Herkese günaydın.
- Tarihte bugün: Goethe'nin eseri Faust bugün ilk kez sahnelendi. Okumayanlar için edebiyatın klasiklerinden biri olan bu eseri sizlere bir öneri olarak bırakalım.
- Aposto! Öneri Programı: Bize önerileriyle destek olan okurlarımıza göndermek üzere Aposto! tasarımlı özel ürünler hazırladık. Bardaktan deftere pek çok ürünü Aposto! Öneri Programı kapsamında kazanabilirsin. Bültenin sonunda detayları bulabilirsin.
- Günün çalma listesi: Haftanın ortasına gelmiş olmanın mutluluğuyla, Have a Great Day!
Aposto GündemHer sabah 06.30'da 5 dakikalık gündem özeti e-posta kutunda. Piyasalar, ekonomi, iş dünyası, politika, teknoloji ve hafta sonu ekleri; kısa, yalın, öz bir şekilde.
• Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) açıkladığı Konut Fiyat Endeksi verilerine göre Kasım 2021'de konut fiyatları önceki aya göre %9 oranında arttı. Konut fiyatları, yıllık bazda %50,5 olarak artış gösterirken reel yükseliş %19,7 oldu.
- Büyükşehirlerdeki artış: Konut Fiyat Endeksi değerleri yıllık bazda; İstanbul'da %50,9, Ankara'da %46,3, İzmir'de %49,5 yükseldi.
• Bank of America 2022'de Türkiye'de enflasyonun ortalama %52,6 olacağını, yıl sonunda da %40 seviyesinde gerçekleşeceğini öngördü. Yayımladıkları raporda "kur korumalı lira mevduat uygulamasının negatif reel faizden kaynaklı sorunlara çözüm üretemeyeceğini ve sürdürülebilir olmadığını" öne süren Bank of America, "Ortodoks politikalara dönülmeden politika hedeflerine ulaşılmasının çok zorlu olacağını düşünüyoruz." dedi.
- Nedir? Ortodoks politikalar; faizin temel araç olduğu para politikası, bütçenin disiplinli kullanılması ve kamu harcamalarının kontrolü gibi genel kabul görmüş ekonomi politikalarını kapsıyor.
• Almanya'da yatırımcı güveni, Temmuz 2021'den bu yana en yüksek seviyeye yükseldi.
- Bir adım geriden: Almanya ekonomisinin 2021'de %2,7 oranında büyüdüğü belirtilmiş, ülkenin ekonomik performansının 2020'ye göre çok daha iyi olduğu; ancak pandemiden önceki seviyeye ulaşamadığı yorumu yapılmıştı.
• Brent petrol, 87 doların üzerine çıkarak son yedi yılın zirvesini gördü. ING Groep NV Emtia Stratejileri Müdürü Warren Patterson, fiyat artışını "Piyasanın petrole bakışı olumlu ve BAE'ye yapılan saldırı da fiyatların daha da artmasına neden oldu." şeklinde yorumladı.
• Türkiye merkezli oyun şirketi Dream Games, çıktığı C serisi yatırım turunda 255 milyon dolar yatırım aldı. Altı ay önce Türkiye'deki üçüncü unicorn olan şirket, 2,75 milyar dolarlık değerlemeye erişti.
• Toyota, şubat ayı için belirlediği küresel araç üretimini 900 bin adetten 700 bine indirme kararı aldı.
- Ya sonra? Yıllık 9 milyon adet araç üretimi hedefine ulaşması için mart ayında 1 milyon adet araç üretmesi gerekeceği öğrenilen şirketin, Japonya'daki bazı fabrikalarında üretime ara vereceği de belirtildi.
• Microsoft'un, ABD merkezli bilgisayar oyunu şirketi Activision Blizzard'ı 68,7 milyar dolara satın almayı planladığı öğrenildi. Şirketin satın alma hamlesi için "Microsoft'un metaverse'teki nüfuzunu artırma adımlarından biri" değerlendirmesi yapıldı.
