Spektrum Kuşbakışı'ndan herkese merhaba.
Türkiye ve İsrail karşılıklı büyükelçi atamaya karar verdi.
İYİ Parti, Ekonomide Kurtuluş Planı'nın ilk adımını açıklarken DEVA Partisi de düzensiz göçün önlenmesine ilişkin eylem planını duyurdu.
Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu "Suriye'de barışı sağlamamız lazım" diye konuştu; ardından "barış değil uzlaşı" dedi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan Lviv'de Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski ve BM Genel Sekreteri Guterres ile bir araya geldi. Erdoğan "arabuluculuk" teklifini yineledi.
Kosova ve Sırbistan arasındaki gerginlik devam ediyor.
- Son Düzlük: Türkiye seçime yaklaşırken yayımlanan kamuoyu araştırmalarını değerlendirdiğimiz Son Düzlük isimli podcastin 3. bölümü yayında! Bu bölümde yaşam tarzları ile siyasi tercihler arasındaki tercihleri tartışıyor, toplumun tarikat ve cemaatlere bakışını değerlendiriyoruz!
İyi okumalar.
İlkim
• Türkiye ve İsrail, karşılıklı büyükelçi atayarak diplomatik temsil seviyesini yükseltme kararı aldı. Cumhurbaşkanı Erdoğan ile İsrail Başbakanı Lapid arasındaki telefon görüşmesinde, iki ülkenin karşılıklı olarak büyükelçileri atama kararı aldıkları belirtildi.

The Times of Israel
- Çavuşoğlu'nun açıklaması: Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, konuya ilişkin "Türkiye olarak Tel Aviv'e büyükelçi atama kararı aldık. İkili ilişkilerin geliştirilmesi konusu da önemlidir. Diğer taraftan söylediğimiz gibi Filistin, Kudüs ve Gazze'nin haklarını savunmaya devam edeceğiz." açıklamasında bulundu.
- Ne olmuştu? İsrail ve Türkiye, 2010 yılında 10 sivilin hayatını kaybettiği Mavi Marmara saldırısı sonrası büyükelçilerini karşılıklı olarak geri çekmişti, 2016'da yeniden büyükelçiler atanmış; ancak 2018 yılında Gazze'ye yönelik saldırıların ardından önce Türkiye ardından İsrail büyükelçileri geri çağırmıştı.
• Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, geçtiğimiz hafta Suriye'den mevkidaşıyla "ayaküstü" görüştüğünü belirterek, "Muhalefetle Suriye'deki rejimi bizim bir şekilde anlaştırmamız lazım. Aksi takdirde kalıcı barış olmaz" ifadelerini kullanmıştı. Çavuşoğlu'nun ifadelerinin ardından Suriye'deki muhalif gruplar Türkiye'ye tepki gösterdi, açıklamalar nedeniyle ülkelerinin sokaklarında eylem düzenledi.
- "Barış değil, uzlaştırma": Tepkilerin ardından açıklama yapan Çavuşoğlu, "'Barıştırma' değil de 'uzlaştırma' kelimesini kullandım. Sadece Suriye değil, Türkiye içinde bu işi kızıştırmak isteyenler sözlerimizi çarpıttı. Rejim siyasi çözüme inanmıyor, askeri çözüme inanıyor. Kalıcı bir çözüm siyasi çözümdür. Çarpıtanların kim olduğunu biliyoruz. Bayrağımıza el uzatanların elleri kırılır." dedi.
- "Dediğimiz noktaya gelmeleri doğru": CHP lideri Kılıçdaroğlu da hükümetin Suriye ile diyalog kurulacağına yönelik açıklamalarına ilişkin, "Suriye politikasında da bizim dediğimiz noktaya gelmeleri doğru. Umarım başarılı olurlar. Keşke bizi daha önceden dinleselerdi. Keşke bütün bu olaylar olmasaydı. Hatalarından dönmek istiyorlar. Ne kadar dönecekler bilmiyorum; ama umarım bu hatalardan dönme, kendilerinin özgür iradesiyle gerçekleşmiş olur" değerlendirmesinde bulundu.

AA
• İYİ Parti, "Ekonomide Kurtuluş Planı"nın ilk aşamasını oluşturan "İstikrar ve Kapsayıcı Büyüme Eylem Planı'nı" açıkladı. Planda "Para politikası eylem planı", "Finans sektörü eylem planı", "Kamu maliyesi eylem planı", "Kamu maliyesi eylem planı", "Vergi sistemi", "İşgücü piyasaları ve sosyal destekler eylem planı", "Teşvik uygulama politikaları" ve "Dış ticaret politikası" başlıkları yer aldı.
• DEVA Partisi lideri Ali Babacan ve parti yöneticileri, partilerinin "Sığınmacı Sorunun Çözümü ve Düzensiz Göçün Önlenmesi" başlıklı eylem planını açıkladı.

