Anlattıklarına kıymet verdiğim bir hocam geçen bir derste şöyle dedi; coğrafya kader değildir belki, ama mutlaka içinde bulunduğumuz durumu bir şekilde etkilemektedir….
Hey sen, şu an her nerede yaşıyor veya yaşatılıyorsan. Bu gerçeğin farkına var tabii ama, her gün bunun için ahlanıp vahlanıyorsan, biraz olsun bunun ne kadar enerjinden çalan bir durum olduğunun da farkında olabilmen mümkün olur mu?
Bir şekilde birbirimize ulaşabilmişiz eğer bu bülteni okuyorsan. Hiç bir şey tesadüf değil ve bu da demek oluyor ki hala kafamızın uyuştuğu birileri etrafımızda ve hala hangi topraklar üzerinde olursak olalım, aynı gökyüzünün altındayız. Hani o Carl Sagan’ın “Soluk Mavi Noktası”nı izlerken gözleri dolanlarınız var ya (ben de onlardan biriyim), işte o gözümüzü dolduran, üzerine bastığımız Dünya için hala gidilebilecek bir yol var. Aylar da tutulsa, güneşler de tutulsa, tüm gezegenler retrolardan retrolara girse, dönüp geliyoruz bir gün kendimize. O yüzden diyorum ki, her ne yaşıyorsan ülke halinde ya da iç halinde, titre ve kendine gel, yaşamını eline al ey can okuyucu!
Evet şimdi bültene geçebiliriz, hoş geldiniz!
Bu sayıda neler var?
İçimden: Afili Yalnızlık
Dünya’dan: Çevrimiçi Terapi Uygulamaları
Nedir?: Pozitif Psikoloji Nedir?
En Son: Gündemimdeki En Sonlar
Afili Yalnızlık
Yalnızlığımız, yaşamak zorunda olduğumuz çaresizliğimiz mi? Yoksa bir hediye mi?

Yalnızlık Allah’a mahsus, yalnız yatmak mı ay ay imkansız mı? Ya da yalnızlık ömür boyu mu? Tercihiniz zamana ve mekana göre değişiyor olabilir. Bu sayıda biraz yalnızlığın güzel halinden bahsedeceğiz.
Küçükken, annem ve babam çalışan insanlar oldukları için, sık sık yalnız kalma imkanı bulduğumu hatırlıyorum. İmkan bulduğumu diyorum, çünkü kendimi bildim bileli yalnız olmak, o şekilde bir oyun kurmak ve vakit geçirmek hoşuma giden şeyler. Okul öncesi zamanda mutlaka birilerinin bana göz kulak olduğunu hatırlıyorum ancak sonrasında, sık sık kendime ait bir vakit yaratma fırsatım oluyordu. Hoş gerçi küçükken, hangi vakitler bizim değildi ki yetişkin zamanımızla karşılaştırıldığında?
Minik halimde başlayan bu oyunlar, zamanla kendimden karakterler türetmeye, hayali seyircilere programlar sunmaya, yapımcısı, sunucusu, konuğu kendim olduğum yemek programlarına ve daha bir çok şeye evrildi. Sonra zamanla ergenlikte, zaten o dönemin getirdiği asiliğin gereği olan “yalnız kalmak istiyorum!” yakınmalarına, efkarlı efkarlı Teoman dinleyip defter ve kalemlerle vakit geçirmelere dönüştü. Nihayet artık kendi başıma dışarlarda dolanabilir hale geldiğimde de bu sefer, bir cafede tek başına kahve içip bir şeyler okumak, sahillerde oturup gözlemlere düşmek, tek başına alışveriş, müze gezmek, vs. derken, oldukça keyif aldığım anların bir çoğunu oluşturur oldu.
Zaman zaman düşünüyorum, acaba gerçekten “yalnız” hissediyor olsam, o zaman bu yalnızlık hali yine de bu kadar keyif verir miydi?