- Bir adım geriden: Wall Street Journal'ın konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre; Activation Blizzard, kurum içindeki cinsel taciz ve suistimal iddialarına yönelik 36'dan fazla çalışanı işten çıkarmış; 44 kişiyi de disipline tabi tutmuştu. Temmuzda şirketin hisseleri %27 oranında düşmüştü.
• American, Delta ve United gibi hava yolu şirketleriyle UPS ve FedEx Express gibi kargo şirketlerinin yöneticileri yayımladıkları ortak mektupta ABD'de bugün uygulamaya geçmesi beklenen 5G hizmetinin havacılık sektöründe krize neden olabileceği uyarısında bulundu.
- Kısmi gecikme: AT&T ve Verizon, hava yolu şirketlerinin mektubundan sonra 5G hizmetini etkinleştirmede kısmi bir gecikmeyi kabul etti.
• ABD'de hükümetin Alibaba'nın bulut birimi hakkında "ulusal güvenlik riskleri" gerekçesiyle inceleme başlattığı öne sürüldü. Reuters'ta yer alan habere göre Alibaba'nın ABD'deki müşterilerin kişisel verilerini nasıl depoladığı ve Çin hükümetinin bu bilgilere erişip erişemediği incelenecek.
• Twitter, kullanıcıların yanıltıcı içerikleri işaretlemesine olanak tanıyan yanlış bilgi yayılımını engellemek için geliştirdiği özelliğin testini Brezilya, İspanya ve Filipinler'e de açacağını duyurdu.
• HDP Eş Genel Başkanı Pervin Buldan, partisinin grup toplantısında "İmralı'da yürütülecek diyalog görüşmelerini sonuna kadar destekleriz. Ancak, bir taraftan mutlak tecriti uygulamaya devam edenlerin diğer taraftan İmralı'dan söz etmelerini samimi bulmadığımızı ifade etmek isterim." açıklamasında bulundu.
- Arka plan: Cumhurbaşkanı Erdoğan, geçtiğimiz hafta "Edirne'deki en büyük hesabı İmralı'dakine verecek. Zannediyor ki her yer şu anda toz pembe, onların da kendi içinde ayrı bir hesaplaşmaları var, bu hesaplaşmayı da yapacaklar." demişti.
• Cumhurbaşkanı Erdoğan, Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić'le yaptığı görüşmeden sonra "Bosna Hersek'teki krizin aşılması için uluslararası camianın birlikte hareket etmesine ihtiyaç duyulduğu aşikârdır." dedi. Vučić de Bosna Hersek'le ilgili "Burada güvenlik çok önemli. Sayın Cumhurbaşkanı Erdoğan'a, Bosna Hersek'in toprak bütünlüğüne son derece saygılı olduğumuzu söyledim." şeklinde konuştu.
- Öte yandan: Türkiye ve Sırbistan arasında dört anlaşma imzalandı. Vučić, iki ülkenin gelecekte yeni projelerde bir araya geleceğini söylerken "Bulgaristan üzerinden doğal gaz geliyor. Orada yeni fikirler ve işlerimiz olacak. Özellikle enerji kaynaklarını nerede yapacağız, bu konu üzerinde yoğunlaşacağız." ifadelerini kullandı.
• Sezen Aksu'nun "Şahane Bir Şey Yaşamak" şarkısında geçen "Selam söyleyin o cahil Havva ile Adem'e" sözleri gerekçe gösterilerek Aksu hakkında "dinî değerlere hakaret ve tahrik veya aşağılama" suçunu işlediği iddiasıyla suç duyurusunda bulunuldu. Suç duyurusuna ilişkin dilekçeyi başsavcılığa sunan Avukat Mikail Yılmaz, "Aksu'nun şarkısında kamuoyunda infiale yol açabilecek tarzda, Hz. Adem ve Hz. Havva hakkında aşağılayıcı ifadeler kullandığını" öne sürdü.
- Neler konuşuldu? MHP lideri Devlet Bahçeli "Yazdığı ucube bir şarkının sözleri arasında Hz. Adem ve Hz. Havva'ya cahil diyen şuursuz bir sanatçıya diyorum ki serçeysen serçeliğini bil, sakın kuzgunluğa heves etme." ifadelerini kullandı.
- DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, "Türkiye ancak fikir ve ifade özgürlüğü zemininde yükselebilir. Sanatçılarımız da sanatlarını icra ederken özgür olmalıdır." mesajını paylaştı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Başkanı Ekrem İmamoğlu, "Sanatçılar bu ülkenin iç sesidir. Kimse gündem değiştirmek için bu sesleri kısamaz." dedi.
• Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, Avrupa Halk Partisi milletvekillerinin de katıldığı bir görüşmede Türkiye'nin Yunanistan'a yönelik politikalarında "köklü bir değişiklik" olmadığını öne sürdü.
- Kısıtlayıcı önlem vurgusu: Miçotakis, "Bir yandan dost eli uzatıp bir yandan da Yunanistan ve Kıbrıs'a karşı yeniden saldırgan bir tutum benimsemesi durumunda kullanılabilecek bir dizi kısıtlayıcı önlem hazırladık." açıklamasında bulundu.
• Avrupa Parlamentosu, Avrupa Halk Partisi üyesi Roberta Metsola'yı yeni başkanı olarak seçti. Metsola, bu konuma gelen üçüncü kadın ve en genç kişi oldu.
- Bir adım geriden: Parlamentonun eski başkanı David Sassoli geçtiğimiz hafta hayatını kaybetmişti.
• Birleşik Krallık Savunma Bakanı Ben Wallace, Rusya'nın Ukrayna'yı işgal etme ihtimaline yönelik "meşru bir kaygı bulunduğunu" söyledi. Wallace, ülkesinin Ukrayna'ya kısa menzilli tanksavar füze ve eğitim verecek bir grup asker göndereceğini açıkladı.
- Öte yandan: Kanada merkezli Global News, Kanada Özel Kuvvetleri'nin Ukrayna'ya konuşlandığını iddia etti. Almanya Başbakanı Olaf Scholz da Rusya'nın Ukrayna'ya saldırması hâlinde Kuzey Akım 2 projesini durdurabileceklerine işaret etti.
• Birleşik Krallık'ta Lordlar Kamarası, "Polis, Suç ve Ceza" başlıklı yasa tasarısını 166'ya karşı 261 oyla reddetti.
- Öte yandan: Başbakan Boris Johnson, Covid-19'a yönelik karantina önlemlerinin yürürlükte olduğu Mayıs 2020'de katıldığı etkinlikle ilgili "organizasyonun kurallara aykırı olduğu konusunda uyarılmadığını" söyledi. Johnson'ın eski baş danışmanı Dominic Cummings ise Johnson'ın uyarıldığını ifade etti.
#YaşamİçinÜretildi: Stanley

1913 senesinde mucit William Stanley, paslanmaz çeliğin gücünü vakumlu çift duvar yalıtım prensibiyle buluşturarak bugün tüm dünyada kullanılan yalıtımlı çelik termosu icat etti: Stanley.
Termosu bir konsept olmanın ötesine taşıyarak ikona dönüştüren Stanley, yüzyılı aşkın köklü geçmişiyle yoğun tempolu iş günlerinin, çıkılan uzun seyahatlerin ve açık hava maceralarının vazgeçilmez bir parçası hâline geldi.
Stanley, tecrübesi ve geliştirdiği yeni teknolojiler sayesinde bugün içecek ve yiyeceklerin tadını bozmadan ısısını maksimum sürelerde koruyarak en unutulmaz anlara keyif katıyor; termos, termos bardak, taşınabilir yalıtımlı dolap, beslenme çantası, kahve demleme seti, içki mataraları, yemek pişirme setleri gibi tam 45 çeşit modelle tüm ihtiyaçlarınıza çözüm sunuyor.
Nesiller boyu kullanılabilen Stanley termoslar;
- Ömür boyu yalıtım ve sızdırmazlık garantisiyle fark yaratıyor.
- Paslanmaz çelikten üretiliyor ve BPA içermiyor.
- 1,5 saatten 48 saate kadar ısı yalıtımı sağlayan model seçenekleri sunuyor.
