KUŞBAKIŞI
YAPAY ZEKA
GÜNÜN HİKAYESİ
BUGÜNKÜ DESTEKÇİMİZ
GİRİŞİM | DÜNYA
UZAY & BİLİM
GÖZÜMÜZE ÇARPANLAR

💊 İlaç keşfinde dönüşüm, 5'inci temel kuvvet

Sam Bankman-Fried'e kefalet iptali. OpenAI için iflas iddiası. Google'ın yapay zeka köyü. 5'inci temel kuvvetin keşfi. Yapay zekanın ilaç sektöründeki yeri.
15 Ağustos - Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) - Quando
Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) ile birlikte

EBRD x Aposto Radyo sunar: Rota Dijital

Rota Dijital : Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) ve Aposto Radyo iş birliğiyle, J.P. Morgan’ın desteğiyle hazırlanan Rota Dijital podcast serisi; dijital dönüşüme dair en çok merak edilenlere, dijital dönüşümün temel bileşenlerine ve…

Daha fazlasını öğren →

Tayfun Coskun / Anadolu Ajansı / Getty Images /Popular Science

Tayfun Coskun / Anadolu Ajansı / Getty Images /Popular Science

15 Ağustos Salı gününden herkese merhaba. 

Son birkaç haftadır bilim dünyasının oldukça hareketli olduğunu söylemek mümkün: İlk olarak Güney Kore'den bilim insanları "süper iletken" geliştirdiklerini iddia ederek büyük heyecan yarattı. Bundan kısa bir süre sonra ise ABD'de bulunan Lawrence Livermore Ulusal Laboratuvarı'ndan bilim insanları, tarihte ikinci kez nükleer füzyon reaksiyonundan net enerji elde etmeyi başardıklarını duyurdu. 

Bugünse bültende sizleri bir başka önemli bilimsel gelişme bekliyor. Öyle ki söz konusu gelişmenin doğrulanması hâlinde bu, geride bıraktığımız yüz yılın en önemli bilim anlarından birine şahitlik edeceğimiz anlamına geliyor.

  • Günün hikayesi: Yapay zeka, ilaç sektörünü ne yönde ve nasıl dönüştürüyor?

Keyifli okumalar, 

İrem

Quando

Quando

Her salı ve cuma girişimcilik ve teknoloji ekosistemlerinden öne çıkan gelişmeler, paradigma değişimleri, inovasyon trendleri ve dijital dönüşüm e-posta kutunda.

KUŞBAKIŞI

• İstanbul Kodluyor Projesi'ni duyuran Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Boğaziçi Üniversitesi'nde düzenlenen Sosyal Etki Tahvili Lansman Toplantısı'ndaki konuşmasında projenin gençlerin istihdamını sağlama yolunda yenilikçi ve özgün bir uygulama olacağını belirterek, 1 milyon 250 bin dolar bütçeli proje ile 550 gencin bilgi ve iletişim teknolojileri sektöründe istihdam edilmesini hedeflediklerini bildirdi.

• Dijital yayın platformları BluTV ve GAİN, abonelik ücretlerine zam yaptı. BluTV üyeliği, Eylül 2022’den bu yana yapılan ilk zamla yaklaşık %100 artarak aylık 49,90 liradan 99,90 liraya yükseldi. GAİN platformunda ise aylık üyelik ücreti neredeyse 3 katına çıkarak 34,90 liradan 99 liraya yükseldi. 

• Dolandırıcılık ve kara para aklamak iddiasıyla yargılanan ve kefaletle serbest bırakılan kripto para borsası FTX’in kurucusu Sam Bankman-Fried, tanıkları etkilemeye çalıştığı gerekçesiyle cezaevine gönderildi. Savcılığın tutuklama talebini inceleyen federal mahkeme, sanığın “en az iki kez” tanıkları etkilemeye çalıştığına inanmak için nedenlerin olduğunu belirterek, kefaletinin iptal edilmesini emretti. 

Bloomberg

• WhatsApp Web'e ekran kilidi özelliği geliyor. Beta sürümünde tespit edilen özellik ile kullanıcılar, şifre girmeden cihazlarında WhatsApp Web'e ulaşamayacak.

