elitaş, konuyla ilgili 5 milyon kişiyi ilgilendiren 9 milyon dosyanın bulunduğunu, bu dosyaların toplam bedelinin ise 20 milyar TL'yi bulduğunu söylüyor. - Kur Korumalı Mevduat: Yasanın kabul edilmesi halinde Kur Korumalı Mevduat (KKM) uygulaması 31 Aralık 2023 tarihine kadar uzatılacak ve 6 ay/6 bin kilometre sınırını aşan firmalar için verilecek ceza alt limiti 10 bin, üst limiti ise 300 bin TL olacak.
- Ayrıca: Paket kapsamında pandemi döneminde verilen maske ve sokağa çıkma yasağı cezalarının silinmesi, tıp fakültesinde son sınıf ve diş hekimliği fakültesinde beşinci sınıf öğrencilerine ödenen asgari ücret tutarında yapılan ödemenin yalnızca devlet üniversitelerinde değil tüm üniversitelerde yapılması, SGK taşınmazlarının elektronik ortamda satılabilmesi için düzenleme yapılması da yer alıyor. Varlık yönetim firmalarına devredilen 2 bin 500 TL'nin altındaki borçların tasfiye edilmesi de planlananlar arasında. Hazine ve Maliye Bakanlığı ise bu tutarı iki katına kadar çıkarabilme konusunda yetki sahibi olacak.
Yasa ile turizm payı alınan işletmelerin ise turizm payı oranı azaltılacak. Belgeli yeme-içme ve deniz turizmi işletmelerinin turizm payı oranı binde 7,5'ten, binde 5'e, seyahat acenteleri ve hava yolu şirketleri için ise on binde 7,5'ten, on binde 5'e düşürülecek. Karşılığı nakit olmayan piyango düzenleyebilmek için ise 2 bin TL başvuru bedeli alınacak. Gerekli izni almalarına rağmen çekiliş yapmayan, çekiliş sonuçlarını açıklamayan veya taahütlerini yerine getirmeyenler ise 2 aydan 2 yıla kadar hapis cezasına ve 3 bin güne kadar adli para cezasına çarptırılabilecek.
