#TemizTwitch protestosu

Amazon’un sahibi olduğu canlı yayın platformu Twitch son günlerde ülkemizde kara para aklama iddialarının merkezinde yer alıyor. Ama öncelikle süreç geçtiğimiz ay Twitch platformunun siber saldırıya uğramasıyla başladı. Sızıntının ardından 4chan forumuna platformun kaynak kodu ve yayıncılara yapılan ödemelerin bilgilerinin de yer aldığı 126 GB'lık bir torrent dosyası yüklenmişti. Böylece dünyadaki bütün yayıncıların son 3 yıl içerisindeki gelirleri ortaya çıkmıştı. Twitch, siber saldırıda ele geçirilen verinin kaynak kodunu içerdiğini; kullanıcıların şifrelerine, kimlik bilgilerine, kredi kartı numaralarına veya banka bilgilerine erişilmediğini açıklamıştı. 

Başlangıç

Türkiye'de ise Forumtr platformunda açılan bir başlık ile pek çok yayıncının anormal gelirleri sosyal medya gündemine girdi. Yayıncıların tartışması sonrası birbirlerinin gelirlerini kontrol etmeleri üzerine bir çok yayıncının izlenme/gelir oranının olağandan daha yüksek olduğu anlaşıldı. Yayınlarında 20 ila 30 arasında izlenen isimler bile aylık binlerce dolar kazanabiliyordu. Olayların sosyal medyaya taşınması ve büyümesi ise "#temiztwitch" etiketinin Twitter'da TT olmasıyla gerçekleşti. Konunun büyümesinin ardından birçok yayıncı 5 Kasım'a kadar yayın açmayacağını söyledi. Yayıncılar dışında şu anda birçok kullanıcı da bu etiket üzerinden paylaşım yapıyor. Türkiye'den 2.400 yayıncının yaklaşık 10 milyon dolarlık kara para aklama skandalına ortak olduğu öne sürülüyor.

Nasıl?

Multiplayer İçerik Yöneticisi Orhun Kayaalp'in araştırmasına göre, platform üzerinden kara para aklama yolu ilk olarak çalıntı kredi kartlar üzerinden gerçekleştiriliyordu. Bu şekilde satın alınan bitler, yayıncılar üzerinden komisyon karşılığı aklanarak, dolandırıcıların hesabına geçiriliyor. Twitch’in bir dönem uyguladığı kampanyası aracılığıyla elde edilen bitler ile reklam gelirleri reklam botları aracılığıyla şişiriliyordu. 

Dolandırıcılar, yayıncılarla anlaşma sağlıyor ve onların yayınına katılarak aktarabildiği kadar bağış atıyordu. Çalıntı kartla atılan bu bağış sonrasında kart sahibinin şikayeti üzerine ödeme geri sağlanıyor. Fakat sigorta şirketi bu zararı karşıladığı için yayıncıya giden bağış geri dönmüyordu. Dolayısıyla platform üzerinden yapılan bağışla beraber dolandırıcılara da belirli bir komisyon ile ödeme sağlanıyordu. Böylelikle hem yayıncılar, hem de kredi kartı hırsızları para kazanıyordu. Yayıncıya bağış yapıldıktan sonra para temiz bir hâle dönüşmüş oluyor.

Sosyal medya ve forum kullanıcıların incelemeleri sonucunda ortalama 30 ile 40 izleyiciye sahip Twitch yayıncılarının bile aylık iki bin dolar gelir elde ettiği ortaya çıktı. Bunun ardından olaya karışan bazı yayıncıların hesapları kapatıldı. Bazı yayıncılar ise halen yayın yapmaya devam ediyor ve olayda kandırıldıklarını belirtti.

Mevcut durum

Twitch Türkiye kara para aklama olayının iyice büyümesiyle de olay yurt dışı basınına da taşınırken CHP İstanbul Milletvekili Gürsel Tekin, Twitch'te yaşanan Bit dolandırıcılığı olayını TBMM gündemine taşımak amacıyla önergeyi Hazine ve Maliye Bakanlığı'na sundu. Ahmet ''Jahrein'' Sonuç da geçtiğimiz günlerde ifadesine başvurulmak üzere emniyete davet edildi. Playerbros’a konuşan Twitch sözcüsü, bu konuyla ilgili Twitch topluluğu üyelerinin endişelerinin farkında olduklarını vurgulayarak şu ifadeleri kullandı: 

“Topluluğumuzu, yasaklanmış davranışlarda bulunan hesaplara karşı kararlı adımlar atmaktan çekinmediğimizi temin etmek istiyoruz. Twitch’te finansal dolandırıcılığı düzenli olarak önlemek ve sadece Eylül ayında, para kazanma araçlarımızı kötüye kullanmaktan dolayı Türkiye’deki 150’den fazla yayıncıya karşı harekete geçtik ve bu durumdan etkilenen kişilerle iletişime geçtik.” 

