<a fr-original-style="" href="https://www.linkedin.com/in/mustafa-sari-509474b5/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Prof. Dr. Mustafa Sarı</a>23 Ekim 2024 tarihinde Erdek Körfezi’nde yeniden ortaya çıkan müsilaj, 6 Kasım’da Marmara Adaları çevresi ile Tekirdağ kıyılarına, 13 Kasım’da İstanbul Prens Adaları’na, 5 Aralık’ta ise İzmit Körfezi’ne ulaşarak yaklaşık 7 hafta içinde bütün Marmara Denizi’ne yayıldı. Hatta 19 Aralık’ta Çanakkale Boğazı çıkışında Kumkale açıklarında, yani Kuzey Ege kıyılarında yoğun müsilaj görüntülendi. Yer yer yüzeye çıksa da mevcut şartlarda 3-25 m derinliklerde örümcek ağı gibi denizi saran müsilajın suların ısınmasıyla birlikte ilkbahardan itibaren yüzeye çıkma ihtimali oldukça yüksek. Deniz dibine çökmeye başlayan müsilaj, pinalar, deniz çayırları, süngerler ve mercanlar gibi canlı gruplarını tehdit etmeye başladığı gibi balıkçıların attıkları ağı çekemez hale gelmesine neden olmaya başlamıştır.&nbsp;Müsilaj, kirlilik, deniz şartlarındaki durağanlık ve iklim değişikliğine bağlı su sıcaklığındaki aşırı artışın tetiklemesiyle denizin ışıklı bölgesinde fitoplankton denilen minik bitkiciklerin stres şartlarında aşırı çoğalmasıyla oluşuyor. Müsilajın oluşma şartlarına katkı sağlayan onlarca faktör ve etkiden bahsetmek mümkün. Ancak bunların içinde sadece deniz kirliliği yani denize bilinçsizce boca edilen azot ve fosfor kontrol edilebilir durumda. Yani denizin kirlilik yükü azaltılmadığı sürece müsilaja neden olan kontrol dışı faktörlerin varlığı devam ettikçe müsilaj oluşumu da devam edecektir.&nbsp;Marmara Denizi, etrafında yerleşik yaklaşık 25 milyon nüfusun, ülkenin yarısına hizmet sunmak üzere kümelenmiş yoğun sanayinin, iki yüzden fazla akarsu tarafından taşınan yayılı kaynaklardan ulaşan kirleticilerin kıskacında. Marmara Denizi’nde üstte Karadeniz’den Akdeniz’e doğru boğazlar aracılığıyla kuzey-güney yönlü üst akıntı, altta ise Akdeniz’den Karadeniz’e doğru güney-kuzey yönlü alt akıntı mevcuttur. Bu orijinal akıntı sistemi, ekosistem bilgisinden yoksun bazı bilimsel değerlendirmelere dayandırılarak yıllardır evsel, endüstriyel, tarımsal ve diğer atıkların derin deşarjla denize boca edilmesine neden olmuştur. Beklenti derin deşarjla derinlere boca edilen atıkların, Akdeniz kökenli akıntı ile uzaklaştırılması ve sonunda Karadeniz’in derin sularına iletilmesidir. Bu yanlış düşünce günümüzde de halen etkili olacak ki Ergene Nehri’nin arıtılamayan suları da tünellerle havza atlatılarak Marmara Denizi’ne boca edilmeye başlanmıştır.&nbsp;2021 yılında yüksek katılımlı çalıştaylar ve bilimsel katkılarla 22 eylemden oluşan Marmara Denizi Eylem Planı (MDEP) oluşturulmuş, Müsilaj Bilim ve Teknik Kurulu kurulmuş, Marmara Denizi özel çevre koruma bölgesi ilan edilmiş, müsilajsız Marmara’ya ulaşmak için stratejik plan hazırlanmış olsa da Marmara’nın kirlilik yükü ne yazık ki azaltılamamıştır. Örneğin 2021 yılında %51 oranında ileri biyolojik arıtmaya tabi tutulan evsel atıklar, 2024 yılında ancak %0,7 ilerleme ile %51,7 oranında arıtılabilmektedir. &nbsp;Gelinen noktada Bilim Kurulu 25 Aralık 2024 tarihinde tekrar toplanmış, mevcut durum değerlendirilmiş ve alınması gereken tedbirler bilim insanları tarafından tekrar vurgulanmıştır. Yani bilim rehberliğini yapmış, söyleyeceğini söylemiştir. Artık iş, uygulayıcılardadır. Merkezi yönetimden yerel yönetimlere, özel sektörden sivil toplum kuruluşlarına, bireysel olarak her bir vatandaşa kadar müsilaja karşı birlikte önlem almak hepimizin sorumluluğu ve görevidir. İş birliği yapılmadığı sürece bu felaketten kurtulma şansımız yoktur.&nbsp;Marmara Denizi’nin kirlilik yükünü azaltmak için acilen sanayi kuruluşlarının atık deşarjı akarsuların debisine göre yeniden düzenlenmeli, akarsuların zehir kanalına dönüşmesine neden olan sanayi atıkları denetimle engellenmeli, çalışmayan atık arıtma tesisleri çalışır hale getirilmeli, denize çamur dökülmesi önlenmeli, ulusal düzeyde vatandaşların denize yardım etmesini sağlayacak kampanyalar başlatılmalı, Marmara Denizi balıkçılığı müsilaj dikkate alınarak yeniden düzenlenmeli ve müsilajdan zarar görecek sektörler için acilen bir sigorta sistemleri geliştirilmelidir.&nbsp;