  • Bununla birlikte: WhatsApp, grup sohbetlerinin gerçekleşeceği tarihi önceden planlamanızı sağlayacak bir özellik de test ediyor.

• Patrick Wardle isimli bir siber güvenlik uzmanı, Mac cihazlarda kötü amaçlı yazılımları tespit eden Background Task Manager özelliğinin hacker'lar tarafından kolayca atlatılabildiğini tespit etti. Sorunu ilk olarak geçtiğimiz yıl tespit eden ve durumu Apple'a bildiren Wardle, Apple'ın sorunu düzeltmek için herhangi bir adım atmadığını ifade etti.

YAPAY ZEKA

• Trendyol Hızlı Market, Trendyol Growth ekibince tasarlanan yapay zeka destekli yeni nesil asistan AITEN’i işe aldı. Bazen temizlik tüyoları veren, bazen de mutfağa dair önerilerde bulunan AITEN, ChatGPT ve Midjourney kullanarak öğretici videolar hazırlıyor.

• Analytics India Magazine, yayımladığı raporda OpenAI'ın 2024 sonuna kadar iflas edeceğini öne sürdü. OpenAI'nin ChatGPT'yi çalıştırmak için günde yaklaşık 700 bin dolar harcadığının; bu maliyetlerin de Microsoft ve diğer yeni yatırımcılar tarafından karşılandığının belirtildiği raporda, yakında kâr görmediği takdirde OpenAI'ın iflas edebileceği ifade ediliyor.

  • Öte yandan: Rapor, ChatGPT web sitesinin Haziran ve Temmuz aylarındaki kullanıcı düşüşüne de dikkat çekti. 3 Ağustos'ta SimilarWeb, ChatGPT trafiğinin üst üste ikinci ay düşüş gösterdiğini açıklamış; buna göre Temmuz'da %9,6'lık bir düşüş görülürken, Haziran'da %9,7'lik bir düşüş kaydedilmişti. Ayrıca, Haziran'da 1,7 milyar olan kullanıcı sayısının Temmuz'da 1,5 milyara düştüğü belirtiliyor ki bu da %12'lik bir düşüş olduğu anlamına geliyor.

• Stanford ve Google'dan araştırmacılar, tüm sakinleri yapay zeka botlarından oluşan 25 kişilik bir köy oluşturdu. 

Insider

  • Neden: ChatGPT'nin kullandığı doğal dil işleme ile botların insan benzeri interaksiyonlar kurduğu, diş fırçalamak ve kahvaltı etmek gibi rutinleri gerçekleştirdiği, seçimler hakkında konuştuğu ve hatta dedikodu yaptığı bu deney ile insana yakın davranışlar sergileyen bir yapay zeka geliştirilmesi hedefleniyor.

• The New York Times, Hizmet Koşulları’nı güncelleyerek içeriklerinin yapay zeka sistemlerinin eğitiminde kullanılmasını yasakladı.

  • Bir adım geriden: Bu ayın başlarında Associated Press ve Avrupa Yayıncılar Konseyi'nin de aralarında bulunduğu çok sayıda haber kuruluşu, küresel kanun yapıcılara eğitim veri setlerinde şeffaflık ve eğitim için veri kullanmadan önce hak sahiplerinin onayını gerektiren kurallar getirmeleri çağrısında bulunan açık bir mektup imzalamıştı.

• Amazon, ürünlere yapılan kullanıcı yorumlarını özetleyerek bir ürünün iyi ve kötü yanlarını tek bir sayfada toplayan yapay zeka özelliğini tanıttığı. Henüz sınırlı sayıda kullanıcı ile test edilen özelliğin ne zaman kullanıma sunulacağı ise bilinmiyor.

• 6 ay kadar önce Bing'e yapay zeka entegre eden Microsoft, yapay zeka destekli Bing'in yakında Safari ve Chrome gibi üçüncü taraf tarayıcılarda da kullanılabileceğini duyurdu.

