21 Mart Pazartesi sabahından herkese günaydın. Geçtiğimiz hafta etkili olan kar yağışı ve soğuk havanın yerini parçalı bulutlu günlere bırakması bekleniyor. Ülke genelinde sıcaklık yükseliyor.
- Günün hikâyesi: İstanbul Sözleşmesi'nden çekilme kararının üzerinden bir yıl geçti. Kadın örgütleri sözleşmenin feshedilmesini takiben Türkiye'de neler yaşandığını, sözleşmeden neden vazgeçmediklerini anlattı.
- Günün çalma listesi: Mellow Classics
Mutlu günler! Mutlu haftalar!
Aposto GündemHer sabah 06.30'da 5 dakikalık gündem özeti e-posta kutunda. Piyasalar, ekonomi, iş dünyası, politika, teknoloji ve hafta sonu ekleri; kısa, yalın, öz bir şekilde.

Küresel piyasalarda son durum ve yılbaşından bugüne değişimler
• Bu hafta: Yarın Hollanda Başbakanı Mark Rutte Türkiye'ye resmî ziyarette bulunacak, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski İtalya parlamentosuna seslenecek. Çarşamba günü TÜİK İşgücü İstatistikleri'ni ve Tüketici Güven Endeksi'ni paylaşacak, Birleşik Krallık'ta Tüketici Fiyat Endeksi açıklanacak. Perşembe günü Ukrayna'nın durumu hakkında NATO olağanüstü zirve düzenleyecek.
• Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati, "Yatırımcımızın önünü kesenlerle mücadele etmeyi biliriz. Bürokratik engeller çıkaranların önünde biz duracağız. Şu anda enflasyonun baskısı altındayız. Halledeceğiz." açıklamasında bulundu.
• Rusya Merkez Bankası, politika faizini %20'de sabit tutma kararı aldı. Faiz kararının açıklandığı metinde, Rusya ekonomisinin tekrar yapılanmasına yönelik ifadeler yer buldu. Metinde "Para politikası ekonominin yeni şartlara uyum sağlamasına ve enflasyonun %4 seviyesine 2024'te geri dönmesine imkân verecek." vurgusu yapıldı.
- Bir adım geriden: Banka, Ukrayna'nın işgalinin ardından politika faizini %9,50'den %20'ye yükseltmişti.
• Avusturya Merkez Bankası Başkanı Robert Holzmann, Avrupa Merkez Bankası'nın (AMB) faiz artışı yaparak enflasyonla mücadeleye yönelik mesaj verebileceğini söyledi. Holzmann, merkez bankasının daha net kararlar alması gerektiğine dikkat çekti.
- Bir adım geriden: AMB Yönetim Konseyi Üyesi Klaas Knot, geçtiğimiz hafta yılın son çeyreğinde yapılabilecek bir faiz artırımının ihtimaller dâhilinde olduğunu belirtmişti.
• Uluslararası Enerji Ajansı petrol kullanımını azaltmak için tüketicileri daha az seyahat etmeye, ulaşımı paylaşmaya ve araçları yavaş sürmeye davet etti.
- Neden önemli? Ajans, tüketici alışkanlıklarındaki bu değişikliklerle dünya genelinde petrol tüketiminin dört ay içinde günde 2,7 milyon varil azalacağını öngörüyor. Değişikliklerin uygulanmasıyla Rusya'nın hidrokarbon gelirlerinin de küçüleceğini tahmin eden ajans, petrol talebini sürdürülebilir kılmayı amaçlıyor.
• Rusya'nın 117,2 milyon dolar değerindeki tahvil kupon ödemesinin yatırımcılara ulaştığı açıklandı. Ödemenin yatırımcılara iletilmesinin ardından Rusya'nın temerrüde düşeceğine ilişkin yorumlar da etkisini yitirdi.
- Öte yandan: Uluslararası kredi değerlendirme kuruluşu Standard & Poor's Rusya'nın kredi notunu "borç yükümlülüklerini yerine getirememesi ve kurumun ödemelerini ek sürede yapamayacağına karar vermesi durumunda" temerrüde düşürebileceklerini belirtti.
• Rusya iletişim düzenleyicisi, Google'ın YouTube'da yayınlanan Rusya ve Belarus'un demiryolu ulaşımının devre dışı bırakılması çağrılarının da dâhil olduğu Rusya karşıtı videoları derhâl kaldırmasını talep etti. Düzenleyici açıklamasında "YouTube yönetiminin eylemleri, terör niteliğinde olup Rus vatandaşlarının yaşamını ve sağlığını tehdit ediyor" dedi.
