20 Temmuz Pazartesi sabahından herkese günaydın.
İş dünyası, geçen hafta Uber’in Delivery Hero’yu satın almak için sunduğu 14,8 milyar avroluk teklifi konuştu. Delivery Hero’nun Yemeksepeti operasyonlarını satmasının da önünü açacak anlaşmanın, hisse başına 41,5 avroluk bir ödemeyi öngördüğü aktarıldı. Teklif, haftanın en çok konuşulan gündem maddesini oluşturdu.
TBMM’ye altı meslek grubuna yeşil pasaport verilmesini öngören bir kanun teklifi sunulması da haftanın öne çıkan gelişmeleri arasındaydı. Kanun teklifi, her meslek grubu için belirli koşullarla sınırlandırıldı.
Bu sayıda şunlar da var:
📈 Ücretli çalışan sayısında yedi ayın zirvesi
🛂 Altı meslek grubuna yeşil pasaport önerisi
🏦 Deutsche Bank’e 1,3 milyon dolar ceza
🚘 Volkswagen’de işten çıkarma hazırlığı
🤖 Eski Meta çalışanlarından AI elemesi davası
💰 Citadel Securities’in Crypto.com yatırımı
- O sırada Aposto'da: Gündemin ötesine geçmek ve üyelere özel yayınlara ulaşabilmek için Aposto Premium üyeliğinizi buradan başlatabilirsiniz.
İyi okumalar.
Doğa
Paretoİş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.
• Ücretli çalışan sayısı yedi ayın zirvesinde: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Mayıs ayına ilişkin ücretli çalışan istatistiklerini paylaştı.
- Ayrıntılar: Sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörleri genelinde ücretli çalışan sayısı, Mayıs ayında yıllık bazda %0,5’lik bir artışla 15 milyon 970 bin 105 kişiye yükseldi. Aylık bazda ise %0,1’lik bir düşüş gözlemlendi. Fakat istihdam, 2025’in Ekim ayından bu yana görülen en yüksek düzeye ulaştı. Sanayi sektöründe yıllık bazda %3,2 düşüş görülürken inşaat sektöründe %1,2, ticaret-hizmet sektöründe ise %2,3 artış kaydedildi.
• Altı meslek grubuna yeşil pasaport önerisi: Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) sunulan kanun teklifleriyle özel okul öğretmenleri, diş hekimleri, veteriner hekimler, mimarlar, mühendisler ve uluslararası taşımacılık yapan tır şoförlerine belirli koşullar altında yeşil pasaport verilmesi önerildi.
- Ayrıntılar: Tekliflerde, öğretmenler için uluslararası eğitim faaliyetlerinde yaşanan vize sorunları, diğer meslek grupları için ise bilimsel, teknik ve ticari faaliyetlerin vize engelleri nedeniyle aksaması gerekçe gösterildi. Düzenlemelerin yasalaşması hâlinde diş hekimleri, veteriner hekimler, mimarlar ve mühendisler için 15 yıl, uluslararası taşımacılık yapan tır şoförleri için ise 10 yıl mesleki kıdem şartı aranacak.
• SPK dört şirketin halka arzını onayladı: Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Albayrak Hazır Beton Sanayi ve Ticaret AŞ, Masfen Enerji AŞ, Metgün Enerji Yatırımları AŞ ve Kardemir Çelik Sanayi AŞ olmak üzere toplamda dört şirketin halka arzına onay verdi.
• Perakende satışlarda güçlü büyüme: TÜİK, perakende satış hacminin Mayıs ayında aylık bazda %2,4, yıllık bazda ise %13,7 büyüme kaydettiğini açıkladı.
• SDT Uzay'dan 5,35 milyon dolarlık sözleşme: Yerli savunma sanayi şirketi SDT Uzay ve Savunma Teknolojileri, yurt içindeki bir müşteriyle savunma sistemleri alanında 5,35 milyon dolarlık sözleşme imzaladığını duyurdu.
- Önemli ayrıntı: Sözleşme kapsamındaki ürün teslimatları, 2026, 2027 ve 2028 yıllarında hayata geçirilecek.