• Üretken yapay zeka kullanımı için üst düzey işlemciler geliştirmekte pazar lideri olan Nvidia, yeni yapay zeka çipi GH200'ü duyurdu. "Büyük dil modellerini, tavsiye sistemlerini ve vektör veritabanlarını kapsayan en karmaşık üretken yapay zeka iş yüklerini" kaldırabileceği belirtilen çip ile çalışan sistemlerin 2024'ün ikinci çeyreğinde piyasaya sürülmesi bekleniyor.

  • Öte yandan: GH200 çipinin, şu an Nvidia'nın en güçlü ve popüler yapay zeka ürünü olan H100 ile aynı GPU'ya, ancak üç kat daha fazla bellek kapasitesine sahip olacağı belirtiliyor.
GÜNÜN HİKAYESİ

Yapay zekanın ilaç sektöründeki "tamamlayıcı" potansiyeli

Yapay zekanın ilaç sektörüne "tamamlayıcı" bir teknoloji olarak entegre edilmesi, yeni ilaçlara giden yolu açabileceği gibi ilaç geliştirme süresini de kısaltmayı vadediyor.

Yapay zekanın ilaç sektöründeki "tamamlayıcı" potansiyeli

Bugünlerde yüzümüzü nereye dönsek bizi yapay zeka ile ilgili yeni bir gelişme karşılıyor. Ancak, makale yazmaktan özgeçmiş hazırlamaya yardımcı olan, hatta geçen hafta da bahsetmiş olduğumuz üzere flört hayatımızı yeniden şekillendiren yapay zeka, gerçek anlamda insan hayatına dokunma vaadiyle tıp dünyasını da değiştirmeye hazırlanıyor.

Yeni bir ilacın geliştirilmesi ortalama 10 yıl alıyor ve işe yarar bir sonuca ulaşmak için gereken deneyler milyonlarca dolara mal olabiliyor. Buna göre, geçtiğimiz yıl Gıda ve İlaç İdaresinin (FDA) klinik deneylerde binlerce ilaçtan yalnızca 37'sine onay verdiği ve bu sayının, 2016'dan bu yana mevzuat incelemesinden geçen en az sayı olduğu belirtiliyor. Gelgelelim, yapay zeka sayesinde hem bu sayının artması, hem maliyetlerin azalması, hem de yeni ilaçların geliştirilmesi daha önce hiç olmadığı kadar kolaylaşabilir gibi duruyor.

Utah merkezli bir biyoteknoloji şirketi olan Recursion, kısa bir süre önce yapay zeka ve süper bilgisayarları kullanarak sayısız etkili ilacın geliştirilmesini sağlayabilecek, benzeri görülmemiş sayıda yeni olası kimyasal etkileşimi tahmin edebildiğini duyurdu. İlaç sektörü için "dönüm noktası" olarak değerlendirilen bu gelişme için ilk olarak Google bünyesindeki yapay zeka şirketi DeepMind'ın ürünü AlphaFold2'den 15 bin insan proteinini içeren bir veri tabanını 36 milyar molekül içeren bir başka veri tabanıyla birleştiren Recursion, bunu takiben elde ettiği veri hazinesinin deşifresi içinse Nvidia'nın bir süper bilgisayarından ve bulut bilişim gücünden yararlandı.

  • Bilgi notu: Nvidia, geçtiğimiz ay Recursion'a 50 milyon dolar yatırım yaptığını duyurmuş; bu yatırımla Recursion, Nvidia'nın teknolojilerine erişim sağlamıştı.

Dönüşüm, 'mutfakta' başlıyor

İlaç keşfini yemek pişirmek gibi düşünün: Çoğu zaman bir yemeği hayal etmeye ve tarifini oluşturmaya gerekli malzemeleri belirleyerek başlarsınız. Daha sonra da elinizdeki tüm malzemelere göz atar, ardından da bu malzemeler ile çıkarabileceğiniz tüm yemek olasılıklarını çıkarırsınız. Recursion'ın yaptığı şeyi de bu sürece benzetmek mümkün: Recursion, belirli bir hastalığı veya proteini hedeflemek yerine, test edilmesi ve üretilmesi daha pratik olan potansiyel ilaçları bulmaya çalışmak için geniş protein ve molekül evrenine göz atarak olasılıkların peşinden gitmeyi tercih ediyor.