İnsanlık son çeyrek asırdır hiç olmadığı kadar çok konuşuyor, ya da belki biz bu çok konuşma halinin son çok daha fazla farkına varıyoruz platformlar sayesinde. Bu konuşmalarda bazen dikkatimi çeken şöyle bir şey oluyor; insan kendisinde çok eksikliğini duymadığı şeylerle ilgili, bu şeylerin yokluğundan keyif alabilir durumda. Yani, maddi açıdan eksiği yoksa, daha mütevazı, para ile haşır neşir olmadığı bir hayat; görece güzel/yakışıklıysa kendini beğendirecek şekilde dış kalıplara ihtiyacı olmayan bir hayat; ya da yaşamında oldukça başarılı olmuşsa, artık o başarıyı göstermeyeceği, kendine dönük bir hayat gibi…Elbette bunların hepsi birer kalıp ve istisnaları olmazsa olmaz. Ancak bu noktadan yola çıkarak, acaba yalnız yaptığımız aktivitelerden zevk alan insanlar olarak, hayatımızın genelinde yalnız hissediyor olsaydık, gerçekten bu kadar zevk almaya devam eder miydik diye sormadan edemiyorum.
Farklı bir bakış açısı da genellikle, bir şeyleri yalnız yapa yapa, yani evde yalnız yaşamak, hayata ilişkin kararları yalnız başına almak, yalnız çalışmak gibi, bu hale alışan kişilerin, sonrasında artık yalnızlıklarını bozacak şeylere karşı tepkime geliştirebiliyor olduğu. Özellikle 30’lu yaşların üzerine koymaya başladığınızda çokça konuşulan konulardan bir tanesi olmaya başlıyor bu durum. Kişinin kendi ekonomik özgürlüğünü eline alıp, başka kişilere bağımlılıkları azalmaya başladıkça, insan ilişkilerinin karmaşası da fazladan yük olmaya başlıyor belki de…
Yalnızlıktan zevk almamızın sebebi ne olursa olsun, kendi irademiz ve isteğimizle bu yalnızlıktan uzaklaşabileceğimizi bildiğimiz zaman, o yalnızlık artık afili bir yalnızlık oluyor. Yani bize hoş gelen bir yalnızlık. Bir telefonla yakın arkadaşları ya da aileyi arayıp yalnızlığa son verebilmek. Bir mesajla sevgilinin ilgisini çekebilmek. Hatta belki içinde bulunduğumuz dönemde, bir story ile sosyal medya takipçilerine ulaşıp onlara sorular sorarak iletişime geçebilmek. Tüm bunlar yalnızlığın keyfini çıkarmamıza yardımcı durumlar olabilir mi?
Sanırım benim için bu konuda en etkili bulduğum sözlerden bir tanesi Özdemir Asaf’tan “Yalnızlık paylaşılmaz, paylaşılırsa yalnızlık olmaz…”. Dengeye ilişkin arayışlarda en baş köşeye oturması gereken değerlerden biri olabilir yalnızlık. Sonuna kadar yaşanması ve paylaşılmaması gereken, ama aynı yolu yürüdüklerimizi de yanıbaşımızdan uzaklaştırmayacak kadar naif bir değer.
Çevrimiçi Terapi Uygulamaları
Karşımdaki gerçek bir insan mı, ya da ışıkları kim kapattı?

İki tam yılı aşkın süren pandemi sürecini geride bırakıyoruz gibi. Tabi bu süre dile kolay ama, çoğunlukla insanlık için kolay geçen zamanlar değildi. Pek çok kişi bu süreçte depresyon ya da benzeri deneyimlerden geçti, ya da sürecin sonrasında bu zorlu ruh haline doğru ilerledi. Genel olarak şu bir gerçek ki, çoğu insanın ruhsal destek arayışının arttığı bir dönem oldu pandemi ve sonrasında yaşadığımız post dönem.