• İngiltere, British Steel'i kamulaştırdı: İngiltere hükümeti, ülkedeki çelik üretimini güvence altına almak için Çin merkezli Jingye çatısı altında faaliyet gösteren British Steel'i kamulaştırma kararı aldı.
• ABD'li bankalardan beklenti üstü sonuçlar: ABD merkezli bankacılık devleri Citigroup, Bank of America ve Goldman Sachs, yılın ikinci çeyreğine ilişkin mâli raporlarında piyasa beklentilerinin üzerinde sonuçlar açıkladı.
- Ayrıntılar: Citigroup'un hisse başına kârı 3,15 dolar, geliri ise 24,77 milyar dolar olarak kayda geçti. Bank of America, hisse başına 1,21 dolar kâr açıklarken gelirini 31,56 milyar dolara çıkardı. Goldman Sachs'ın net geliri ise 20,34 milyar dolar olarak raporlandı.
• Deutsche Bank’e 1,3 milyon dolar ceza: Deutsche Bank, Avustralya’da 260 binden fazla türev işlemini hatalı bildirdiği gerekçesiyle 1,3 milyon dolar ceza aldı.
- Ayrıntılar: Avustralya Menkul Kıymetler ve Yatırımlar Komisyonu (ASIC), Deutsche Bank'in 21 Ekim 2024 ile 15 Ağustos 2025 tarihleri arasında döviz ve emtia işlemlerine ilişkin bildirimlerde "işlem yönü" alanındaki verileri doğru şekilde raporlamadığını tespit etti. Söz konusu hataların münferit değil, sistematik nitelikte olduğu ve Deutsche Bank'in iç raporlama sistemindeki eksikliklerden kaynaklandığı vurgulandı.
• MUFG, Japonya'nın en değerli şirketi oldu: Bankacılık devi Mitsubishi UFJ Financial Group (MUFG), piyasa değerinin 42 trilyon yene ulaşmasının ardından Toyota’nın 41 trilyon yenlik piyasa değerini geride bırakarak Japonya’nın en değerli şirketi hâline geldi.
- Neden önemli? Ülkede ilk kez bir banka en değerli şirket konumuna yükseldi.
• PayPal’a 53,4 milyar dolarlık satın alma teklifi: ABD merkezli fintech şirketi Stripe ve özel sermaye şirketi Advent International’ın, PayPal’ı satın almak için 53,4 milyar dolarlık ortak bir teklif sunduğu bildirildi.
- Ayrıntılar: Reuters’ın haberine göre Temmuz ayı başlarında sunulan teklif, yaklaşık 50 milyar dolarlık taahhütlü banka finansmanıyla destekleniyor. Teklif kabul edilirse Stripe ve Advent International’ın, eşit paya sahip olarak PayPal’ın ortak sahibi olacağı ifade ediliyor.
Darüşşafakalı öğrencilerin yol arkadaşı olur musunuz?
Her yıl mayıs ayında düzenlediği sınavla öğrencilerini belirleyen Darüşşafaka, çağdaş ve çok yönlü eğitimle öğrencileri hayal ettikleri geleceğe yaklaştırıyor. Darüşşafaka'ya yapacağınız aylık düzenli bağışlarla öğrencilerin yanında olabilir, hayatlarına dokunabilirsiniz.
Her ay yapacağınız düzenli bağış; babası ve/veya annesi hayatta olmayan, maddi olanakları sınırlı 1.000’i aşkın başarılı öğrencinin değerlerine bağlı, yaşam boyu öğrenmeyi ilke edinmiş, Türkçeye hâkim, İngilizceyi etkin kullanabilen, yetenekli olduğu spor ve sanat dallarında kendisini geliştiren, öz güven sahibi, ülkesine karşı sorumluluklarının bilincinde lider gençler olarak yetiştirilmesine katkıda bulunacak.
Darüşşafakalı öğrencilerin destek olmak için burayı ziyaret edebilirsiniz.
• Astor Enerji, ABD’de yeni sözleşme imzaladı: Astor Enerji, ABD’de yerleşik bir müşteriyle güç transformatörü tedariki için 31,7 milyon dolarlık sözleşme imzaladı.