Semafor'a konuşan Recursion baş teknoloji sorumlusu Ben Mabey, "Yapay zekanın çarkı bugünlerde, özellikle de yaşam bilimleri alanında giderek daha hızlı dönüyor," ifadelerini kullanırken Recursion dijital kimya başkan yardımcısı Stephen MacKinnon da bu sayede iki ya da üç basit adımla oluşturulabilecek moleküllerin neler olduğunu bilebildiklerini; böylece neyin gerçekten işe yaradığını ve hangi moleküllerden ne kadar sipariş etmeleri gerektiğini görebildiklerini kaydediyor. Bu da hâliyle daha doğru yönde daha fazla test gerçekleştirilmesinin önünü açıyor.

  • Recursion, yapay zeka modellerinin yardımıyla haftada yaklaşık 2,2 milyon deney gerçekleştirdiğini ve 25 petabayt veri topladığını söylüyor.

Recursion, ilaç keşfinin çalışma şeklini ve potansiyel olarak tıbbı değiştirmeyi amaçlayan ve sayıları giderek artan şirketlerden sadece biri olarak öne çıkıyor: Schrödinger, Enveda ve Absci gibi şirketlerin de yapay zeka ile yeni ilaç keşiflerinin peşinde olduğu biliniyor.

İlaç keşfinde yapay zeka kullanımı giderek artıyor

Geçtiğimiz üç ila dört yıl içinde, bu alanda faaliyet gösteren ve sayıları giderek artan girişimlerin, artan sayıda ilaç keşif ortaklığının ve rekor düzeyde yatırımın da tanıklık ettiği gibi, ilaç keşfinde yapay zekanın kullanımına olan ilginin arttığı görülüyor. Bu noktada, özellikle de 2023'te ilaç keşfinde yapay zeka kullanımı konusunda bazı önemli adımların atıldığı söylenebilir:

Ocak ayında AbSci, sıfır atışlı jeneratif zeka kullanarak silico'da de novo antikorlar oluşturan ve doğrulayan ilk şirket olmuştu. Bu, Silico'da de novo terapötik antikorlar oluşturmanın yeni ilaç potansiyellerinin klinik deneylere girmesi için gereken süreyi yarıdan fazla azaltabileceği potansiyeli nedeniyle oldukça önemli bir gelişme olarak öne çıkıyor: Sıfır atışlı üretken yapay zeka modeli, mevcut veri tabanlarında bulunmayan yeni antikor tasarımları üretebiliyor.

Tamamen yapay zekâ tarafından üretilen ilk ilacın insan deneyleri ise Haziran ayında başlamıştı. Hong Kong merkezli bir biyoteknoloji girişimi Insilico Medicine tarafından geliştirilen INS018_055 isimli ilacın hedefinde, akciğerlerde skarlaşmaya neden olan kronik bir hastalık olan idiyopatik pulmoner fibrozis yer alıyor. 

  • Ulusal Sağlık Enstitüleri'ne göre, son yıllarda yaygınlığı artan bu hastalık şu anda yalnızca ABD'de yaklaşık 100 bin kişiyi etkiliyor ve tedavi edilmezse iki ila beş yıl içinde ölüme yol açabiliyor. 

Yeni bir yöntem mi, yoksa tamamlayıcı bir teknoloji mi?

Tüm bu gelişmeler ışığında her ne kadar yapay zekanın ilaç keşif sürecini dönüştürme ve iyileştirme potansiyeli kanıtlanmış olsa da yapay zeka ile geliştirilen ilaçların çoğunun henüz klinik öncesi veya keşif aşamasında olduğunu ve yapay zeka tabanlı bir tedavinin onaylanmasının uzun yıllar alabileceğini unutmamak gerekiyor. Bununla birlikte, yapay zeka ile ilaç üretiminin önünde verilerin kalitesi ve uygunluğu, ilaç güvenliği ve etkinliğinin sürekli güvence altına alınması, katılımı artırmak için bilimsel topluluğun eğitilmesi ve fikri mülkiyet hakları gibi aşılması gereken birçok zorluk da bulunuyor.

