İKLİM
BUGÜNKÜ DESTEKÇİMİZ
ODAK

⚡️ Kadınlar ve sürdürülebilir gelecek: Değişim yaratan güçler

Kadınların sosyoekonomik anlamda güçlendiği bir ortamda sürdürülebilir bir gelecek de mümkün.
16 Mart - YKB Step - Angst
Yapı Kredi Step ile birlikte

Bu sayı Yapı Kredi Sürdürülebilir Tercih Programı ile birlikte ulaşıyor.

Daha fazlasını öğren →

Kadınlar ve sürdürülebilir gelecek: Değişim yaratan güçler

Kadınlar ve sürdürülebilir gelecek: Değişim yaratan güçler

16 Mart Cumartesi gününden merhaba,

Kadınların ve kız çocuklarının topluma tam ve eşit katılımının, sürdürülebilir kalkınmanın her alanında, bütün Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri (SDG) için vazgeçilmez bir rolü var. Hedeflerin her birine ulaşmak için, kadın haklarını güvence altına almak ön şart. Kadınların iklim değişikliğiyle mücadelede karar alma süreçlerinde yer almaları, gelecek nesiller için sürdürülebilir bir çevre sağlamanın da anahtarı. Dolayısıyla, kadın istihdamının güçlendirilmesi de sürdürülebilir kalkınmanın merkezinde yer alıyor.

Bugünün sayısında kadınların sosyoekonomik anlamda güçlendiği senaryolar ile sürdürülebilir bir geleceğin ihtimaline odaklanıyoruz. Odak kanalındaki inceleme, daha adil ve dengeli bir dünya yaratma yolunda topluma rehberlik edebilecek süreçleri değerlendirmemiz için bir davet niteliğinde.

Angst’ın derlediği haberleri takip etmek ve Alara Demirel’in kaleme aldığı Kadınlar ve sürdürülebilir gelecek: Değişim yaratan güçler başlıklı yazıyı okumak için bugünkü sayıyı inceleyebilirsiniz.

İyi okumalar,
Angst ekibi

Angst

Angst

Her cumartesi iklimden sağlığa, modadan psikolojiye yeni dünyanın anksiyete yaratan konularına serinkanlı bir mesafeyle çözümler sunuyoruz.

İKLİM

Şili’deki Atacama Çölü’ne atılan kullanılmış giysiler, Fotoğraf: Martin Bernetti, AFP

✳️ Fransa, çevresel zararları nedeniyle özellikle Çin menşeli "ultra hızlı moda" ürünlerine karşı önlemler almayı amaçlayan bir yasa tasarısını onayladı. Tasarı, bu tür ürünlere 2030 yılına kadar artan oranlarda cezalar uygulanmasını ve reklamlarının yasaklanmasını öngörüyor. 

  • Bir sonraki adım: Milletvekili Anne-Cécile Violland’ın önerisiyle hazırlanan tasarının, yürürlüğe girebilmesi için Senato’dan da onay alması gerekiyor.

✳️ Avrupa Parlamentosu, Avrupa Birliği ülkelerinde binaların enerji performansını artıracak ve karbon emisyonlarını düşürecek yasayı onayladı. Yasaya göre, fosil yakıtlı ısınma sistemleri ve kazanlar, aşamalı olarak kullanımdan kaldırılacak; yeni kamu binaları 2028 itibarıyla, diğer bütün yeni binalar ise 2030 itibarıyla sıfır emisyonlu olarak inşa edilecek.

✳️ AB ülkeleri, iklim değişikliğiyle mücadele çabalarını baltalayacağı endişesiyle, 1998 Enerji Şartı Anlaşması’ndan (ECT) çekilme konusunda anlaştıklarını açıkladı. 

  • Neden? Anlaşma, enerji şirketlerinin zarara uğradıkları gerekçesiyle hükümetlere karşı dava açmasına kapı açıyordu ve son yıllarda fosil yakıt santrallerinin kapatılması, karbon vergisi gibi uygulamalara karşı kullanılıyordu.
  • Bir adım geriden: AB ülkeleri, ECT’nin reforma ihtiyacı olduğunu uzun süredir savunuyordu. Reform önerileri arasında, Japonya ve Türkiye gibi AB dışı ülkelerin yatırımlarının korunma süresinin 20 yıldan 10 yıla indirilmesi, fosil yakıtlara yönelik yatırımların kapsam dışı bırakılması ve iklim değişikliği hedefleriyle uyumlu olması gibi maddeler vardı.