Neden önemli? Bir Stanley ürünüyle karbon ayak izinizi önemli ölçüde azaltarak gelecek nesillere daha yaşanabilir bir dünya bırakmak mümkün. Stanley ürünleri geri dönüştürülemeyen ve su kaynaklarına ulaşarak canlı yaşamını olumsuz etkileyen tek kullanımlık ürünlerin tüketiminin azalmasına katkı sağlar.
Ömür boyu size yol arkadaşlığı edecek Stanley ürünleriyle tanışmak için bu bağlantıyı ziyaret edebilir, Aposto! Gündem okurlarına özel APOSTO25 kodunu kullanarak Stanley ürünlerine %25 indirimli sahip olabilirsiniz.
Avustralya Açık'ın ikinci günü
• Tek kadınlarda 2 numaralı seribaşı Aryna Sabalenka, Storm Sanders'ı 5-7, 6-3 ve 6-2'lik setlerle 2-1 yenerek tur atladı.
• Emma Raducanu, ilk kez katıldığı Avustralya Açık'ta rakibi Sloane Stephens'ı 6-0, 2-6 ve 6-1'lik setlerle 2-1 yenerek ikinci tura yükseldi.
• Angelique Kerber, Kaia Kanepi'ye 6-4 ve 6-3'lük setlerle yenildi ve son iki turnuvaya ilk turda veda etti.
• Tek kadınlarda 3 numaralı seribaşı Garbine Muguruza, Clara Burel'i 6-3 ve 6-4'lük setlerin ardından 2-0'la geçti ve ikinci turda Alize Cornet'le eşleşti.
• Tek erkeklerde 2 numaralı seribaşı Daniil Medvedev, Henri Laaksonen'i 6-1, 6-4 ve 7-6'lık setlerle 3-0 yenerek ikinci tura yükseldi.
• 5 numaralı seribaşı Andrey Rublev, Gianluca Mager'i 6-3, 6-2 ve 6-2'lik setlerle 3-0 mağlup ederek üst turda Ricardas Berankis'le eşleşti.
• Dünya Ralli Şampiyonası'nın (WRC) 50'nci yılının ilk yarışı, 20-23 Ocak tarihleri arasında Monako'daki Monte-Carlo Rallisi'nde gerçekleşecek. Yeşil bir geleceğin ve sürdürülebilirliğin vurgulanacağı şampiyonanın ilk yarışının 17 etaptan oluşacağı öğrenildi.

Dünya genelinde salgın nedeniyle yaşanan ekonomik durgunluğun ardından toparlanma sürecine girildiği dönemde enflasyon yükseldi. ABD'de tüketici fiyatları son 40 yılın zirvesine çıkarken Avro Bölgesinde kasım ayında enflasyon %4,9'la son 25 yılın en yüksek seviyesini gördü. Aynı dönemde Almanya'da son 30 yılın zirvesine çıkan enflasyon, Birleşik Krallık'ta da 2011'den bu yana en yüksek seviyeyi gördü.
Enflasyon neden yükseliyor?
T24 yazarı Gülçin Özkan, "Enflasyon her yerde artıyor, sadece bizim sorunumuz mu?" başlıklı yazısında 2020'den sonra gözlemlenen enflasyon artışının nedenlerini şöyle sıralıyor:
• "Pandemiyle mücadele için devreye sokulan devasa mali ve parasal genişleme politikalarının yarattığı talep
• Tedarik zincirindeki aksamalar sonucunda üretimde yaşanan aksaklıklar, arzda düşüş ve bunun özellikle güçlü talep artışlarıyla bir araya gelmesiyle fiyatlar üzerinde oluşturduğu kaçınılmaz baskı
• Patlayan enerji ve gıda fiyatları
• Pandeminin ilk aşamasındaki kısıtlamalar nedeniyle ertelenen talebin şimdi gerçekleşmesi
• 2020'de düşük seyreden fiyatlar dolayısıyla baz etkisi"
Enflasyon artışının sonuçları neler?