• General Motors, sürücüsüz otomobil teknolojisi geliştiren Cruise'daki SoftBank Vision Fund 1'ın hisselerini 2,1 milyar dolara satın aldı. General Motors'un CEO'su ve Başkanı Mary Barra, bu satın almayla şirketin hisse değerinin artacağını düşündüğünü söyledi.
• Suzuki, elektrikli araçlar ve otomobil bataryalarına yönelik tesisler için Hindistan'a 1,26 milyar dolar yatırım yapacak. Yapılan açıklamada şirketin ülkedeki fabrikasında elektrikli araç imalatının 2025'e kadar başlayacağı öngörüldü.
• Google, siyah çalışanlarına karşı "sistematik ırksal önyargı" ile suçlanıyor. Suçlamaya göre şirket siyah çalışanlarına daha düşük pozisyonlarda iş veriyor, daha az maaş ödüyor ve "ırksal olarak önyargılı bir şirket kültürü" sürdürüyor.
- Dava hakkında: Davanın şu an şirketin eski çalışanı April Curley tarafından açıldığı; ancak toplu davaya dönüşmesinin de olası olduğu belirtiliyor.
• ABD'de bir mahkeme, geçtiğimiz yıl Vaşington Başsavcılığı tarafından açılan Amazon'un üçüncü taraf satıcılarına yönelik yaptırımları nedeniyle antitröst ihlaliyle suçlandığı davayı reddetti.
Emlak, bilgi, güven: Zingat
“Gayrimenkul yatırımı, insanların hayatlarında verilebilecek en önemli finansal kararlardan biri ve belki de en önemlisidir.” diyen Zingat’a katılıyor ve bugünün bülteninde sizi, hayalinizdeki evi bulma yolculuğunuzda güvenilirliği ve deneyimiyle her an yanınızda yer alacak gayrimenkul sektörünün fark yaratan platformu Zingat’la buluşturuyoruz.
Nedir? 2015 yılında faaliyete geçen Zingat, Türkiye'de gayrimenkul sektörüne yatırım yapanlar, gayrimenkul satanlar/kiralayanlar, yeni ev arayışında olanlar, bu sektörden profesyonel kazanç sağlayan kişileri doğru, kapsamlı referans bilgilerle aynı çatı altında buluşturan güvenilir bir gayrimenkul bilgi ve pazarlama platformu.
Neden Zingat? Türkiye’de gayrimenkul alanında oldukça sınırlı veri ve bilgi bulunuyor, bu esnada doğru olmayan bilgiyle de sıkça karşılaşılabiliyor. Zingat, REIDIN gibi dünyanın sadece gelişmekte olan ülkelerine odaklanan, ilk ve en büyük gayrimenkul bilgi platformuyla yaptığı iş birliği ve bünyesinde barındırdığı profesyonel analiz-içerik ekipleriyle gayrimenkulle ilgili her şeye dair doğru ve yararlı bilgiyi sunma gayesiyle çalışıyor.
- Zingat Bana Ev Bul: Gayrimenkule dair alışkınlarımızı değiştiren Zingat, Bana Ev Bul hizmetiyle ücretsiz ve yenilikçi bir deneyim yaratıyor. Zingat Bana Ev Bul hizmeti, satılık ya da kiralık ev, iş yeri veya arsa arayışlar için bu zorlu süreci akıllı ve hızlı hâle getirerek ev arama yolculuğunuzda tamamen kişiselleştirilmiş bir çözüm sunuyor. Tek yapmanız gereken aradığınız ya da satmak/kiralamak istediğiniz gayrimenkulün detaylarını Zingat’la paylaşmak.
Mutluluğa giden gayrimenkulu bulmak üzere bu bağlantı üzerinden Zingat’ı keşfedebilirsiniz.

Maximilian Clarke/SOPA Images
• Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Rusya ve Ukrayna hakkında "Tarafların temel konularda anlaşmaya yakın olduğunu biliyoruz." açıklamasında bulundu. Çavuşoğlu'yla görüşen Japonya Dışişleri Bakanı Yosimasa Hayaşi de ülkesinin Türkiye’nin diplomatik çabalarını takdir ettiğini dile getirdi.
- Müzakereye yeşil ışık: Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'le müzakereye hazır olduğunu belirterek "Onunla müzakereye hazırım. Bu girişimler başarısız olursa bu üçüncü dünya savaşının başladığı anlamına gelir." dedi.