✳️ Almanya, geçen yıl sera gazı emisyonlarında %10,1’lik rekor bir düşüş yaşadı. 

  • Dahası: Ülke, 2030 yılına kadar, 1990’lardaki seviyelere kıyasla emisyonlarını %65 oranında azaltmayı hedefliyor. Son istatistiklerle beraber, hedefe neredeyse ulaşıldı.

✳️ Avrupa Parlamentosu, binaların enerji verimliliğini artırıp karbon emisyonlarını azaltmayı hedefleyen yeni bir yasayı onayladı. Bu yasa, AB ülkelerindeki binalar için enerji tüketimini gözden geçirecek; sera gazı emisyonlarının azaltılmasını, en düşük performans gösteren binaların hızla yenilenmesini içerecek. 

  • Motivasyon: 2030’a kadar konutlardaki enerji tüketiminin en az %16, 2035’e kadar ise %20 oranında azaltılması planlanıyor. 
  • Atılacak adımlar: Yasayla birlikte, güneş enerji panellerinin yaygınlaştırılması, fosil yakıtlı ısınma sistemlerinin kademeli olarak kaldırılması ile 2040 yılına kadar fosil yakıtların ısıtma ve soğutmadan aşamalı olarak çıkarılması amaçlanıyor.

✳️ 2024 Küresel Metan Takipçisi raporu, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) tarafından yayımlandı. Rapora göre, fosil yakıtların üretimi ve kullanımı 2023 yılında önemli miktarda metan emisyonuna neden oldu. 

  • Bir ihtimal: Ülkeler ve şirketler tarafından yapılan taahhütlerle, bu emisyonlar 2030 yılına kadar %50 oranında azaltılabilir. 
  • Güncel durum: İklim krizini durdurmak için fosil yakıtlardan kaynaklanan metan emisyonlarının %75 azaltılması gerekiyor. Bu hedefe ulaşmak için gerekli finansal yatırımın, fosil yakıt endüstrisinin 2023 yılı gelirinin sadece %5'ine denk geldiği belirtiliyor. 

✳️ İklim Haber ve KONDA Araştırma tarafından yapılan "Türkiye’de İklim Değişikliği Algısı" araştırmasına göre, Türkiye’de her iki kişiden biri (yüzde 55) iklim kriziyle mücadelede asıl sorumluluğun Cumhurbaşkanı’nda olduğunu düşünüyor. Ankete katılanların yüzde 75’i yerel yönetimlerin iklim değişikliği için yeterli çabayı göstermediğini aktarıyor.

✳️ Mersin Üniversitesi’nde (MEÜ), Dünya Bankası’ndan sağlanan 400 milyon lira finansmanla güneş enerjisi santralleri kurulacak.

  • Hedef: Kamu Binalarında Enerji Verimliliği Projesi (KABEV) kapsamındaki proje ile MEÜ Tıp Fakültesi Hastanesi ve Mimarlık ve Güzel Sanatlar Fakültesi’ne kurulacak santraller sayesinde, hastanenin elektrik faturasında %40 tasarruf hedefleniyor.
  • Açıklama: Rektör Prof. Dr. Erol Yaşar, bu projenin sadece mali bir tasarruf sağlamakla kalmayıp, ülke ekonomisine de katkıda bulunacağını ve üniversitenin çevreci ve sürdürülebilir bir kampüs olma yolunda önemli bir adım olduğunu vurguladı.

✳️ Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, 2023 yılına ait Hava Kalitesi İzleme Raporu’nu açıkladı. Rapora göre Türkiye’de 304 istasyondan 157’sinde partikül madde yoğunluğunda ulusal limit değer aşıldı. Dünya Sağlık Örgütü'ne göre ise hava kalitesi iyi olan sadece 7 istasyon bulunuyor.  

  • Detaylar: PM10 ölçümlerine göre Türkiye’nin havası en kirli yerleri Kahramanmaraş Kent Meydanı, İstanbul-Göztepe, Hatay-İskenderun Merkez oldu. En temiz havaya sahip yerlerse Kastamonu-Azdavay, Sinop-Erfelek, Antalya-Alanya’ydı.
BUGÜNKÜ DESTEKÇİMİZ

Bu sayı Yapı Kredi Sürdürülebilir Tercih Programı ile birlikte ulaşıyor.