Yine de, tüm bu zorluklara rağmen, geleneksel sürece dahil edildiği takdirde pahalı deneylerin yürütülmesini ciddi ölçüde hızlandırabileceği ve maliyetleri azaltabileceği gibi gerçekler, yapay zekanın hastalar, tıbbi sağlayıcılar ve ilaç sektörü için dönüştürücü olma potansiyelinden bir şey eksiltmiyor.

Bu duruma dikkat çeken Aria Pharmaceuticals başkan yardımcısı Aaron Daugherty, yapay zekanın hastalıkları iyileştirmenin tamamen yeni bir yöntemi olmaktan ziyade ilaç keşfi için bir "tamamlayıcı" olduğunu ifade ediyor. 

Konuya ilişkin olarak "Tescilli veriler, yazılım ve teknolojinin hepsi harika konuşma noktalarıdır, ancak farmasötik bilim insanlarının uzmanlığı tarafından bilgilendirilmez ve yönlendirilmezlerse işe yaramazlar," şeklinde aktaran Daugherty, yapay zeka yeni ilaçlar keşfetmek için kullanılabilse dahi bunların bir etki yaratabilecek doğru ilaçlar olması ve sadece piyasada bulunan tedavileri taklit etmemesi gerektiğini savunuyor.

Hikâyeyi paylaşmak için:
BUGÜNKÜ DESTEKÇİMİZ

EBRD x Aposto Radyo sunar: Rota Dijital


Rota Dijital: Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) ve Aposto Radyo iş birliğiyle, J.P. Morgan’ın desteğiyle hazırlanan Rota Dijital podcast serisi; dijital dönüşüme dair en çok merak edilenlere, dijital dönüşümün temel bileşenlerine ve KOBİ’lerin dijital dönüşüm yolculuğuna ışık tutuyor.

  • Rota Dijital’de onuncu bölüm “Dijital Dönüşümde Devamlılık”: Trendyol İcra Kurulu Üyesi ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) E-ticaret Meclisi Başkanı Ozan Acar’ın konuk olduğu bu haftaki bölüm; dijital dönüşümde devamlılığın önemine ve gerekliliğine değinerek; kamu kurumları, finansal kurumlar ve sektörel birliklerin dijital dönüşümdeki devamlılığa katkılarını ve KOBİ’lerin dijitalleşme yolculuklarında devamlılık sağlamak için atabilecekleri adımları anlatıyor.

EBRD Dijital Barometre 

Türkiye’de ekonominin belkemiği olan küçük ve orta ölçekli işletmeler (KOBİ), günümüzün zorlu koşullarının yanı sıra küresel rekabetten kaynaklı olarak dijitalleşme ihtiyacı duyuyor. Ancak dijital dönüşüm birçok KOBİ için hâlâ oldukça karmaşık ve belirsiz bir süreç.

Neler oldu? KOBİ’lerin dijital dönüşümünü hızlandırmalarına yardımcı olmayı amaçlayan EBRD; yol haritası, mentorluk, eğitim ve danışmanlık hizmetleri aracılığıyla rehberlik sağlamak üzere EBRD Dijital Barometre aracını geliştirdi. 

Nedir? EBRD Dijital Barometre, KOBİ’lerin farklı alanlardaki dijital olgunluk seviyelerini anlamalarına yardımcı olan çevrimiçi bir öz değerlendirme anketi. 

EBRD Dijital Barometre anketini ücretsiz olarak cevaplayıp sonuç raporunuzu almak için bu bağlantıyı ziyaret edebilir, Rota Dijital podcast serisini ise buradan dinleyebilirsiniz.

GİRİŞİM | DÜNYA

• Berlin merkezli enerji girişimi NeXtWind, PSP Investments, IMCO ve Sandbrook Capital'dan 750 milyon dolar yatırım aldı. Girişim, Almanya'da "önemli bir sürdürülebilir enerji üreticisi" olma hedefiyle daha fazla rüzgar enerjisi santrali satın almayı, 'Almanya'nın ağırlıklı olarak yaşlı rüzgar türbinlerinin yeniden güçlendirilmesini' sağlamayı ve iş modelinin uygulanmasını hızlandırmayı planlıyor.