- Mariupol'de insani kriz:Rusya askerlerinin Mariupol şehrine girdiği bildirildi. Şehirde iki haftadır elektrik, doğal gaz ve su bulunmadığı aktarıldı. Sivil yerleşim yerlerinin büyük bölümünün vurulduğu şehrin belediye başkanı, binlerce vatandaşın zorla Rusya'ya götürüldüğünü öne sürdü. Zelenski "kentte yaşatılan terörün gelecek yüzyıllarda hatırlanacağını" söyledi.
- Mariupol: Şehir, Rusya'nın 2014'te ilhak ettiği Kırım'ı, savaşın başında bağımsız cumhuriyetler olarak tanığı Donbass bölgesine bağlıyor. Bu nedenle bölgenin Rusya için ayrıca önemi olduğu değerlendiriliyor.
- Sıkıyönetim uzatıldı: Ukrayna yetkilileri, Rusya'nın tüm cephelerdeki ilerleyişinin durdurulduğunu söyledi. Rusya yanlısı muhalefet partilerinin faaliyetlerinin askıya alındığı bildirildi. Ülkede sıkıyönetim 30 gün daha uzatıldı.
- Rusya-Çin yakınlaşması: Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, mevcut küresel siyasi durum nedeniyle ülkesinin Çin'le ilişkisinin daha da güçleneceğini söyledi.
- Göçmen krizi: Birleşmiş Milletler, Ukrayna'yı terk eden sivillerin sayısının 3,5 milyonu geçtiğini, yerinden edilenlerin toplamının 10 milyon olduğunu açıkladı. Avrupa ülkelerinden yetkililer, zorunlu göçün "Avrupa’nın kapasitesini zorladığını" ifade etti.
• Bağımsız Türkiye Partisi'nin olağan kongresinde tek aday olan Hüseyin Baş, kongreye katılan 1171 delegenin tamamının oyunu alarak yeniden genel başkan seçildi. Baş konuşmasında "Köprüye geçiş garantisi veriyorsun, müteahhidin geçiş garantisi oluyor ama çiftçinin alım garantisi ne hikmetse olmuyor. Sen müteahhidi bırak da çiftçinin ürününü al." ifadelerini kullandı.
- İddia: Türkiye Gazetesi'nin haberine göre AK Parti toplantılarında milletvekillerinin halktan köprü geçiş ücretleriyle ilgili gelen şikâyetleri belirtmesi üzerine Cumhurbaşkanı Erdoğan "İnsanlar hem hizmet almak istiyor hem de köprüler, tüneller bedava olsun diyor. Böyle bir şey olmaz." yanıtını verdi.
- Bir adım geriden: Cuma günü açılışı yapılan 1915 Çanakkale Köprüsü'nün geçiş ücreti 200 lira olarak belirlenmişti.
• Adana'da Furkan Vakfı üyesi olduğu belirtilen bir grubun düzenlediği eyleme polis müdahalede bulundu. Polisin göstericilere copla ve biber gazıyla müdahale ettiği görüntüler, sosyal medyada tepki topladı.
- Soylu'dan açıklama: İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, yasa dışı gösteri yaptığını belirttiği grup hakkında "Bugün, tüm tahrik, hakaret ve istismara rağmen orantısız güç uygulamak bizim yöntemimiz olmamalıydı. Adana Valiliğimizce, gerekli soruşturma başlatılmıştır." açıklamasında bulundu.
• Nevruz Bayramı, "şimdi kazanma zamanı" sloganıyla pek çok kentte kutlandı. İstanbul'daki kutlamalarda konuşan HDP Eş Genel Başkanı Mithat Sancar, "Bu düzenden nemalanan bir avuç sermayedarın emeği sömürmesine, doğayı talan etmesine, bu ülkeyi harap etmesine son vereceğiz. Tek yol üçüncü yoldur." ifadelerini kullandı.
• HDP'den istifa eden eski Kars Belediye Başkanı Ayhan Bilgen, parti kuracağını açıkladı. Bilgen, "Sessizlerin Sesi Hareketi" isimli olacak partinin "ittifak arayışı bulunmadığını" söyledi.
• Suriye lideri Beşar Esad, 11 yıl sonra Birleşik Arap Emirlikleri'ne resmî ziyarette bulundu. Esad Dubai'de BAE Başbakanı Muhammed bin Raşid el Mektum ile ekonomi, yatırım ve ticaret alanındaki ilişkileri görüştü.
- ABD'den tepki: ABD Dışişleri Bakanlığı, "Esad'ın meşrulaştırılmasına yönelik girişimden son derece rahatsız olduk ve üzüntü duyduk" açıklamasında bulundu.
• İspanya’da 150 bin çiftçi ve hayvancı, başkent Madrid’de enerji ve ham madde maliyetlerindeki artışa çözüm bulunması talebiyle protesto düzenledi.