Her ne kadar mindfulness, farkındalık çalışmaları, yoga ve bunun gibi zihne ve ruha iyi gelen çalışmalar bu süreçte çokça deneyimlenmiş olsa da, pandemi gibi zorlu dönemlerin, geçmişten gelen sorunların ve travmaların kapısını açma gibi bir huyu da olduğundan, esaslı bir psiko-terapi desteğine ihtiyacın çoğalması da kaçınılmaz hale geldi.
Her zamanki gibi, teknoloji dünyası buna da adım atmakta gecikmedi ve nasıl meditasyon uygulamaları ve çevrimiçi yoga platformları pıtrak gibi çoğaldıysa, çevrimiçi terapi hizmetleri de bir o kadar hız kazandı. Hayır, zaten halihazırda fiziken görebiliyor olduğunuz psikoloğunuzun bir sebeple size online bağlanmasından bahsetmiyoruz; önceden tanımadığınız birinden çevrimiçi terapi hizmeti alabildiğiniz uygulamalardan bahsediyoruz.
Bu uygulamalar yurt dışında hızla çoğalır durumda ve destekçileri, terapi alarak zihinsel sağlığı desteklemenin, egzersiz yapmak kadar gerekli ve kolay olması gerektiğini savunuyorlar. Peki hakikaten de öyle mi? Yani bu hizmete ulaşmanın kolaylığı, gerçekten olması gereken bir şey mi? Maddi kolaylıktan ziyade, işlemsel bir kolaylık aslında burada irdelediğim. Yoksa mutlaka ki, terapi hizmetlerinin bir şekilde ulaşılabilir ücretlerle sunuluyor olması, bu tarz oluşumların çoğalması gerekli ve mutlu edici. Ancak çevrimiçi bir uygulamaya tıklayarak oradan bir terapist seçip görüşmeye başlamak ve bunu sürdürülebilir kılmak ne kadar mümkün?
Örneğin, yurt dışındaki platformlardan “Augmentive” in kurucusu olan kit Norman "Bir spor salonu üyeliği için ödediğiniz parayla aynı şekilde ruh sağlığınıza da yatırım yapmalısınız" demiş. Evet tabiki ruh sağlığımıza yatırım yapalım ancak pek çoğumuzun bildiği üzere, spor salonuna yapılan üyelikler bile ilk bir iki aydan sonra kullanılıp kenara atılan bir tüketim aracına dönüşebiliyorken, ruh sağlığımız için yaptığımız yatırımı bu şekilde bir sisteme indirgemek ne kadar anlamlı?
Dünya genelinde bu uygulamalar çoğalırken tabi ülkemiz de geri kalmıyor…Terappin, Hiwell, Terapist gibi uygulamalar, halihazırda bu hizmetleri veren uygulamalar. Henüz düzenli bir psiko-terapi hizmeti alma fikri dahi tam olarak benimsenmemiş ve önemsenmiyorken, çevrimçi uygulamalara rağbet edilmesi ne kadar olası ya da belki “her şeyi yapayım kenarda dursuncu” gönüller için bu da checklistte yer alan bir maddenin tamamlanmasına mı hizmet eder ya da psikoterapiyi daha erişilebilir ve işe yarar hale getirir mi, hep birlikte göreceğiz.
Pozitif Psikoloji Nedir?
Mutluyum, mutlusun, mutlu...mu?

Bu kısımda psikoloji, sosyoloji gibi alanlardan çeşitli konulara ilişkin, Nedir? sorusunu soruyoruz. Bu sayıda Pozitif Psikoloji Nedir? sorusuna cevap arayacağız.
Pozitif psikoloji aslında psikolojinin oldukça yeni diyebileceğimiz alanlarından bir tanesi. Bu alan, kişilerin gelişimine odaklanmakta ve onların sağlıklı, huzurlu hayatlar sürmesine nasıl yardımcı olunabileneceğini incelemektedir. Psikolojide diğer dallar ağırlıklı olarak kişilerin normal dışı davranışlarına veya işlev bozukluğu olan durumlara odaklanmışken, pozitif psikoloji tam tersine insanların daha olumlu bakş açıları geliştirmesine ve mutlu olmalarına kafa yormaktadır.