National Geographic

  • Neden önemli: 2022 sonunda yaklaşık 58 gigawatt'lık kurulu enerji üretim kapasitesiyle Almanya, Avrupa'nın en büyük karasal rüzgar pazarı olarak öne çıkıyor. Bu kapasitenin yaklaşık %30'u, yani yaklaşık 13 bin rüzgar türbinin 15 yıl veya daha uzun süredir faaliyette olduğu biliniyor. 

• Güney Kore'nin en büyük telekomünikasyon şirketi SK Telecom'un , OpenAI'ın en büyük rakiplerinden ABD merkezli yapay zeka firması Anthropic'e 100 milyon dolar yatırım yapacağı bildirildi. İki şirketin ortaklaşa küresel telekomünikasyon odaklı çok dilli büyük bir dil modeli geliştirmeyi ve bir yapay zeka platformu oluşturmayı planladığı ifade edildi.

  • Geniş açı: 2021 yılında eski OpenAI yöneticileri tarafından kurulan Anthropic, Mayıs ayında Google ve Spark Capital gibi isimlerden 450 milyon dolar yatırım almıştı. Anthropic'e Mayıs ayında SK Telecom da ufak bir yatırımda bulunmuş; ancak yatırımın boyutu açıklanmamıştı.
  • Bir adım geriden: SK Telecom, Temmuz ayında Deutsche Telekom, e& ve Singapore Telecommunications ile telekomünikasyon odaklı yapay zeka işlerini ortaklaşa geliştirmek için bir ittifak kurma konusunda anlaşmıştı.

• Palo Alto merkezli sosyal medya girişimi Fizz, NEA'nın katılımıyla Owl Ventures tarafından yönetilen Seri B turda 25 milyon dolar yatırım aldı. Girişim, yatırımı platformunu ülke çapında daha fazla kolej ve üniversiteye tanıtmak ve ekibini büyütmek için kullanmayı amaçlıyor.

  • Nedir: Üniversite öğrencilerine yönelik bir sosyal medya platformu olarak karşımıza çıkan Fizz, "üniversite kampüsleri için yeni Facebook" olarak tanımlanıyor. Şu anda ülke çapında 80'den fazla üniversite kampüsünde aktif olan Fizz; otantik, eğlenceli ve özel bir çevrimiçi alan yaratarak üniversite öğrencilerinin moderatörlü bir ortamda kendilerini ifade edebilecekleri bir alan sağlıyor.

• Su sızıntılarının tespiti ve önlenmesi için yapay zekadan faydalanan New York merkezli girişim Wint Water Intelligence, Taronga Ventures'ın katılımıyla Inven Capital ve Insight Partners tarafından yönetilen Seri C turda 35 milyon dolar yatırım aldı. Girişim, yeni yatırımı küresel pazar genişlemesini ve teknolojik yenilikleri desteklemek için kullanacak.

  • Bir adım geriden: Wint, geçtiğimiz yıl Insight Partners liderliğinde gerçekleşen Seri B turda 15 milyon dolar yatırım almıştı.
  • Nedir: 2011'de İsrail'de kurulan Wint; inşaat, ticari, konut ve endüstriyel uygulamalar için su yönetimi ve sızıntı önleme çözümleri sunuyor. Su yönetimi için binaları yapay zeka ve IoT teknolojisi kullanan çözümlerle donatan Wint, böylece su sızıntıları ve atıklara ilişkin tehlikelerin, maliyetlerin, israfın ve karbon emisyonları gibi çevresel etkilerin önlenmesine yardımcı oluyor.

• Büyük dil modelleri (LLM) ile uygulama geliştirilmesini kolaylaştıran Berlin merkezli girişim deepset, Balderton Capital liderliğinde Google Ventures ve Harpoon Ventures'ın katılımıyla gerçekleşen turda 27 milyon avro yatırım aldı. Yatırım miktarı 42 milyon avroya ulaşan deepmind, Snorkel AI'dan Alex Ratner ve Deepmind'dan Mustafa Suleyman'ın da dahil olduğu açık kaynak alanında deneyimli isimlerden de destek sağladı.