Sözcü
- Neleri kapsıyor? Babacan, eylem planının "Sığınmacı ve Düzensiz Göç Yönetiminin Güçlendirilmesi", "Düzensiz Göçün Engellenmesi" ve "Geçici Koruma Altındakilerin Ülkelerine Dönmesi" olmak üzere üç ana başlıkta ele alındığını belirterek "Başta Şam yönetimi, Rusya, ABD, Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler olmak üzere herkesle görüşeceğiz." dedi.
- Sınır güvenliği: Babacan, sınır güvenliğine ilişkin "Sınırlarda teknik güvenlik önlemlerini almak zorundayız ve bunu yapacağız. Düzensiz göçmenleri kendi ülkelerine veya Türkiye’ye giriş yaptıkları sınır komşumuza sınır dışı edeceğiz. Başka bir kimlik ile ülkemize girmek isteyen düzensiz göçmenleri ise biyometrik kayıtlarla tespit edip engelleyeceğiz." açıklamasında bulundu.
- Öte yandan: Gelecek Partisi lideri Davutoğlu, "Devlet Aklı ve Millet Vicdanı Rehberliğinde Düzensiz Göç Sorunu ve Çözüm Önerileri: Gelecek Modeli" başlıklı raporu kamuoyuyla paylaştı. Türkiye'nin "çok ciddi bir düzensiz göç sorunuyla karşı karşıya" olduğunu vurgulayan Davutoğlu, iktidara "Ortada sanki hiçbir sorun yokmuşçasına bu düzensiz göç olgusu karşısında aciz bir tutum sergileyen, sistematik bir bütünlülükle yaklaşmayan, her kafadan sesin çıktığı iktidarın yaklaşımı. Ne planlıyorsunuz? Doğu'dan gelen, Suriye'den gelen göçlerle ilgili, vatandaşlık verilenlerle ilgili ne planlıyorsunuz? İktidarın şu anda göç politikası yoktur. Türkiye düzensiz göç ordusuyla karşı karşıyadır, mutlaka tedbir alınmalıdır." diye seslendi.
• ABD ve Tayvan, "ticaret, yolsuzlukla mücadele, tarım, dijital ticaret, işgücü, çevre ve dış politika" gibi konularda iş birliği yapmak üzere bir araya geleceklerini açıkladı. Tayvan Dışişleri Bakanlığı konuya ilişkin açıklamasında, Çin'in tüm dünyaya ekonomik baskısı olduğunu ifade etti.

- Çin'in reaksiyonu: Çin Savunma Bakanlığı, Çin Halk Kurtuluş Ordusu'nun (PLA), Rusya'da Hindistan, Belarus, Tacikistan ve Moğolistan'ın da katılacağı tatbikatta yer alacağını duyurdu.
• Rusya, Türkiye'ye S-400 hava savunma sisteminin ikinci parti tedarikine ilişkin uygulamaya geçildiğini açıkladı. Sputnik'e konuşan Rusya Askerî İşbirliği Dairesi Başkanı Dmitri Şugayev, ikinci parti S-400 sisteminin Türkiye'ye tedarikine ilişkin sözleşme belgesinin imzalandığını ve hayata geçirildiğini söyledi.