Öte yandan Riot Games Türkiye müdürü Erdinç İyikul paylaştığı tweet ile bu aşamada bu olaya karışan oyuncularla ilgili bir yaptırım kararı almadıklarını ve ana sorumlu otoritelerin yaptırımlarını beklediklerini açıkladı. Son olarak ise İçişleri Bakan Yardımcısı İsmail Çataklı, bir süredir Türkiye'nin gündeminde yer alan “Twitch’te kara para aklama” konusuyla ilgili, "Adli makamlar tarafından adli bir soruşturma başlatıldı. İdari merciler tarafından işin idari yönü de inceleniyor. Ancak konu çok taze. Eldeki veriler de çok sınırlı. Şu anda çok kısıtlı bilgilerle değerlendirme yapmak doğru olmaz" açıklamasında bulundu.

Google Türkiye, Girişimcilik Vakfı, T3 Girişim Merkezi, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ve Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi teknoloji sektörüne özel nitelikli iş gücü yetiştirilmesi ve Türkiye'nin dijital oyun ve uygulama geliştirme ekosisteminin gelişimine katkıda bulunmak amacıyla hayata geçirilen "Oyun ve Uygulama Akademisi" projesini hayata geçirdiler. Ücretsiz ve 18-29 yaş aralığındaki herkesin başvurusuna açık olan program kapsamında, geçmişte teknoloji sektörüne ilişkin herhangi eğitim veya deneyim ön koşulu aranmaksızın oyun ve uygulama yazılımı alanında 7 aylık yoğun bir eğitim sunuluyor. Oyun ve Uygulama Akademisi'nin ilk yılında, en az %50'si kadın olmak üzere 2 bin mezun verilmesi amaçlanıyor. 7 Kasım 2021 tarihine kadar başvuruların sürdüğü akademinin detayları için Girişimcilik Vakfı Genel Müdürü Mehru Aygül'ü Quando'ya konuk ettik.

Mehru Aygül

Türkiye, Avrupa ile karşılaştırıldığında uygulama geliştiricileri sayısında ciddi bir fark var. Türkiye’de halihazırda 170 bin civarında yazılım geliştiricisi varken Avrupa'da bu rakam ortalama olarak 700 bin. Sizce, Türkiye'de yerli ve millî teknoloji ekosisteminin genişleyebilmesi için temel ihtiyaçlar nedir? 

• Öncelikle ülkedeki şirketlerin %89’u önümüzdeki bir yıl içerisinde bir kullanıcı deneyimi tasarımcısı veya yazılımcı istihdam etmeyi hedefliyor. Zaten%70’i bu pozisyonlar için genç yetenekleri tercih ediyor. Türkiye pazarında bütüne baktığımızda %75 oranında sektörde muazzam derece yetenek azlığı var. İş gücünde bulunan 7,7 milyon insanın son becerilerle donatılması gerekiyor. Yazılım sektörü hızlı büyüyen ve sürekli yenilenen bir alan. Dolayısıyla  yazılım ve bilgisayar mühendisliğinden mezun olmak yeterli değil. Bir yazılımcı adayının kendini geliştirebilmesi için teknik yetkinler dışında sosyal becerilerini artırma, proje yönetimi ve networking gibi alanlarda eğitim alması gerekiyor. Teknoloji, ülkeyi büyütecek sanayiden sonra ülkeyi bir sonraki seviyeye taşıyacak yer. 

Dijitalleşen dünyada Türkiye önemli bir role sahip olmak istiyor. Türkiye'nin dijitalleşme sürecinin hızlandırılmasında Oyun ve Uygulama Akademisi nasıl bir katkı sağlayabilir?