- Ayrıntılar: Sözleşme kapsamında yapılacak teslimatların, 2028'in ikinci çeyreğinde hayata geçirileceği açıklandı. Anlaşma bedelinin Astor Enerji’nin 2025 yılı sonu hasılatına oranı %4,20 olarak hesaplandı.
• Tosyalı Holding’e güneş santrali finansmanı: Tosyalı Holding, toplam 1,2 GW kapasiteli güneş enerjisi santrali yatırımının ilk fazını oluşturan Osmaniye ve Niğde projeleri için BBVA ile İspanya İhracat Kredi Kuruluşu (Cesce) teminatı kapsamında 187 milyon avro tutarında finansman anlaşması imzaladı.
- Önemli ayrıntı: Temin edilen finansman, toplam 261 MW kurulu güce sahip iki projenin hayata geçirilmesi için kullanılacak.
• BP girişim sermayesi kolunu satıyor: İngiltere merkezli enerji devi BP, kurumsal girişim sermayesi kolu BP Ventures’ı özel sermaye şirketi Verdane’ye sattığını duyurdu.
- Ayrıntılar: 2007'de kurulan birimin portföyünde 10’un üzerinde şirket bulunuyordu. BP, kendisi için değer yaratma potansiyeli taşıyan az sayıda yatırımda payını koruyacağını açıkladı. Portföyün satışının, 2027’nin ikinci çeyreğinde tamamlanması bekleniyor.

Burhan Karaçam ile AI çağında liderlik: Çıraklığı yaşamayan gençler nasıl usta olacak?
Türkiye’de kurumsal dönüşüm yönetimi denince akla ilk gelen isimlerden biri olan Burhan Karaçam’ın "Değişim, İnsan, CEO" kitabı, yakın zamanda okuruyla buluştu. Yeni kitabı vesilesiyle Aposto editörleriyle biraraya gelen Karaçam, yöneticilik serüveninden çıkardığı en önemli dersleri ve geleceğin yöneticilerine tavsiyelerini paylaştı.
Bugün iş dünyasının karşı karşıya olduğu en büyük sorunlardan biri, zamanın gerektirdiği değişimi doğru okuyamamak ve yönetememek. Kurumların başarısı, yalnızca yeni teknolojileri kullanabilmelerine değil, değişimi insanı merkeze alan bir anlayışla yönetebilmelerine de bağlı.
• Trafiğe katılan taşıt sayısı: TÜİK, Haziran ayına ilişkin motorlu kara taşıtları istatistiklerini yayımladı.
- Ayrıntılar: Haziran ayında trafiğe 194 bin 740 taşıtın kaydı yapıldı. Yeni kayıtların %49,4'ünü motosikletler, %37,8'ini otomobiller, %8,5'ini ise kamyonetler oluşturdu. Trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı, yıllık bazda %22, aylık bazda ise %2,9 arttı. Ayrıca Haziran sonu itibarıyla trafiğe kayıtlı toplam taşıt sayısı, 34 milyon 545 bin 132'ye ulaştı.
- Ek olarak: Geçen ay otomobil segmentinde trafiğe en çok kaydı yapılan marka Renault oldu. Pazardan %20,5 pay alan Renault’yu ilk 5’te sırasıyla Hyundai, Volkswagen, Fiat ve Toyota izledi. Aynı dönemde toplam 941 bin 964 taşıt, noterler aracılığıyla el değiştirdi.
• Çin’de 1 milyon eşiği: Haziran ayında Çin’den yapılan otomobil sevkiyatları, geçen yılın aynı dönemine göre %71,2 artarak 1,06 milyon adede ulaştı; böylece ülkenin aylık otomobil ihracatı ilk kez 1 milyon adedi aştı.
• Stellantis’te ikinci çeyrek teslimatları: Aralarında Opel, Fiat, Alfa Romeo, Peugeot ve Citroen’in de bulunduğu 14 otomobil markasının çatı şirketi Stellantis, yılın ikinci çeyreğinde dünya genelinde 1 milyon 597 bin araç teslim ettiğini açıkladı.