ODAK

Kadınlar ve sürdürülebilir gelecek: Değişim yaratan güçler

Sürdürülebilir bir gelecek ancak kadınların sosyoekonomik anlamda güçlendiği bir ortamda mümkün.

Kadınlar ve sürdürülebilir gelecek: Değişim yaratan güçler

Kadınların sürdürülebilir kalkınmadaki rolü, hem toplumsal hem de ekonomik dönüşümleri hızlandırırken, çevresel ve sosyal adalet açısından da kapsayıcı çözümlerin geliştirilmesini teşvik eder. Bu bağlamda, 2015’te dünya liderleri tarafından kabul edilen 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri, kadınların ve kız çocuklarının haklarını sağlamanın, iklim krizinden kaynaklanan acil sorunları çözme şansımız olduğunun altını çizer. Şunu unutmamak gerek: Kadınlar, iklim krizinin neden olduğu sorunlardan daha fazla etkilenmekle kalmıyor, aynı zamanda bu sorunların çözümü için gerekli liderliği ve fikirleri de sunuyorlar.

Kadınların ve kız çocuklarının topluma tam ve eşit katılımı, sürdürülebilir kalkınmanın her alanında, bütün Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri (SKA) için vazgeçilmez bir öneme sahip. Her bir hedefe ulaşmak için, kadın haklarını güvence altına almak gerekiyor. Kadınların iklim kriziyle mücadelede karar alma süreçlerinde yer almaları, gelecek nesiller için sürdürülebilir bir çevre sağlamanın anahtarı konumunda bulunuyor. Dolayısıyla, kadın istihdamının güçlendirilmesi, sürdürülebilir kalkınmanın merkezinde yer alıyor. 

Sürdürülebilir Kalkınma Araçları

Kadın liderliğiyle sürdürülebilir kalkınma

Cinsiyet eşitliğini iklim çözümlerinin merkezine koymamız gerekiyor. Bu, cinsiyet çeşitliliğini hem iklim, çevre ve afet risk azaltma politikalarına hem de programlarına entegre etmek anlamına geliyor. Dolayısıyla kadınların ve kız çocuklarının karar alma süreçlerindeki tam ve eşit katılımı, iklim kriziyle mücadelede öncelikli bir hedef olarak karşımıza çıkıyor. 

Kadın liderliğinin ve katılımının, pozitif değişiklikler yaratma konusundaki önemini ve etkisini daha iyi anlamak adına, Birleşmiş Milletler’in hazırladığı açıklama metnini inceleyelim:

  • İklim krizinin etkileri: Ekvador And Dağları’ndaki yerli kadınlar, sürdürülebilir tarım üretimi ve arazi yönetimi ile çölleşme ve aşırı otlatmanın neden olduğu zararı tersine çevirmek için çalışıyor. Kadın liderliğindeki saha çalışmaları, toprakları yeniden canlandırarak ekosisteme nefes oluyor. 
  • Global Volunteers gibi organizasyonlar aracılığıyla dünya çapında kadınlara destek sunmak, onların sürdürülebilir kalkınmadaki rollerini güçlendirebilir ve genel olarak toplumun yararına olan gelişmeleri hızlandırabilir.
  • Ekonomik kalkınma ve iş gücüne katılım: Kadınların iş gücüne katılımı, sürdürülebilir ekonomik büyümeyi teşvik ediyor. Bir araştırmaya göre, kadınların millî meclislerdeki temsilinin artırılması, daha sıkı iklim değişikliği politikalarının benimsenmesine ve dolayısıyla daha düşük emisyonların ortaya çıkmasını sağlıyor. Aynı zamanda, kadınların şirketlerin yönetim kurullarındaki varlığı, net sıfır hedefleri için hazırlanan raporlardaki şeffaflığı artırıyor.
  • Eğitim ve sağlık: Kadınların ve kız çocuklarının eğitimine yapılan yatırımlar, toplumsal cinsiyet eşitliği ve kalkınma hedefleri için temel taşları oluşturuyor. Eğitim, kadınların ekonomik fırsatlara erişimini artırırken; sağlık, beslenme ve aile planlaması gibi konularda da bilinci kuvvetlendiriyor. Özellikle kız çocuklarının eğitimine yapılan yatırımlar, nesiller boyu sürecek pozitif etkiler yaratıyor.
  • Barış ve güvenlik: Kadınların, ülkelerin güvenlik süreçlerine katılımı, daha sürdürülebilir ve kapsayıcı barış anlaşmalarının yapılmasına yardımcı oluyor. Kadınların, barış müzakerelerine ve çatışma sonrası kalkınma planlarına dahil edilmesi hem toplumların daha hızlı toparlanmasını hem de uzun vadeli barışın sağlanmasını teşvik ediyor.
  • Kadın girişimciliği ve inovatif yaklaşımlar: Kadın girişimciler, sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmada yenilikçi çözümler sunuyorlar. Kadın liderliğindeki startup’lar ve işletmeler; toplumsal cinsiyet eşitliğini, çevresel sürdürülebilirliği ve ekonomik kalkınmayı destekleyen ürünler ve hizmetler geliştiriyorlar.