• Pandemi dönemi ne kadar dijital dünyada yaşabileceğimizi gösterdi ve öngöremediğimiz bir çok yeni iş alanı yarattı. Gençlerin %87'sinin teknolojiyi dijitalden öğrendiği bu dönemde Oyun ve Uygulama Akademisi'yle 400 saatlik oyun uygulama, girişimcilik, inovasyon, proje yönetimini, network ve kariyer fırsatları içeren bir modül sunuyoruz. Uluslararası geçerliliği olan bu programı bitiren 2 bin bursiyer istihdam edilebilir durumda olacak. Ayrıca toplumsal cinsiyet eşitliği kapsamında programa kabul edilenlerin yarısı kadın olacak.
• Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin performasına baktığımızda yazılım sektörünün ülke ihracatına katkısı %2 iken bu rakam ülkemizde sadece %0,5. Araştırmalara göre 2025 yılında, Türkiye'nin 1o milyon dolarlık ihracatın yapılabileceği, 100 bin istihdam yaratılabileceği ve 10 tane unicorn girişimin çıkabileceği öngörülüyor. Dolayısıyla bu potansiyeli gerçekleştirmek için programın istihdam alanında çözüm sunabileceği çok değer var.

Oyun uygulaması geliştirilmesinde dünyada indirilen toplam oyun sayısına bakıldığında Türkiye’den çıkan oyun üreticilerinin hacmi dünyada altıncı. Özellikle yazılım geliştirici sayısı ele alındığında Türkiye büyük bir potansiyele sahip. Teknoloji odaklı girişimcilerin çoğalmasında hukuk, finans ve insan kaynakları alanlarında verilen sektörel eğitimlerin ne kadar değerli olduğunu düşünüyorsunuz?

• Aslında biz bu programı tasarlarken gençlerin sadece yazılım eğitim almalarını yeterli görmedik. Yazılımcılar şirketin ve projenin vizyonuna odaklı büyük resmi görebilmeli. Bu yüzden de bir çok farklı alandan beslenebilmeli. Yazılımcılardan beklentimiz, sadece işlerinin en iyi olmaları için teknik eğitimleri tamamlamaları değil. Aynı zamanda girişimci bakış açısını da öğrenerek bir adım öne geçmelerini sağlamak. Bu nedenle teknoloji girişimciliği eğitimlerimiz olacak, bu eğitimin içinde temel girişimcilik, insan kaynakları, hukuk ve finans konularında eğitim alacaklar. Ayrıca kariyer hızlandırma etkinlikleri, sosyal beceri eğitimleri, İK simülasyonları ile çeşitli networking atölyeleriyle sektörle bir araya gelmelerini sağlayacağız. Bu ülkede teknolojik büyümenin gerçekleşebilmesi için yazılımcıların girişimci zihniyetine sahip olması gerekiyor. Akademide biz temel girişim dersleri de veriyoruz. Girişimci bakış açısına sahip birinin bulunduğu ortamı dönüştürebildiğini düşünüyoruz. Oyun ve Uygulama Akademisi de sadece bir yazılım eğitimi değil bu 4 ana alanla ilgili de eğitimler sunuyor. 

Oyun ve Uygulama akademisi aynı zamanda bireyler arası işbirliğine ve güçlü bir iş ağı oluşturmalarına odaklanan yenilikçi bir topluluk program. Akademi, gençlerin kariyerlerini hızlandırmak için nasıl istihdam kanalları açacak?

• Program boyunca bursiyerlere teknoloji sektöründe ihtiyaç duyacakları ve kendi kariyerlerini oluşturacak becerileri kazandırmaya yönelik teknik (Flutter Uygulama Geliştirme, Unity Oyun Geliştirme) ve Teknoloji girişimciliği (Temel girişimcilik, hukuk, finans, insan kaynakları) alanındaki kariyer odaklı eğitimlerin yanı sıra yetkinliği uluslararası olarak kabul gören ve ilk kez Türkçe olarak sunulacak Coursera'da yer alan Google Proje Yönetimi Programı'ndan sertifika sahibi olma fırsatı sunuluyor. 
• Ayrıca kariyer hızlandırma etkinliklerine katılan bursiyerler, ardından girişimcilik üzerine ilham seansları ve farklı sektörlerden İK'lar ile tanışabilecekleri sektör buluşmalarına katılabilecekler. Sosyal beceri eğitimlerinde de bireysel olarak ve ekip içinde iletişim becerilerine odaklanacağız. Akran öğrenimini besleyen interaktif bir komünite ortamı sunduğumuz bursiyerlerimiz, süreç sonunda GİRVAK ve  T3 Girişim Merkezi'nin networküne dâhil olacaklar. Akademi sonunda gerçekleştireceğimiz Hackathonu kazanan takımları daha geniş bir network ile tanıştırmak ve ilham almaları amacıyla San Francisco gezisine götüreceğiz. Kısacası bursiyerlere kendi kariyerlerine inşa etmek için bir kapı açıyoruz.