- Ayrıntılar: Teslimatlar, geçen yılın aynı dönemine göre %10 arttı. Kuzey Amerika pazarındaki %38'lik teslimat artışı, büyümeye önemli bir katkı sağlarken bölgede sevkiyatlar 445 bin adede çıktı. 762 bin araç teslim edilen Avrupa’da sevkiyatlar, %5 artış gösterirken Orta Doğu ve Afrika'da %3’lük bir gerileme yaşandı.
• Volkswagen’de işten çıkarma hazırlığı: Volkswagen Grubu CEO’su Oliver Blume, şartların giderek daha da zorlaştığı otomobil pazarında rakiplere yetişebilmek için şirketin 50 bin çalışanı daha işten çıkarabileceğini açıkladı.
- Ayrıntılar: Blume, böylece Volkswagen’in daha önce açıkladığı personel kesintisiyle birlikte 100 bine yakın pozisyonu ortadan kaldırmayı planladığına yönelik iddiaları doğrulamış oldu. 50 bin kişilik ek kesintinin, Porsche ve Audi markalarını da kapsayacağı ve şirketin maliyetleri daha da azaltmak için ek hamleler yapması gerekebileceği vurgulandı. Volkswagen, hâlihazırda maliyetleri düşürmek için üretim kapasitesini azaltmayı ve ürün gamındaki model sayısını yarı yarıya düşürmeyi planladığını açıklamıştı.
• Hyundai, Boston Dynamics’in tamamını satın alıyor: 2021'de ABD merkezli robotik şirketi Boston Dynamics’in çoğunluk hissesini satın alan Güney Kore merkezli otomobil üreticisi Hyundai, SoftBank Group’un Boston Dynamics'te kalan %9,65’lik hissesini satın alarak şirketi tamamen kendi iştiraki hâline getirdiğini açıkladı.
- Ayrıntılar: Şirket, hâlihazırda bağlı ortaklıklarıyla birlikte Boston Dynamics hisselerinin %90’ından fazlasını elinde bulunduruyordu. Yapılan yatırımlar kapsamında Hyundai, Boston Dynamics’in insansı robotu Atlas’ı 2028’den itibaren ABD’nin Georgia eyaletindeki tesisinde kullanıma almayı planlıyor.
• SpaceX hisseleri ilk kez halka arz fiyatının altına düştü: SpaceX’in hisseleri, şirketin 12 Haziran’daki rekor halka arzından bu yana ilk kez 135 dolarlık halka arz fiyatının altına düştü; fakat sonrasında hisse fiyatı hafif bir toparlanma gördü.
• Eski Meta çalışanlarından AI davası: Meta’nın 26 eski çalışanı, tıbbi izin alan, aile izni alan veya engellilik durumu bulunan kişileri yapay zeka araçlarıyla “işten çıkarılmaya aday çalışanlar” olarak işaretlediği gerekçesiyle şirkete dava açtı.
- Ayrıntılar: Davaya katılan tüm davacılar, Meta’nın 8 bin kişilik son işten çıkarma turundan etkilendi. Dava dosyası, şirketin hangi çalışanların işten çıkarılacağına karar vermek için bir dizi yapay zeka aracından faydalandığına işaret etti. Bunlar arasında “Metamate” adlı dâhili bir yapay zeka asistanı, çalışanlar tarafından eğitilen yapay zeka ajanları, çalışanların yapay zeka token kullanımlarını sıralayan panolar ve modelleri eğitmek için çalışanların fare hareketleri ve klavye vuruşlarını izleyen bir araç da yer alıyordu. Fakat Meta’nın sistemi, izinde olan ve engellilik durumu bulunan çalışanların verimliliklerini araçlarla aktif olarak etkileşim kuramadıkları için düşük tespit etti.
• OnePlus, Kuzey Amerika ve Avrupa pazarından çekiliyor: Çin merkezli akıllı telefon üreticisi OnePlus, tüketici elektroniği fiyatlarındaki artış ve zayıflayan tüketici talebi nedeniyle Kuzey Amerika ve Avrupa pazarında yeni ürün piyasaya sürmeyeceğini açıkladı.
- Ek olarak: Yakın zamanda yayımlanan bir Bloomberg haberi, markanın Çin dışındaki en büyük pazarlarından biri olan Hindistan’daki faaliyetlerini de sonlandırmayı planladığına işaret etti.