  • Ne yapıyor: deepset, işletmelerin karşılaştığı en büyük zorluklardan biri olan kendi verilerinden daha hızlı, daha kolay ve büyük ölçekte nasıl yararlanılacağı sorununa, LLM'lerden yararlanmalarına yardımcı olarak bir çözüm sunuyor. deepset ile kuruluşlar, uzmanlığa ihtiyaç olmadan kendi LLM platformlarını oluşturmak için doğal dil işlemenin (NLP) gücünden yararlanabiliyor.
  • Neden önemli: Şimdiye kadar işletmeler, yapılandırılmamış verilerinden bilgi bulmaya çalışırken temel anahtar kelimeleri kullanıyordu. 2015'te işletmelerin dünya genelindeki toplam verinin %30'unu oluşturduğu; bu sayının 2025'e kadar iki katına çıkmasının beklendiği düşünüldüğünde bu, işletmelerin metinsel verileri aramak, özetlemek ve analiz etmekte karşılaştıkları zorluklarının artacağı anlamına geliyor.
UZAY & BİLİM

• Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye'nin 10 yıllık millî uzay programı olduğunu kaydederek “Nihayetinde Ay'a erişeceğiz” dedi. Kacır, ilk aşamada hedefin uluslararası bir fırlatma ile uzaya çıkmak ve Türkiye tarafından geliştirilen bir aracı Ay transfer yörüngesine taşımak olduğunu; bu etabın 18 ay içinde tamamlanması için çalışıldığını ifade etti.

  • Dahası: Ay programının iki aşamalı olduğunu belirten Kacır, “İkinci etapta ise hem dünyadan ilk fırlatmayı milli imkanlar ile yapacağız hem de aya bir yumuşak iniş gerçekleştirerek, geliştirdiğimiz ay aracının ay yüzeyinde görev üstlenmesini sağlayacağız” şeklinde konuştu.

• ABD'de bulunan Fermilab parçacık hızlandırıcı tesisinden bilim insanları, yeni bir doğa kuvvetinin varlığını tespit etmeye yakın olduklarını bildirdi. Buna göre, müon isimli atom altı parçacıkların üzerinde şu an için bilinmeyen bir temel kuvvetin etkili olabileceğini düşünen bilim insanlarının, son deneylerde müonların mevcut atom altı fizik teorisine göre davranmadığını gösteren kanıtlara ulaştığı belirtiliyor.

  • Neden önemli: Var olan tüm nesnelerin ve parçacıkların birbirleriyle etkileşime girme şeklini etkileyen; yerçekimi, elektromanyetizm, güçlü nükleer kuvvet ve zayıf nükleer kuvvet olmak üzere dört temel kuvvet olduğu var sayılıyor. 5'inci bir temel kuvvetin varlığının doğrulanmasının ise Einstein'ın görelilik kuramından bu yana geçen yüz yılın en büyük bilimsel atılımlarından biri olacağı değerlendiriliyor.

• Antarktika yakınlarındaki okyanusu inceleyen araştırmacılar, 20 kollu yeni bir tür deniz canlısı keşfetti. Türe, kolların ucunda yer alan küçük yumrunun şekli nedeniyle "Antarktika çilek tüyü yıldızı" ismi verildi.

Eric A. Lazo-Wasem / Insider

GÖZÜMÜZE ÇARPANLAR

• Dezeen | Uzmanlar, yapay zekanın aşırı kaynak kullanımının iklim hedeflerine ulaşmada bir engel olabileceğini savunuyor

• Popular Science | Cumartesi günü tüm dünyanın gözlerini gökyüzüne çeviren Perseid meteor yağmurundan görüntüler

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Quando

Quando

Her salı ve cuma girişimcilik ve teknoloji ekosistemlerinden öne çıkan gelişmeler, paradigma değişimleri, inovasyon trendleri ve dijital dönüşüm e-posta kutunda.

YAZARLAR

Quando

Quando

Her salı ve cuma girişimcilik ve teknoloji ekosistemlerinden öne çıkan gelişmeler, paradigma değişimleri, inovasyon trendleri ve dijital dönüşüm e-posta kutunda.

İLGİLİ OKUMALAR

Bağlantıyı kopyala

Paylaş

Yayına git

Geri bildirim ver

Hata bildir