United World International
- Bir adım geriden: Geçtiğimiz gün Rusya Devlet Haber Ajansı TASS, Türkiye ile Rusya'nın ikinci parti S-400 alımı için yeni bir anlaşma imzaladığını öne sürmüştü. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı'ndan (SSB) yapılan açıklamada, S-400 hava savunma sistemi tedarik sürecinde yeni bir gelişmenin söz konusu olmadığı belirtilerek "İlk gün yapılan anlaşmaya göre süreç devam etmektedir." ifadeleri kullanılmıştı.
- Arka plan: Türkiye, 2017 yılında Rusya'dan ilk defa S-400 sistemlerini almış ve bu nedenle NATO müttefikleri tarafından sert şekilde eleştirilmişti. Türkiye, S-400 hava savunma sistemlerini aldığı gerekçesiyle F-35 savaş uçağı ortak üretim programından çıkarılmış ve ABD tarafından CAATSA yaptırımları uygulanan ülkeler listesine dahil edilmişti.
- Öte yandan: Millî Savunma Bakanlığı "F-16 tedariki ve modernizasyonunun en kısa sürede gerçekleştirilmesi maksadıyla ABD tarafından yapılan davet üzerine Millî Savunma Bakanlığı teknik heyeti görüşmeler yapmak üzere ABD'ye gitmiştir." açıklamasında bulundu.
• Cumhurbaşkanı Erdoğan, Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski ve Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Guterres ile Lviv'de bir araya geldi. Zirvenin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında konuşan Erdoğan, nükleer santral etrafındaki çatışmalardan endişe duyduğunu belirterek, "Yeni bir Çernobil yaşamak istemiyoruz. Türkiye olarak bir taraftan çatışmaların diplomatik çözümle sona ermesi için çaba harcarken, diğer taraftan da Ukraynalı dostlarımızın yanında olduk, olmaya devam ediyoruz." dedi.
- Arabuluculuk yinelemesi: Cumhurbaşkanı Erdoğan Rusya ve Ukrayna arasında yeniden görüşmelerin başlatılmasına ilişkin, "Mart ayında, İstanbul'da şekillenen parametreler üzerinden müzakerelerin canlandırılmasının imkân dâhilinde olduğuna inanıyorum. Bu hedefe yönelik olarak her türlü desteği vermeye, tekrar kolaylaştırıcı ve arabulucu rolünü oynamaya hazırız." diye konuştu.
- İntihar uyarısı: Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Guterres ise açıklamasında, "Zaporijya Nükleer Santrali'ndeki askerî ekipman ve personel çekilmelidir. Zaporijya’ya yönelik potansiyel bir hasar, intihardır" ifadelerini kullandı.
- Anlaşma: Türkiye ve Ukrayna arasında, Ukrayna'nın işgal nedeniyle tahrip olan altyapısının yeniden inşası amacıyla anlaşma imzalandığı açıklandı.

DHA
• AB ülkeleri ve Türkiye'nin de dahil olduğu 42 ülke, Rusya'ya askerlerini Zaporijya Nükleer Santrali ve Ukrayna genelinden çekme çağrısında bulundu.

Reuters
- Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile yaptığı telefon görüşmesinde, Rusya'nın Zaporijya Nükleer Santrali'ne yönelik faaliyetlerini "nükleer terörizm" olarak tanımladı ve Rusya'ya daha fazla yaptırım uygulanması konusunda çağrı yaptı.
- Ukraynalı yetkililer, Rusya ordusunun ülkenin doğusundaki Donetsk bölgesine yapılan saldırıların yoğun bir şekilde devam ettiğini ve son 24 saatte bölgede 3 sivilin hayatını kaybettiğini belirtti.
• Avrupa Birliği'nden, Kosova ve Sırbistan'a ilişkin son durum hakkında yapılan açıklamada iki ülkenin yetkililerinin savaş ve çatışma hakkındaki kışkırtıcı açıklamalarının büyük endişe yarattığını belirtilerek "İki taraf da karşılıklı husumete ve tehlikeli açıklamalara derhâl son vermeli ve sorumlu davranmalıdır." denildi.

Habertürk
- Ziyaret: NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić ile yaptığı görüşmenin ardından Kosova ve Sırbistan arasındaki gerginliğe ilişkin, "NATO sahadaki durumu yakından izlemeye devam etmektedir. İstikrarın tehlikeye girmesi hâlinde barış gücümüz KFOR devreye girmeye hazırdır. KFOR, Kosova halkına güvenli bir ortam ve hareket özgürlüğü sağlanması için gereken tedbirleri alacaktır." açıklamasında bulundu.
- Neler oluyor? Kosova'da hükümetin kimlik kartı ve plaka zorunluluğu yasasını 1 Eylül'e ertelemesinin ardından gerilim azalmıştı. Geçtiğimiz hafta Kosova Başbakanı Albin Kurti, Kosova ile Sırbistan arasında yeni bir çatışma riskinin yüksek olduğunu söylemiş, Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić ise Kurti için "Küçük Putin'le savaşan bir küçük Zelenski olmak istiyor." demişti.
- Ne olacak? Sırbistan Cumhurbaşkanı Vučić ile Kosova Başbakanı Albin Kurti, diyalog süreci kapsamında bugün Brüksel'de Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell'in eşliğinde bir araya gelecek.
• Türkiye İşçi Partisi (TİP) Genel Başkanı Erkan Baş, "Üçüncü ittifak 15-20 gün içinde ilan edilecek. Üçüncü ittifak barajı geçtiği zaman, ittifakın bütün partileri barajı geçmiş sayılıyor." açıklamasında bulundu. Üçüncü ittifakta, TİP'in yanı sıra HDP'nin de yer alacağı öngörülüyor.

TİP