1998'de Amerikan Psikoloji Derneği Başkanı Martin Seligman (kendisi “pozitif psikolojinin babası" olarak da adlandırılmış (bkz. kaynak), psikolojinin, hasarı iyileştirmeye yönelik geleneksel vurguyu tamamlamak için insan güçlerini anlamaya ve geliştirmeye yöneldiğini öne sürmüştür. Seligman’a göre Psikoloji, son yarım yüzyılın çoğunu öncelikle psikopatoloji ile ilgilenerek geçirdiği için yaşamın olumlu yanını ihmal etmişti. Sonuç olarak, psikologlar ve psikiyatristler artık bir dizi önemli akıl hastalığını kayda değer bir hassasiyetle ölçebilir ve etkili bir şekilde tedavi edebilir hale gelmişlerdi. Ancak bu ilerlemenin bir bedeli vardı. Hayatın sefaletlerini gidermek, hayatı yaşamaya değer kılan diğer unsurları inşa etmeyi daha az öncelikli hale getirmişti.
Pozitif psikoloji, sadece geçici mutluluk üzerinde değil, anlam ve derin tatmin üzerinde durmaktadır. Pozitif psikologlar, belirli pozitif duygular, "akış" durumları ve anlam veya amaç duygusu dahil olmak üzere, pozitif yaşamın farklı versiyonlarında yer alan bir dizi deneyim ve davranışı araştırmışlardır.
Peki pozitif psikoloji nasıl uygulama alanı buluyor?
Bir kişinin karakterinin güçlü yönlerini belirlemesi, pozitif psikologlar tarafından tasavvur edilen “iyi ve anlamlı yaşama” giden yolda önemli bir adım olarak kabul ediliyor. Ayrıca, huzur ve refahı arttırabilmek için etmek için evde deneyimlenecek pozitif psikoloji uygulamaları da olduğu da belirtilmektedir. Örneğin, şükür egzersizleri psikologlar tarafından zamanla mutluluğu artırmanın bir yolu olarak incelenmiştir. Bunlar her gün kişinin minnettar olduğu üç şeyi yazmak gibi basit eylemleri içerir.
Tüm bunlarla birlikte, her ne kadar pozitif psikolojinin odaklandığı nokta, mutluluk ve tatminden ibaret gibi görünse de, bu alanda insanlara olumsuz duygularını tamamen ortadan kaldırmalarının tavsiye edildiği anlamına gelmediğini anlamak önemli. Gelişmekte olan insanlar, yaşamlarında bu tür kaçınılmaz ruh hallerine de yer açarlar şeklinde bir bakış açısı hakim. Yani biraz aslında mindfulness gibi farkındalık çalışmalarında olduğu gibi, olanı olduğu gibi görmek, kişisel gelişmeyle gelen yetilerden biri oluyor ya da en azından bunun olması için uğraş veriliyor.
Psikolojinin sadece travmalar, psikolojik sorunlar, sistemsel bozukluklar gibi sorunlu yönleri ortaya çıkarıp bunlara çözüm arayan bir bilim olmaktan ziyade, ortada herhangi bir sorun olmasa dahi, kişisel iyi olma halini destekleyici alanlarının da olduğunu anlayabilmek açısından psikolojinin bu dalının farkına varmak bende merak uyandırmıştı. Umarım sizler de ilginizi çektiyse daha fazla araştırarak hayatınıza katabileceğiniz uygulamalar bulursunuz bu alanda.
En son
Güncellemeler...
Ne İzledim? Cem Yılmaz’ın "Erşan Kuneri" dizisini.
Ne Okudum? Ayfer Tunç'un, "Aşıklar Delidir, Ya da Yazı Tura" isimli kitabını.
Nereye Gittim? Moda’daki Aralık’a.
Ne Dinledim? Mehmet Güreli’den Uçurtma! (Bu şarkının Ceylan Ertem yorumunu da çok seviyorum.)
Sizin “En Son” listeniz nasıl? Bana yazın!