• Taban Gıda’da konkordato: Tahıl ve tarımsal emtia ticareti yapan Taban Gıda Dış Ticaret AŞ, yaşadığı mâli sorunlar nedeniyle konkordato başvurusunda bulundu.
- Ayrıntılar: İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi, başvuruyu değerlendirerek 9 Temmuz’dan itibaren geçerli olmak üzere üç aylık geçici mühlet kararı verdi. Davaya ilişkin bir sonraki duruşmanın 1 Ekim’de görüleceği bildirildi.
• Medicana Sağlık Grubu Almanya'ya giriyor: Medicana Sağlık Grubu’nun mâli krizle boğuşan 270 yıllık Berlin Yahudi Hastanesi’ni satın alarak İngiltere ve Bosna Hersek'ten sonra Almanya pazarına da girmeye hazırlandığı belirtildi.
- Önemli ayrıntı: Grup, yaklaşık 350 yatak kapasitesiyle akut ve acil servis hizmeti sunan hastaneyle anlaşma imzaladı. Sürecin resmîleşmesi için Berlin Senatosu’nun nihai onayı bekleniyor.
• ABD’de 12 eyaletten Paramount-WBD birleşmesine dava: ABD’de California öncülüğünde 12 eyalet, Paramount Skydance’in Warner Bros. Discovery’yi (WBD) satın almak için yaptığı 110 milyar dolarlık anlaşmaya ilişkin işlemlerin durdurulması için dava açtı.
- Ayrıntılar: California Başsavcısı Rob Bonta’nın liderlik ettiği koalisyon, birleşmenin Hollywood’un beş büyük film stüdyosundan ikisini tek çatı altında toplayacağına ve bu durumun ABD’deki film dağıtım pazarının yaklaşık üçte birinin ve kablolu yayın pazarının önemli bir bölümünün tek şirketin kontrolüne geçmesine neden olacağına işaret etti. Bunun da rekabeti azaltarak tüketiciler için daha yüksek fiyatlara, içerik kalitesinde düşüşe ve içerik çeşitliliğinde azalmaya yol açacağı belirtildi.
- Editörün önerisi: Paramount'un Warner Bros. anlaşması: Gerçekten Netflix’ten daha 'makul' bir alıcı mı? | Pareto, Doğa Yurduneri
• Verizon’da işten çıkarma: ABD merkezli telekomünikasyon devi Verizon, yeniden yapılanma stratejisi kapsamında 274 perakende mağazasını satacağını ve 500 kurumsal çalışanının işine son vereceğini açıkladı.
- Ayrıntılar: Perakende noktalarının satışıyla birlikte yeniden yapılanmadan etkilenen çalışan sayısı 3000’e çıkacak. Satışların ardından şirkete ait 1000 perakende mağazası kalacak.
- Bir adım geriden: Verizon, Mayıs ayında da birkaç yüz çalışanını işten çıkarmış ve geçen yılın Kasım ayında 13 bin çalışanının işine son vermişti.
• United Airlines’dan yakıt gideri açıklaması: ABD merkezli havayolu şirketi United Airlines, “jeopolitik belirsizlikler” nedeniyle bu yıl yakıt giderlerinin 6 milyar dolar artabileceğini bildirdi.
- Ek olarak: Şirket, yılın ikinci çeyreğinde de yakıt giderinin 2,3 milyar dolar arttığını ve bunun yıllık bazda %84’lük bir artışa karşılık geldiğini raporladı. Buna rağmen şirket, aynı dönemde gelirini %16 artırarak 17,7 milyar dolara çıkarmayı başardı.
• Thomson Reuters’da işten çıkarma: Kanada merkezli medya şirketi Thomson Reuters, mühendislik departmanında 500’e yakın çalışanı işten çıkaracağını açıkladı.
- Ayrıntılar: Küresel çapta yapılacak işten çıkarmalar, Thomson Reuters’ın işgücünün %1,8’ini etkileyecek. Fakat şirket, iki yıl içinde mühendislik departmanında 250’den fazla yeni pozisyon açacak. Bu pozisyonların büyük bir çoğunluğu, kıdemli ve yapay zeka alanında uzmanlaşmış kişilere yönelik olacak.