Dünyahali

Basın Bildirisi

Müsilaj İçin Önlem Alma Zamanı Gelmedi Mi?

Referans : Jaws, 1975Peter Benchley'nin 1974 tarihli, çok satan romanından uyarlanan filmi, Steven Spielberg yönetmiş, Roy Scheider, Richard Dreyfuss ve Robert Shaw filmde başrolde oynamıştır. Jaws, felaket filmleri arasında bu türün en başarılı işlerinden biri olarak gösterilmektedir.2021 sezonu Max Verstappen’in, Lewis Hamilton’un şampiyonluk serisini bitirmesi ile Red Bull cephesinden bakıldığında mükemmele yakın bir senaryo olarak görülmekteydi. Sezonu mükemmelden ayıran ise markalar şampiyonasını Mercedes’e kaptırmalarıydı. Yeni çağa ve yeni sezona, yepyeni bir hegemonya kurma hedefine odaklanmış bir Red Bull gördük. 2022 sezonunda zaman zaman sorunlar yaşasalar da bu sorunlardan hiçbiri rakiplerinin yaşadıklarıyla aynı boyutta olmadı. Sezonun en istikrarlı takımı olmaları, kendilerini puan tablosunda zirveye çıkardı.<img src="https://images.aposto.com/2022/7/1/1660593097355.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="2.29" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Pilotlar açısından baktığımızda tablonun net bir şekilde Max Verstappen’den yana olduğu görülmekte. Red Bull’un açık şekilde birinci ve ikinci pilot stratejisi uygulayan bir takım olduğunu söyleyebiliriz. Zira Sergio Pérez’in de bu rolü kabullenip, başarılı bir şekilde hakkından gelmesiyle Red Bull’daki ikinci sezon koltuğunu alabilmişti. Aynı şekilde performansı sayesinde önümüzdeki sezon da koltuğunu güvenceye almış gibi görünüyor.&nbsp;Max Verstappen şampiyonluk mücadelesi verdiği 2021 sezonunda, öncesinde olduğundan biraz daha farklı bir tablo çizmişti. Olgun mücadele verebilen, baskının üstesinden daha iyi gelen bir Max izlemiştik. Bu sezon ise bu olgunluğun daha da oturduğu bir şampiyon izliyoruz. Sezon başlangıcında rekabetin çetin geçeceği hissini verdiyse de sezon ortasına geldiğimizde tablo artık açık bir şekilde Max’in ikinci şampiyonluğunu işaret eder bir hal aldı.Gecenin ilerleyen saatlerinde çoğunlukla da Kanal D’de yayınlanan bir tür olarak ‘’felaket filmleri’’ olarak adlandırabileceğimiz bir kuşak vardır, sizler de bilirsiniz. Dev arılar, dev örümcekler gibi bin bir türlü canlının normal boyutlarının üzerinde olduğu ve türlü felaketlere yol açtığı filmler. Bazen bu musibetler canlılardan değil de deprem ve fırtına gibi doğal afetlerden de kaynaklanabilir. Ha birde türün en nadide örneğinde olduğu gibi bu iki öge birleşebilir de; Köpekbalığı İstilası (Sharknado). Bu film türünün en popüleri ve iş yapan ürünü ise Steven Spielberg’in Jaws’ı diyebiliriz. Dev bir köpek balığının insanlara saldırdığı ve insanların türlü maceralarla musibetten kurtulmaya çalıştığı film, döneminde yakaladığı başarıyla birçok kişinin deniz korkusuna sebep olmuştur. Filmin müziğini de unutmamak gerek, etkileyici müziği ile de film müzikleri klasikleri arasında yerini almıştır.&nbsp;Max Verstappen de, aynı Jaws’ın hedefine kitlenmiş olduğundaki konsantrasyonu gibi, 2022 sezonu şampiyonluk kupasına odaklanmış durumda. Şampiyonluk yarışında bir mücadele görmek isteyenler için kötü haber, hedefe kilitli bir Max’ı 2022’nin yazında oluşan tabloda yolundan alıkoyabilecek bir denklem mevcut görünmüyor.

örümcek ile ilgili hikayeler