The Edelman Trust Barometer'in 2021 raporuna göre Covid-19 ve ekonomik sorunlarla başa çıkma noktasında otokrasiyle yönetilen ülkelerdeki insanlar demokrasiyle yönetilenlere göre hükümete daha çok güven duyuyor. Araştırma, halkın kurumlara yönelik güveninin en fazla azaldığı ülkenin Almanya olduğunu Çin'in ise güven sıralamasında ilk sırada yer aldığını gösteriyor. Araştırma "pandemi sırasında ekonominin çarklarının dönmesi için trilyonlarca dolar teşvik veren ülkelerdeki yönetimlerin halkın güvenini sağlama konusunda başarısız kaldığı" şeklinde yorumlanıyor. Kurumun yöneticisi Richard Edelman da rapor için "Her şey sonunda insanların ekonomide güven duygusu olup olmadığı sorusuna dayanıyor. Demokrasilere inancın gerçekten çöktüğünü görüyoruz." değerlendirmesinde bulunuyor.
Öte yandan küresel enflasyonun yükselmesinin ekonomik sonucu, "ücretler de dâhil tüm fiyat belirleme mekanizmalarına yapışkanlık ve kalıcılık katarak enflasyonla mücadeleyi giderek zor hâle getirmesi" olarak görülüyor. Bu durumda enflasyon artışı bir sarmal hâline geliyor.
Çözüm ne?
Gülçin Özkan, yükselen enflasyon sorununu gelişmiş ülkelerin — Türkiye'nin de içinde bulunduğu yükselen ülkelere göre daha kolay şekilde çözeceğini savunuyor. Özkan, "enflasyon yükselişi sarmalından" kurtulmak için geçmişte iki farklı yol uygulandığını anlatıyor.
- Disiplini yüksek para politikası: 1979'da Fed Başkanı olan Paul Volcker izlediği para politikasıyla dört yıl içinde faizleri %11'lerden %20'lere çekerek enflasyonu %13'ten 3'e düşürmüş; bu sonucun ardından enflasyonla iyi mücadele etmenin yolunun kredibilitesi ve disiplini yüksek para politikası olduğu konusunda ortak görüş oluşmaya başlamıştı.
- İthal etme: Bu disiplini kendi kendilerine oluşturamayan ülkeler ise başarmış olanlardan ithal etme yolunu seçerek ortak para politikası kurmuştu. Az gelişmiş ülkeler de sabit kur mekanizmasıyla enflasyonla mücadele etmişti.
Bir adım sonra
Avrupa Merkez Bankası Yönetim Kurulu üyesi Philip R. Lane, küresel enflasyon için "2022'yi bir geçiş aşaması olarak görüyorum, yavaş yavaş pandemiden çıkıyoruz. 2021'de enflasyon üzerinde gördüğümüz yüksek baskı pandemi döngüsünün bir parçası; ancak bu yıl azalacak. 2023 ve 2024'te pandemi bittiğinde enflasyon, %1,8 civarından daha düşük bir seviyede istikrar kazanacak." değerlendirmesini yapıyor.
- Türkiye'nin enflasyonu: Gülçin Özkan, Türkiye'de enflasyonla mücadelenin diğer ülkelere kıyasla "biraz daha zor" olduğunu söylüyor. Bunun en önemli nedenlerinden birinin "ekonomi politikası belirleyen kurumların bağımsızlığını tamamen kaybetmesi ve başkanlık rejimiyle birlikte bunun resmiyet kazanması" olduğunu vurgulayan Özkan, ekonomi yapısının da bu zorluk üzerinde etkisi olduğunu Türkiye'nin dolarizasyon ve yüksek kur geçişkenliğinin en yüksek olduğu ülkelerden biri olduğunu belirtiyor. Ayrıca Türkiye'nin 2021 itibarıyla yükselen ekonomiler grubunun en yüksek enflasyonuna sahip üyelerinden biri olduğunu da dile getiriyor. Özkan yazısını şöyle sonlandırıyor:
"Para politikasının disiplin ve kredibilitesini yok etmek için, bundan daha kötü bir zaman bulmak için hakikaten çok uğraşmak gerekirdi."