• Epic Games, 20 Mart ve 3 Nisan tarihleri arasında Fortnite'ta oyunculardan elde edilen gelirleri, insani yardım faaliyetleri için Ukrayna'ya bağışlayacağını duyurdu. Duyuru, dünyanın en çok oynanan oyunlarından Fortnite'ın 2'nci sezon 3'üncü bölümünün yayımlanmasından önce yapıldı.
• SpaceX'in Falcon 9 roketi, geçtiğimiz gün ABD'nin Florida eyaletinden havalanarak Starlink'e ait 53 internet uydusunu taşıdı. Bu uçuşla ilk kez 12 kez fırlatılıp başarılı şekilde Dünya'ya dönen Falcon 9, kullanım rekoru kırdı.
• Apple'ın kısa süre önce iPhone için kullanıma sunduğu iOS 15.4 güncellemesinin pil ömrünü kısalttığı öne sürüldü. Kullanıcıların sosyal medyadan şikâyetlerini bildirmesi üzerine şirket, "işletim sisteminin yeni bir sürümü yüklendikten sonra 48 saate kadar pil ömründeki değişikliklerin normal olduğunu" söyledi.
• Google'ın bir süredir beklenen arama geçmişinin son 15 dakikasını silme özelliği Android işletim sistemlerine de geldi.
- Bir adım geriden: iOS kullanıcıları için temmuz ayında kullanıma sunulan özelliğin geçtiğimiz yılın son aylarında Android'e gelmesi bekleniyordu.

Giuseppe CACACE/AFP
• Formula 1 Dünya Şampiyonası'nda sezonun ilk ayağı Bahreyn'de başladı. İlk Grand Prix'i, Ferrari'nin pilotu Charles Leclerc ilk sırada tamamladı. Leclerc'in takım arkadaşı Carlos Sainz ikinci, Mercedes'ten Lewis Hamilton ise üçüncü oldu.
• Formula 2'de Charouz takımıyla yarışan Cem Bölükbaşı, sezonun ilk yarışı olan Bahreyn Grand Prix'sinde 5 sıra yükseldi. GP'ye 20'nci sırada başlayan Bölükbaşı, yarışı 15'inci sırada bitirdi.
• Millî jimnastikçi İbrahim Çolak, Mısır'da düzenlenen Artistik Jimnastik Dünya Kupası'nda halka aleti finalinde topladığı 14 bin 700 puanla gümüş madalya kazandı.
• Üç adım atlamacı Yulimar Rojas, Dünya Salon Atletizm Şampiyonası'ndaki son atlayışında kendisine ait dünya salon rekorunu 15.43'ten 15.74'e taşıdı. Rojas, bu atlayışla üçüncü dünya salon şampiyonası altınını kazandı.

Alkis Konstantindis/Reuters
• Birleşmiş Milletler, dünyanın en büyük dördüncü adası olan Madagaskar'ın dünyanın ilk "iklim değişikliği kıtlığıyla" karşı karşıya olduğunu ve gıda krizi yaşadığını açıkladı.
- Neden? İklim değişikliği nedeniyle yaşanan kuraklığın yanı sıra bilinçsiz çiftçilik ve ormansızlaşmanın "yeşil alanları çöle dönüştürdüğü" ve yoksulluğun gıda krizini büyüttüğü belirtiliyor.

Türkiye, İstanbul Sözleşmesi'nden 20 Mart 2021'de çekildiğini açıkladı. Karara sivil toplum örgütleri, yerel yönetimler ve siyasi partiler tepki gösterdi. Ülke genelinde "İstanbul Sözleşmesi'nden Vazgeçmiyoruz!" konulu protestolar düzenlendi. Kararın iptali ve yürütmenin durdurulması için Danıştay'a dava açıldı. İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener'in yürütmenin durdurulmasına yönelik başvurusu reddedildi. Türkiye, 1 Temmuz 2021'de sözleşmeden resmî olarak çekilmiş oldu.
Kararın üzerinden bir yıl geçti. Kadın örgütleri sözleşmenin feshedilmesini takiben Türkiye'de neler yaşandığını, sözleşmeden neden vazgeçmediklerini anlattı.