Toplumsal ve ekonomik dönüşüm

Kadınların iş gücüne katılımı, ekonomik büyüme ve toplumsal dönüşüm için hayati öneme sahip. Bu katılım üretimi artırarak; hane halkı, topluluk ve ulusal düzeylerde geliri, tasarrufları ve vergi katkılarını destekliyor. Kadınların eğitimi, iş gücündeki verimliliklerini doğrudan etkileyerek daha güvenli iş imkanları ve daha yüksek ücretlerle sonuçlanıyor.

Küresel sürdürülebilir ekonomiye olan katkıların yanı sıra, kadınların iş gücüne katılımındaki cinsiyet eşitsizliklerinin azaltılması, makroekonomik ve firmalar düzeyinde önemli kazanımlar sunar. Bu durum, kadınların iş gücüne katılımını artıran ülkeler için daha büyük ekonomik kazanımlar anlamına gelir. Örneğin, cinsiyet eşitsizliğinin en fazla olduğu ülkelerde, cinsiyet aralığını kapatmanın GSYİH’yi ortalama yüzde 35 artırabileceği tahmin ediliyor.

Kadınların liderliğindeki kuruluşlar da yenilik ve sürdürülebilirlik açısından önemli farklar yaratıyor. Kadınların eşit haklara sahip olduğu, krediye ve mülk sahipliğine erişebildiği durumlarda kadınlar, iş gücüne aktif katılım göstererek ekonomiye daha fazla katkıda bulunuyorlar. Dolayısıyla kadınların liderliği ve katılımı konusundaki bu pozitif etkiler; uluslararası toplumlar, hükümetler, sivil toplum kuruluşları ve özel sektör tarafından tanınmalı ve Yapı Kredi’nin Teknolojide Fırsat Eşitliği projesi gibi örneklerle daha fazla desteklenmeli.

Sonuç olarak, kadınların iş gücüne tam ve eşit katılımı, sadece kadınların desteklenmesi anlamına gelmiyor, aynı zamanda geniş ekonomik büyümeyi de teşvik ediyor. Bu nedenle, kadınların ekonomik katılımını desteklemek; politika yapıcılar, iş dünyası ve toplum liderleri için öncelikli bir konu olmaya devam etmeli. Böylece, kadınların sosyoekonomik anlamda güçlendiği senaryolarda, sürdürülebilir bir gelecek mümkün olacak.

Editörün notu: İklim krizinin etkilerine karşı bütüncül bir yaklaşım için cinsiyet perspektifini denklemden çıkartmamak gerektiğini geçen hafta detaylıca incelemiştik. Ayrıca, Dünya Bankası’nın yayınında, kadınların sosyoekonomik anlamda güçlendiği senaryolarda, afetlerde toplumsal cinsiyet nedeniyle yaşanan can kaybının azabileceğini kaydettiğini de ifade etmiştik. Yazının tamamı burada.

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Angst

Angst

Her cumartesi iklimden sağlığa, modadan psikolojiye yeni dünyanın anksiyete yaratan konularına serinkanlı bir mesafeyle çözümler sunuyoruz.

YAZARLAR

Angst

Angst

Her cumartesi iklimden sağlığa, modadan psikolojiye yeni dünyanın anksiyete yaratan konularına serinkanlı bir mesafeyle çözümler sunuyoruz.

İLGİLİ OKUMALAR

Bağlantıyı kopyala

Paylaş

Yayına git

Geri bildirim ver

Hata bildir