• Küresel birleşme ve satın alma pazarı: Bain & Company, “2026 Yıl Ortası Birleşme ve Satın Alma (M&A)” raporunu yayımladı.
- Ayrıntılar: 2026’nın ilk beş ayında küresel M&A hacmi, yıllık bazda %41’lik bir artışla 2,4 trilyon dolara ulaştı. Mevcut ivmenin sürmesi hâlinde yıl sonunda toplam hacmin 5,3 trilyon doları aşacağı ve böylece 2026’nın, tarihin en güçlü ikinci yılı olacağı ifade edildi. Enerji ve doğal kaynaklar, sanayi ile sağlık ve yaşam bilimleri, işlem hacmindeki büyümeye en yüksek katkıyı sağlayan sektörler oldu.
- Öte yandan: İşlemlerde hisse ve nakit kombinasyonunun payı tarihî zirve olan %35’e yükselirken Avrupa, Orta Doğu ve Afrika (EMEA) bölgesi, küresel M&A faaliyetlerinin en hareketli merkezlerinden biri hâline geldi. Bölgedeki işlem hacmi, Ocak-Mayıs ayları arasında yıllık bazda %77 artış gösterdi.
• Uber, Delivery Hero’yu satın alıyor: Almanya merkezli yemek teslimatı platformu Delivery Hero, Uber'in 12,5 milyar avroluk satın alma teklifini kabul etti.
- Ayrıntılar: Anlaşma kapsamında Uber, hisse başına 41,5 avro ödeme yapacak ve Delivery Hero'nun Asya, Orta Doğu, Latin Amerika ve Afrika'da bulunan 50 pazardaki faaliyetlerini devralacak. Yatırım şirketi SSW Partners ile ayrı bir anlaşma yapan Uber, rekabet otoritelerinden gelebilecek tepkileri önlemek için devralma sürecinin tamamlanmasının ardından Uber Eats ile Delivery Hero’nun faaliyetlerinin çakıştığı 14 pazardaki operasyonları 1,6 milyar dolara SSW Partners'a satacak. SSW Partners'ın satın alacağı işletmeler arasında Türkiye’de faaliyet gösteren Yemeksepeti de bulunacak.
• Eli Lilly, AtaiBeckley’i satın aldı: ABD merkezli ilaç şirketi Eli Lilly, ruh sağlığı tedavilerinde kullanılan ilaçlar üreten AtaiBeckley'i 2,8 milyar dolara satın alacağını açıkladı.
- Önemli ayrıntı: Belirlenen hedeflere ulaşılması durumunda satın alma bedelinin 1 milyar dolar daha artacağı aktarıldı.
• Citadel Securities, Crypto.com’a yatırım yaptı: Citadel Securities, Singapur merkezli kripto borsası Crypto.com’a 20 milyar dolar değerleme üzerinden 400 milyon dolar yatırım yaptı.
• Databricks’de yatırım turu: Yapay zeka destekli veri analitiği çözümleri sunan ABD merkezli Databricks, değerlemesini 188 milyar dolara çıkaran stratejik bir yatırım turu için ön anlaşma imzaladığını duyurdu.
- Ayrıntılar: Şirketin, Coatue Management liderliğindeki turda 3 milyar dolar finansman toplayacağı iddia edildi. Yaz sonunda tamamlanması beklenen tura hem mevcut hem de yeni yatırımcıların katılacağının da altı çizildi.
Mutlaka göz atın:
🗞 Pareto: 5 kişilik ekip, 50 kişilik iş: AI çağında girişim kurmak | Hüseyin Kaplan
🗞 Quando: Influencer çağının son evresi: Yalnızlık paylaşılır, paylaşılırsa etkileşim alır | Ümit Alan
🗞 Exante: Sanayisizleşme uyarısı: Hazır giyim sektörü 2050 için yeni yol haritası sundu | Emircan Yaman
Bir önceki sayı:
🚘 BYD karmaşası, SK Hynix halka arzı
📱 Son olarak: Aposto'nun LinkedIn ve YouTube hesabını takip etmeyi unutmayın!