Kadınlar canlı bir mücadele peşinde
Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu Genel Temsilcisi Gülsüm Kav, sözleşmeden ayrılma kararının alındığı gece için "Unutulmaz bir geceydi." dedi. Medyascope'a konuşan Kav, geçtiğimiz bir yılda kadınların yaşadıkları zorlukların arttığını ve kararın yanlışlığının her gün belli olduğunu söyledi. Kadın cinayetlerinin ve şüpheli kadın ölümlerinin de artış gösterdiğini ifade eden Kav, cezasızlığın yükselişe geçtiğini dile getirdi. Kav cezasızlığa Hatice Kaçmaz davasını örnekledi ve Türkiye'nin sözleşmeden çekilmesinin kadınlara zarar verdiğini vurguladı. Fesih kararının anayasayla çeliştiğini de sözlerine ekleyen Kav, kadınların canlı bir mücadele yürüttüğünü belirtti.
- Hatice Kaçmaz kararı nedir? Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 13 Eylül 2014'te Kaçmaz'ı öldüren Orhan Munis'in eylemi gerçekleştirmesi hakkında karar açıkladı. Kurul, başsavcılığın failin tasarlayarak öldürme suçundan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırılmasına ilişkin tebliğnamesini reddetti. Munis'in eyleminde tasarlamanın koşullarının oluşmadığı bildirildi. Yargıtay'ın kararına kadın örgütleri tepki gösterdi.
Demokrasi mi ataerkil rejim mi?
Eşitlik İçin Kadın Platformu da sözleşmeden çekilmenin hukuksuz olduğunu söylerken Danıştay'a "Önlerindeki iptal davalarında hukuka ve vicdan özgürlüklerine sahip çıkarak karar vermeye çağırıyoruz." diye seslendi. Platform adına konuşan Doç. Dr. Sevgi Uçan Çubukçu, sözleşmeden ayrılma kararının "cinsiyetçi, otoriter, baskıcı ve ataerkil bir toplum düzeninin sembolü" olduğunu belirtti. Çubukçu, sözleşmenin siyasi rejim tartışmasına da evrildiğini ifade etti ve "Eşitliğe dayalı bir demokrasi tercihi mi, yoksa totaliter ataerkil bir rejim mi?" diye sordu.
Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonu'ndan Canan Güllü, Danıştay'a konuya dair 220 kişinin dava açtığını ve 1 yılda sözleşmenin bilinirlik oranının %6'dan %66'ya yükseldiğini dile getirdi. Güllü, sözleşmenin feshedilmesinin ardından yaşananları "Kadın cinayetlerini önlemeye yönelik herhangi politika uygulanmadı, indirimler devam etti. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun en son verdiği Hatice Kaçmaz kararı, sözleşmeden çekilmenin ne anlama geldiğinin somut delili olarak karşımızda durmakta." ifadeleriyle özetledi.
Şiddet, güvensizlik, işlevsizlik
Avukat Selin Nakıpoğlu feshin yok hükmünde olduğunu, kanun hükmünde onaylanmış bir sözleşmeden cumhurbaşkanı kararıyla çekilmenin mümkün olmadığını savundu.
Mor Çatı Kadın Sığınağı Vakfı gönüllüsü Selime Büyükgöze de kadına yönelik şiddetle mücadelede, mücadele mekanizmalarına olan güvenin azaldığına dikkat çekti. Sözleşmede yer alan toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik bakış açısının şiddetin sonlandırılması için önemli olduğuna işaret eden Büyükgöze, "Şiddeti sonlandırma yöntemlerini de içeren İstanbul Sözleşmesi'nden çekilip bu sözleşme hiç yokmuş gibi çalışmalar yapmak sadece kadınların şiddetten uzaklaşma mücadelelerini güçleştirmeye, mekanizmaların işlevsizliğini pekiştirmeye yarıyor." dedi. Büyükgöze, mevcut güvensizliği kolluk kuvvetlerinin ve çeşitli resmî kurumların arttırdığını söyledi.
Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu'nun Şubat 2022 verilerine göre şubat ayında 23 kadın cinayeti işlendi, 21 kadın şüpheli şekilde ölü bulundu. 23 kadının 10'u eşi tarafından öldürülürken 4'ünü birlikte olduğu erkek, 3'ünü akrabası, 2'sini önceden beraber olduğu erkek, 2'sini kardeşi, 1'ini oğlu ve 1'ini de tanıdık biri öldürdü.
ÖNERİYORUZ

Savaşçı Sweat
Mızrağı, miğferi ve gözlerinden okunan kararlılığıyla apéro şişe birey kalbinizi kıracak bütün tehlikelere karşı sizi korumaya ant içmiş gibi görünüyor. Kalp kırıklıklarının yanında neredeyse karbon nötr kumaşıyla doğanın da koruyucusu olan Savaşçı Sweat, şimdi apéro Dükkân raflarında. Üstelik Aposto! Gündem okurlarına özel "ayamizalissin" indirim koduyla %25 indirim fırsatıyla.






