İSTİRİDYE

İstiridye: İthal Deniz Ürünleri

Genellikle, bir yabancı kelime [s] ünsüzü ile başlıyor ve bir sert ünsüzle devam ediyorsa, Türkçeye alınırken başına [ı] ya da [i] harfi getirilir. Bu eğilimi istiridye kelimesinde görmekteyiz.
İstiridye: İthal Deniz Ürünleri

Genellikle, bir yabancı kelime [s] ünsüzü ile başlıyor ve bir sert ünsüzle devam ediyorsa, Türkçeye alınırken başına [ı] ya da [i] harfi getirilir. Bu eğilimi istiridye kelimesinde görmekteyiz.

İSTİRİDYE

Türkçede bu gibi kelimelerin başındaki sesli harfi çıkartarak kökenine yaklaşmayı deneyebiliriz. Yunancadaki strídia (στρείδια) kelimesi, Türkçedeki kelimenin birincil kaynağıdır. 

Benzer deniz ürünleri ve balık isimlerinin, Akdeniz’de tarih boyunca balıkçılıkla geçinmiş topluluklar ve onların dilinden Türkçeye geçmesi gayet anlaşılır. Yunancadan ıstakoz, iskorpit, istavrit, istrongilos gibi.

Yunanca kelime sert kabuğundan dolayı “kemiksi” anlamında strídion (στρείδιον) kelimesinden türetilmiştir. Öncülünde “kemik” anlamında Eski Yunanca ostéon vardır.

İşte bu noktada Eski Yunanca kökün günümüzde kullandığımız başka kelimeler ile bağını görmekteyiz. Hastanelerde karşılaşmışızdır: “kemik hastalıkları” osteoloji, “kemik hastalıkları uzmanı” osteolog, “kemik erimesi” osteoporoz gibi kelimeler, nihai olarak Eski Yunanca kökten çıkmış, çeşitli diller (özellikle Fransızca) yoluyla Türkçeye girmiştir.

[ı/i] + [s] + sessiz ünlü formülü Türkçede bir sürü yabancı kökenli kelime için her zaman ilgi çekici bir konu olur. İstisnalar, Arapçadan alınan ve [i] harfini kaynak dilde de barındıran kelimelerdir. Her şekilde ileride İstanbul kelimesinin kökeni için bile düşündürücüdür...

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Yorumlar

YAZARLAR

Kelime Köşesi

Kelime Köşesi

Türkçe köken biliminin en yeni durağı olan haftalık köşemizde, kelimelerin kökleri, tarihlerini ve anlamlarını beraber keşfedeceğiz, sorular sorup, cevaplarını araştıracağız.

İLGİLİ OKUMALAR

Bağlantıyı kopyala

Paylaş

Yayına git

Geri bildirim ver

Hata bildir